III SA/Kr 1383/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 4 listopada 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 61a § 1 w zw. z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej jako: "k.p.a.") po rozpatrzeniu zażalenia P. K. (dalej: "skarżący"), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku celowego na zakup środków czystości. Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego: Pismem z dnia 21 sierpnia 2020 r. P. K. zwrócił się o przyznanie pomocy finansowej na zakup środków czystości. Po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku, Prezydent Miasta postanowieniem z dnia 21 września 2020 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej na zakup środków czystości. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w sprawie objętej wnioskiem postępowanie administracyjne zostało zakończone wydaniem merytorycznej decyzji odmawiającej przyznania pomocy finansowej na zakup środków czystości z dnia 22 czerwca 2020 r. nr [...]. Wskutek złożonego odwołania do SKO od decyzji odmawiającej przyznania pomocy finansowej za zakup środków czystości sprawa nie została jeszcze rozpatrzona. Od powyżej decyzji odwołanie w ustawowym terminie złożył P. K. Opisaną we wstępie decyzją, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy powielił argumentację organu I instancji. Wskazał, że stosownie do przepisu art. 61a § 1 k.p.a. gdy postępowanie nie może być wszczęte "z innych uzasadnionych przyczyn" organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Taką uzasadnioną przyczyną w niniejszej sprawie – zdaniem organu – jest nieostateczne zakończenie postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zakwestionował wyrażony w zaskarżonym postanowieniu pogląd i wniósł o zmianę postanowienia i nakazanie organowi wypłaty 600 zł na środki czystości. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że od marca ubiegłego roku takiej pomocy nie otrzymał. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019.2325 ze zm. – dalej nazywanej p.p.s.a). kontrola zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 listopada 2020r, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a. – poprzedzające je postanowienia wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] 2020r., pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Należy także wskazać, że stosownie do art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. p.p.s.a. W niniejszej sprawie w dniu 21 sierpnia 2020 skarżący zwrócił się o przyznanie pomocy społecznej na zakup środków czystości. Organ I instancji na podstawie art. 61 a k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na wcześniejsze zwrócenie się przez skarżącego z takim samym wnioskiem w dniu 25 maja 2020r., co do którego zapadła decyzja odmowna w dniu 22 czerwca 2020r., utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 września 2020r. Stosownie do treści art. 61 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, przy czym na zasadzie art. 61a k.p.a., organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na tej podstawie wyróżnia się podmiotowe oraz przedmiotowe przesłanki odmowy wszczęcia postepowania administracyjnego. Przesłanka podmiotowa zachodzi w sytuacji, gdy wniesienie podania następuje przez osobę, która nie jest stroną i nie może być stroną konkretnego postępowania administracyjnego. Z kolei przesłanka przedmiotowa zachodzi w sytuacji zaistnienia innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w wymienionym przepisie skonkretyzowane jednakże nie ulega wątpliwości, że dotyczy to sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, na przykład gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Należy więc przyjąć, że możliwość zastosowania art. 61a ust. 1 k.p.a. warunkuje tożsamość sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego o tożsamości sprawy, jako warunku koniecznym do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a., można mówić wówczas, gdy: występują te same podmioty w sprawie, sprawa dotyczy tego samego przedmiotu, tego samego stanu prawnego i wreszcie tego samego, niezmienionego stanu faktycznego. Przy czym przez stan faktyczny sprawy należy rozumieć, stan faktyczny mający znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc mieszczący się w ramach hipotezy normy prawnej, która stanowiła podstawę do rozstrzygnięcia sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 445/18, LEX nr 2700389 oraz Wyrok NSA z 6.07.2020 r., I OSK 3032/19, LEX nr 3047805). Na gruncie ustawy o pomocy społecznej uzyskanie konkretnego zasiłku celowego jest ściśle powiązane z datą złożenia wniosku, gdyż podstawowym warunkiem, wynikającym z art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy, jest spełnienie kryterium dochodowego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, ewentualnie w miesiącu, w którym wniosek ten został złożony. Z tych względów należy uznać, że wniosek złożony w kolejnym miesiącu wszczyna odrębne postępowanie administracyjne i nie ma tutaj miejsca tożsamość sprawy, gdyż o tożsamości można mówić wyłącznie wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. W odniesieniu do wniosku złożonego przez skarżącego w dniu 21 sierpnia 2020r., pomimo tego, że zachodzi identyczność podstawy prawnej - wnioskowany zasiłek celowy ma zostać przeznaczony na identyczny cel oraz właściwość tego samego organu jak w sprawie wcześniej wszczętej wnioskiem z dnia 25 maja 2020r., to jednak nie ma miejsca tożsamość sprawy, skoro pod uwagę ma być brany dochód z innego okresu. Dlatego wcześniejsze złożenie wniosku w tym samym przedmiocie nie stanowi przeszkody do rozpoznania wniosku o zasiłek na ten sam cel, złożonego w późniejszym okresie (zob. wyrok WSA w Opolu z 7.11.2017 r., II SA/Op 361/17, LEX nr 2406246) Każdy więc wniosek inicjuje nową, odrębną sprawę, która wymaga merytorycznego rozstrzygnięcia przez organy. Należy także podkreślić, że zasiłek celowy ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel bytowy, nie jest świadczeniem przyznawanym "za okres". Nie ma zatem do niego zastosowania art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, z którego wynika, że świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Każdorazowo więc organ jest zobligowany zbadać czy istnieje potrzeba, której dotyczy wniosek (Wyrok WSA w Krakowie z 26.10.2021 r., III SA/Kr 1188/20, LEX nr 3247104). Błędnie zatem organy obu instancji uznały, że kontrolowana sprawa jest tożsama z tą zakończoną decyzją SKO z 15 września 2020 r., nr [...] co doprowadziło je do wydania rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą zobowiązane rozpatrzyć merytorycznie sprawę z wniosku skarżącego z dnia 21 sierpnia 2020 r. o przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup środków czystości. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.