II SA/Wa 295/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 9 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. C. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi do spraw wewnętrznych z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia orzeczenia i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę oraz ustalenia związku inwalidztwa ze służbą postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi do spraw wewnętrznych (dalej: "[...]RKL", "Komisja I instancji") orzeczeniem z [...] listopada 2019 r. nr [...], uznała S. C. (dalej: "skarżący") emeryta Służby Więziennej trwale niezdolnym do służby, całkowicie niezdolnym do pracy i zakwalifikowała go do pierwszej grupy inwalidzkiej, a także wskazała, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Jednocześnie [...]RKL stwierdziła, że inwalidztwo jest trwałe, istnieje od [...] lipca 1989 r. – trzecia grupa inwalidzka w związku ze służbą, natomiast od [...] sierpnia 2014 r. pierwsza grupa inwalidzka bez opieki. Komisja nie wyznaczyła kolejnego terminu badania kontrolnego wskazując "nie dotyczy". [...]RKL rozpoznała u skarżącego: (1) Stan po przebytym udarze mózgu uniemożliwiający podjęcie pracy § 82 p. 2 r. 5 kat "C"; (2) Nerwicę neurasteniczo-lękową § 86 p.3 r. 5 kat "C"; (3) Chorobę wrzodową dwunastnicy z resekcją żołądka § 58 p.5 r. 5 kat. "C"; (4) Niedosłuch obustronny znacznego stopnia § 20 p. 4 r. 5 kat. "C"; (5) Nadciśnienie tętnicze II/IIIo § 51 p. 2 r. 5 kat. "C"; (6) Stabilną chorobę wieńcową z nadkomorowymi zaburzeniami rytmu § 47 p. 1 r. 5 kat. "B"; (7) Stan po kompresyjnym złamaniu trzonów L1-L2 (06.2018 r.) z przewlekłymi bólami korzeniowymi. § 64 p.3 r. 5 kat "B"; (8) Dnę moczanową § 37 p. 1 r. 5 kat "B". Orzeczenie zostało wydane na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (Dz. U. z dnia 31 grudnia 2014 r.) oraz ustawy z 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 345 ze zm.), dalej: "ustawa o komisjach lekarskich", a także ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288). Pismem z [...] listopada 2019 r. S. C. wniósł odwołanie od powyższego orzeczenia. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej jako "CKL", "Komisja II instancji") orzeczeniem z [...] grudnia 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o komisjach lekarskich uchyliła ww. orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej z [...] listopada 2019 r. nr [...] z powodu uchybień formalnych i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Komisję I instancji. W uzasadnieniu CKL wskazała, że Komisja I instancji dokonała czynności orzeczniczych i wydała decyzję orzeczniczą posługując się błędną podstawą prawną, bowiem skarżący jest emerytem Służby Więziennej, a [...]RKL w procesie orzeczniczym zastosowała przepisy dotyczące innych służb mundurowych. S. C. pismem z 8 stycznia 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z [...] grudnia 2019 r. Zarzucił m.in., iż CKL nie zajęła stanowiska w sprawie wniesionego przez niego odwołania. Wskazał również na nieprawidłowe użycie skali Barthel, a także brak waloryzacji świadczeń na mocy ustawy z 18 lutego 1994 r. o służbach mundurowych (Dz. U. nr 53 poz. 214). Stwierdził, iż ma trudności w poruszaniu się oraz samodzielnej egzystencji, a także dołączył szereg dokumentów m.in. zaświadczenia o stanie zdrowia, pisma z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, decyzję w przedmiocie waloryzacji renty inwalidzkiej, jak również dowód zakupu sprzętu rehabilitacyjnego i materiałów budowlanych. Centralna Komisja Lekarska w odpowiedzi na skargę wniosła o odrzucenie skargi podnosząc, że orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą m.in. dla celów emerytalno-rentowych nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Nadto CKL wskazała, iż w zakwestionowanym zakresie skarżącemu przysługuje prawo odwołania do sądu powszechnego od decyzji emerytalno-rentowej wydanej przez organ właściwy w sprawie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy, tj. decyzji wydanej przez Dyrektora Biura Emerytalnego Służby Więziennej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna, tj. m.in. czy podlega kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Orzeczeniem z [...] grudnia 2019 r. nr [...] Centralna Komisja Lekarska uchyliła w całości orzeczenie [...]RKL, rozstrzygające, że: skarżący jest całkowicie niezdolny do pracy, zakwalifikowano go do pierwszej grupy inwalidzkiej bez opieki - inwalidztwo trwałe ze względu na wiek, uznano, że jest zdolny do samodzielnej egzystencji ze znacznym ograniczeniem sprawności organizmu, a także wskazano, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. W myśl art. 110 ustawy z 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2020 r., poz. 848) zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Z treści art. 1 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, wynika natomiast, że komisje lekarskie orzekają m.in. w sprawach: zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariuszy do służby w Służbie Więziennej; ustalania: związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby; stopnia uszczerbku na zdrowiu; stopnia inwalidztwa i jego związku ze służbą w Służbie Więziennej. Z przepisów tych wynika, że komisje lekarskie są organami administracji publicznej i rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazywanych orzeczeniami. Orzeczenia komisji dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Mają one byt w pełni autonomiczny i podlegają zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości tego sądu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10; z 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97; postanowienie WSA w Warszawie z 21 września 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1116/17; postanowienie WSA w Warszawie z 19 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 108/17; publ. CBOSA). W niniejszej sprawie S. C. uczynił przedmiotem skargi orzeczenie CKL z [...] grudnia 2019 r. uchylające orzeczenie [...] RKL z [...] listopada 2019 r. i przekazujące do ponownego rozpoznania sprawę w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę oraz ustalenia związku inwalidztwa ze służbą. Oznacza to, że skarga obejmuje materię niepodlegającą kontroli sądów administracyjnych i podlega odrzuceniu. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.