II SAB/Bk 130/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Wojewody P. w przedmiocie zameldowania na pobyt stały 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody P. do rozpoznania wniosku R. S. z dnia [...] lipca 2020 roku; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego R. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Skargą złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, za pośrednictwem organu administracji w dniu 17 sierpnia 2020 r., R. S. zarzucił Wojewodzie P. bezczynność w rozpatrzeniu jego wniosku złożonego w dniu [...] lipca 2020 r. dotyczącego zameldowania na pobyt stały pod adresem zamieszkania w Z. przy ulicy [...]. W skardze wniósł o zobowiązanie Wojewody P. do wydania aktu albo do dokonania czynności dotyczącej zgłoszenia pobytu stałego złożonego pismem z dnia [...] lipca 2020 r., w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że Wojewoda P. wystosował do niego w dniu [...] lipca 2020 r. jedynie pismo informacyjne o braku swojej właściwości do załatwiania spraw meldunkowych oraz niemożliwości przekazania wniosku organowi wykonawczemu Gminy G., wskazanej jako właściwa w treści wniosku o zameldowanie, z uwagi na fakt nieutworzenia takiej gminy. Zdaniem więc skarżącego niezałatwienie wniosku w terminie naruszyło: - art. 35 § 1 i 2 k.p.a. względnie art. 35 § 3 k.p.a. poprzez niedokonanie czynności przewidzianej prawem bez zbędnej zwłoki, - art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 6 oraz 40 § 2 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy pismem informacyjnym nieposiadającym formy przewidzianej prawem i z niedopuszczalnym wskazaniem jako adresata pisma osoby pełnomocnika dla doręczeń, - art. 5 ust. 1 lit. f w związku z art. 24 ust. 1 i art. 32 Rozporządzenia Parlament Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.U.UE.L.2016.119.1 – zwanego "RODO") poprzez skierowanie pisma informacyjnego do pełnomocnika dla doręczeń z załączeniem wykazu wszystkich wnioskodawców, co doprowadziło do ujawnienia ich danych osobowych, - art. 12 k.p.a. poprzez podjęcie działań nieprowadzących do prawidłowego załatwienia sprawy, tj. posługiwanie się środkami nieprzewidzianymi prawem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o oddalenie skargi wskazując na niezasadność skierowania do niego wniosku o zameldowanie jako do pełnomocnika do spraw utworzenia Gminy G. ze wskazaniem, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2015 r. w sprawie utworzenia gminy Szczawa i gminy G. (Dz. U. z 2015., poz.1085) zostało uchylone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2015r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 2312), co spowodowało, że nie dokonała się zmiana w systemie podziału terytorialnego kraju i nie doszło do powstania Gminy G. a pełnomocnik do spraw utworzenia tej gminy zakończył swoją działalność z dniem [...] grudnia 2015 r. Podał także, że nie było możliwe przekazanie wniosku o zameldowanie do organu wykonawczego nieutworzonej Gminy G., o czym wnioskodawczyni została poinformowana pismem z [...] lipca 2020 r. wysłanym do pełnomocnika dla doręczeń wskazanego we wniosku wraz z danymi przetwarzanymi przez organ. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że po ponownej analizie wniosku uwzględniając treść art. 28 ustawy o ewidencji ludności, wniosek skarżącej pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. został przekazany do załatwienia właściwemu organowi – Burmistrzowi Gminy S., w której to gminie położone jest miejsce stałego pobytu skarżącego pod adresem zameldowania: Z. Wojewoda nadmienił, że właściwy rzeczowo i miejscowo Burmistrz Gminy S. wydał w dniu [...] września 2020 r. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszenia pobytu stałego skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga na bezczynność zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarżący wyczerpał wymagany przez art. 53 § 2b p.p.s.a. tryb do wniesienia skargi, gdyż przed jej wniesieniem (właściwie razem ze skargą) złożył ponaglenie pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r., skierowane do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jak wynika z akt sprawy ponaglenie zostało rozpatrzone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] września 2020 r. postanowieniem (nr [...]) stwierdzającym przewlekłość postępowania Wojewody P. Złożenie skargi równocześnie z ponagleniem nie czyniło skargi niedopuszczalną. Niedopuszczalna bowiem byłaby dopiero skarga na bezczynność organu, co do której ponaglenie wniesiono już po złożeniu skargi. Na mocy art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Bezczynność w prowadzeniu postępowania przez organ administracji publicznej, w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., ma miejsce wtedy, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z kolei przepis art. 36 § 1 k.p.a. stanowi, że o każdym niezałatwieniu sprawy w terminie organ administracji jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. W sprawie bezspornym jest, że wniosek skarżącego złożony do Wojewody P. a zawierający żądanie dokonania czynności materialno – technicznej zameldowania pod adresem wskazanym we wniosku, wpłynął do Wojewody w dniu [...] lipca 2020r. Bezspornym również jest, że stosownie do treści art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1397 ze zm.) organem właściwym do zameldowania jest organ gminy, na którego obszarze położona jest nieruchomość, na której znajduje się budynek zamieszkiwany przez osobę spełniającą obowiązek meldunkowy. W przypadku zatem skarżącego zamieszkującego w budynku usytuowanym na nieruchomości położonej w Z., właściwym w sprawach meldunkowych organem jest Burmistrz Gminy S.. Bezspornym jest także to, że Gmina G. wskazana przez skarżącgo we wniosku jako właściwa dla położenia miejsca stałego pobytu, nie została utworzona. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2015r. w sprawie utworzenia gminy Szczawa i gminy G. (Dz. U. z 2015., poz.1085) zostało bowiem uchylone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2015r. (Dz. U. z 2015r., poz. 2312), co spowodowało, że nie dokonała się zmiana w systemie podziału terytorialnego kraju i nie doszło do powstania Gminy G. a pełnomocnik do spraw utworzenia tej gminy (Wojewoda P.) zakończył swoją działalność z dniem [...] grudnia 2015r. Zatem adresat wniosku skarżącego o zameldowanie od momentu jego złożenia był organem niewłaściwym rzeczowo i miejscowo do jego rozpatrzenia. Natomiast Wojewodzie musiał być znany organ właściwy do rozpatrzenia wniosku (rzeczywista gmina miejsca położenia nieruchomości zamieszkiwanej przez skarżącego). Powyższe oznacza, że pismo informacyjne z dnia [...] lipca 2020 r. nie załatwiło sprawy zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w procedurze administracyjnej. Stosownie bowiem do treści art. 65 § 1k.p.a. w sytuacji, gdy organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie, jest w sprawie niewłaściwy, niezwłocznie przekazuje podanie do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Formalne przekazanie przez Wojewodę P. podania skarżącego właściwemu do rozpatrzenia organowi nastąpiło dopiero 20 sierpnia 2020 r. z jednoczesnym zawiadomieniem skarżącego o powyższej czynności. Od daty wpływu wniosku do daty załatwienia sprawy minął ponad miesiąc w sytuacji, gdy przekazanie podania właściwemu organowi nie wymagało przeprowadzania postępowania wyjaśniającego a świadomość braku swojej właściwości w sprawie była po stronie Wojewody oczywista. Sformułowanie "bez zbędnej zwłoki", o którym mowa w art. 35 § 1 k.p.a., oznacza zakaz nieuzasadnionego przedłużania postępowania i powinność dążenia przez organ do niezwłocznego załatwienia sprawy. Niezwłocznemu załatwieniu podlegają sprawy, których stan faktyczny i prawny może być od razu wiarygodnie ustalony przy wszczęciu postępowania na podstawie istniejącego materiału dowodowego. Materiał dowodowy tworzą bowiem dowody dostarczone przez stronę wraz z żądaniem wszczęcia postępowania, fakty notoryjne (notoria powszechne i urzędowe), które stosownie do art. 77 § 4 k.p.a. nie wymagają dowodu oraz dane z ewidencji, rejestrów i z innych materiałów gromadzonych z urzędu przez organ administracji. Załatwienie sprawy z wniosku skarżącego nastąpiło już po złożeniu skargi do sądu administracyjnego, co uzasadnia stwierdzenie, że do bezczynności organu doszło. W sytuacji bowiem załatwienia sprawy po wniesieniu skargi na bezczynność organu, sąd umarza postępowanie wyłącznie w zakresie przewidzianego art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. środka w postaci zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Nie zwalnia to jednak sądu z obowiązku orzekania, czy do bezczynności organu (lub przewlekłości postępowania organu) doszło stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ani od oceny charakteru bezczynności lub przewlekłości postępowania stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd nie dopatrzył się rażącego charakteru bezczynności organu. Samo przekroczenie terminu załatwienia sprawy nie świadczy o rażącym charakterze opóźnienia. Należy bowiem mieć na uwadze negatywne skutki dla strony przekroczenia terminu załatwienia sprawy, których nie sposób dopatrzeć się w sprawie niniejszej. Skarżący był osobą zameldowaną pod adresem wskazanym we wniosku o zameldowanie, więc przekazanie wniosku do załatwienia właściwemu organowi z czterotygodniowym opóźnieniem, obiektywnie patrząc nie mogło mu szkody wyrządzić. Ponadto, jak wynika z akt administracyjnych, zaniechanie formalnego przekazania sprawy niezwłocznie nie było celowe ale wynikało z błędnego przekonania, że nieutworzenie Gminy G., wskazanej w formularzu zgłoszenia zameldowania, jest równoznaczne z brakiem organu, któremu wniosek należy przekazać. Ponadto, zdaniem Sądu, okres zaniechania Wojewody nie był długotrwały. Brak przymiotu rażącego naruszenia prawa przy stwierdzonej bezczynności organu wykluczył orzekanie z urzędu o nałożeniu grzywny lub przyznaniu sumy pieniężnej, o co strona w skardze również nie wnosiła. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, pkt 3 i § 1a p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Na zasądzone koszty składają się wpis sądowy w kwocie 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.