I C 46/25

Sądy powszechne2025-06-26

Sygnatura

I C 46/25

Data orzeczenia

2025-06-26

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Wioletta Bąkiewicz-Jakubowska (PRESIDING_JUDGE)

Treść orzeczenia

Sygn. akt  I C 46/25 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 26 czerwca 2025 roku Sąd Rejonowy w Golubiu-Dobrzyniu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Wioletta Bąkiewicz-Jakubowska Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Malinowska-Sobotka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2025 roku w G.-D. sprawy z powództwa (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko Gminie G. o zapłatę 1. zasądza od pozwanej Gminy G. na rzecz powoda (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 15.478,14 zł (piętnaście tysięcy czterysta siedemdziesiąt osiem złotych czternaście groszy) wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od kwoty 10.430,61 zł (dziesięć tysięcy czterysta trzydzieści złotych sześćdziesiąt jeden groszy) poczynając od dnia 19 lutego 2025 roku do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem na prawo pozwanego do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności, 2. zasądza od pozwanej Gminy G. na rzecz powoda (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 750,00 zł (siedemset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. sędzia Wioletta Bąkiewicz-Jakubowska I C 46/25 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Powód (...) Bank (...) S. A. z siedzibą w W. wniósł pozew przeciwko pozwanej Gminie G. o wydanie nakazu zapłaty kwoty 15478,14 zł wraz z odsetkami maksymalnymi za opóźnienie, a także kosztami procesu. W uzasadnieniu podano, że przedmiotowe roszczenie wynika ze zawartej pomiędzy powodem, a zmarłym R. M. umowy kredytu oraz przejścia na spadkobiercę – pozwaną, obowiązków zmarłego z tytułu niespłacenia wyżej wymienionej umowy w związku z nabyciem przez niego spadku w całości. Zarządzeniem z dnia 5 marca 2025 roku stwierdzono brak podstaw do wydania nakazu zapłaty w tym postępowania (zarządzenie w sprawie I Nc 74/25 k. 31 akt). W odpowiedzi na pozew (k. 35-37 akt) pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zwrot kosztów procesu. W odpowiedzi wskazano, że nabycie spadku po zmarłym jest nabyciem z dobrodziejstwem inwentarza, tak więc pozwana może ponosić jedynie odpowiedzialność za długi spadkowe do wysokości strony czynnej masy spadkowej, a wedle jej wiedzy, spadkodawca nie pozostawił po sobie żadnych składników majątkowych. Ponadto, pozwana przedłożyła złożony przez nią do komornika wniosek o sporządzenie spisu inwentarza (wniosek k. 38-39) celem ustalenia ewentualnego majątku spadkodawcy i w związku z tym odpowiedzialności pozwanej. W związku z powyższym pozwana wniosła o zawieszenie postępowania. Pozwana podniosła również zarzut przedawnienia z uwagi na śmierć spadkodawcy w 2020 roku i trzyletni okres przedawnienia. W odpowiedzi na pismo pozwanej (k. 42-43 akt) pełnomocnik powoda wniósł o wydanie wyroku zasądzającego w zakresie kwoty dochodzonej pozwem, z zastrzeżeniem uprawnienia strony pozwanej do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności do stanu czynnego spadku. Podniósł, że spis inwentarza nie stanowi przesłanki do ograniczenia powództwa, a jest przesłanką ograniczającą bądź wyłączającą odpowiedzialność egzekucyjną. W odpowiedzi na zarzut przedawnienia wskazał, że roszczenie stało się wymagalne z upływem terminu wypowiedzenia umowy w dniu 20 sierpnia 2024 roku. Sąd ustalił co następuje: Pomiędzy R. M., a powodem (...) Bank (...) S. A. z siedzibą w W. zawarta została 10 września 2019 roku  umowę pożyczki nr (...). Kwota kredytu wynosiła 12700,00 zł. Całkowity koszt kredytu na dzień zawarcia umowy wynosił 7463,51 zł, a całkowita kwota do zapłaty kwotę 18513,78 zł. Rzeczywista roczna kwota oprocentowania wynosiła 15,04 % ( (...)). Pożyczkobiorca zobowiązał się do zapłaty przy wypłacie przez (...) SA pożyczki kosztów, obejmujących prowizję za udzielenie pożyczki w wysokości 1649,73 zł. Zgodnie z §4 umowy wypłata pożyczki nastąpiła jednorazowo w dniu 10 września 2019 roku. Pożyczkobiorca zobowiązał się do spłaty pożyczki w 96 równych ratach kapitałowo-odsetkowych, płatnych w okresach miesięcznych. Łączna kwota odsetek wynosiła 5813,78 zł. Umowa zawarta została w siedzibie banku przez osoby umocowane do jego reprezentacji. Zgodnie z umową pożyczkodawca miał prawo wypowiedzieć umowę z zachowaniem 30 dniowego terminu wypowiedzenia na piśmie na ostatni adres wskazany bankowi przez pożyczkobiorcę. (Dowód; umowa k. 9-11 akt) Pożyczkobiorca zmarł 17 grudnia 2020 roku, a postanowieniem Sądu Rejonowego w Golubiu-Dobrzyniu z dnia 8 stycznia 2024 roku, sygn. akt I Ns 83/23 spadek po zmarłym nabyła w całości Gmina G.. (Dowód: akt zgonu k. 26; postanowienie k. 25) Pismem z dnia 4 czerwca 2024 roku pozwana została zawiadomiona o powstaniu zaległości wierzytelności i wezwana do zapłaty. (Dowód pisma k. 19 akt) W wyniku braku spłaty kredytu powstało zadłużenie wynoszące łącznie 15478,14 zł na którą składa się: należność główna (...),61,25 zł, kwota odsetek umownych naliczonych od należności głównej 5047,53 zł, dalsze należne odsetki za opóźnienie naliczonych według zmiennej stopy procentowej od 19 lutego 2025 roku. Pismem z dnia 15 lipca 2024 roku umowa została wypowiedziana przez powoda. Pozwany odebrał pismo dnia 18 lipca 2024 roku. (Dowód: wypowiedzenie wraz z dowodem doręczenia k 21-22 akt). Sąd zważył co następuje: Podstawę prawną roszczenia powoda stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720;art. 720 § 1)">art. 720 § 1 kc</a>, zgodnie z którym przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy. Bezsporne w niniejszej sprawie było, że pomiędzy powodem a pożyczkobiorcą zawarta została umowa pożyczki z dnia 10 września 2019 roku, na mocy której powód udzielił pożyczkobiorcy kwoty 12 700 zł. Pożyczkobiorca zobowiązał się do jej zwrotu w 96 miesięcznych ratach wraz z odsetkami oraz innymi kosztami przewidzianymi w umowie. Wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu mieściła się w granicach dopuszczalnych określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111260715" title="Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim - Dz. U. z 2011 r. Nr 126, poz. 715 (art. 36 a)">art. 36a ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim</a>, według którego całkowite pozaodsetkowe koszty kredytu nie mogą przekroczyć sumy wartości wyliczonej ze wzoru obowiązującego w stanie prawnym na dzień zawarcia umowy pożyczki: (...) ≤ (K × 25%) + (K × n/R × 30%), gdzie K oznacza całkowitą kwotę kredytu, n – okres spłaty wyrażony w dniach, R – liczbę dni w roku. W niniejszym przypadku zarówno prowizja, jak i inne należności określone w umowie nie przekraczały ustawowego limitu. Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że pożyczka została wypłacona w całości, a następnie – wobec braku jej regularnej spłaty – umowa została wypowiedziana, zgodnie z postanowieniami umownymi. Pismem z dnia 15 lipca 2024 roku powód wypowiedział umowę z zachowaniem przewidzianego 30-dniowego terminu. Pismo zostało doręczone pozwanej w dniu 18 lipca 2024 roku. Od tego momentu rozpoczął bieg termin wymagalności roszczenia, co wyklucza skuteczność zarzutu przedawnienia podniesionego przez pozwaną. Sąd uznał, że powód wykazał istnienie oraz wysokość roszczenia. Na dochodzoną kwotę 15 478,14 zł składają się: należność główna 10 430,61 zł oraz odsetki umowne w wysokości 5047,53 zł, naliczone zgodnie z treścią umowy. Powód dołączył do pozwu dokumenty potwierdzające zawarcie umowy, wypłatę pożyczki, wezwanie do zapłaty oraz wypowiedzenie umowy. (...) te, ocenione na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a>, w ocenie sądu są wiarygodne i wystarczające dla uznania żądania pozwu za uzasadnione. W kontekście odpowiedzialności pozwanej, jako spadkobiercy po zmarłym pożyczkobiorcy, zastosowanie znajduje przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1031;art. 1031 § 2)">art. 1031 § 2 kc.</a> W stanie faktycznym sprawy bezsporne jest, że pozwana nabyła spadek po R. M. z dobrodziejstwem inwentarza, co ogranicza jej odpowiedzialność za długi spadkowe jedynie do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Odpowiedzialność ta ma charakter ograniczony i jest proporcjonalna do wartości aktywów spadku, co w praktyce chroni spadkobierców przed koniecznością pokrywania zobowiązań spadkodawcy z ich majątku osobistego. Ograniczenie to przestaje mieć zastosowanie jedynie w razie podstępnego zatajenia majątku lub ujęcia w inwentarzu nieistniejących długów – w niniejszej sprawie brak jest jednak jakichkolwiek dowodów świadczących o takim działaniu pozwanej. Z tego względu, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i stanowiskiem doktryny, sąd zasądził dochodzoną należność pieniężną, z jednoczesnym zastrzeżeniem prawa pozwanej do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności do wartości aktywów spadkowych. Tego rodzaju zastrzeżenie jest dopuszczalne na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 319)">art. 319 kpc</a>, zgodnie z którym jeżeli według treści stosunku prawnego dłużnik odpowiada tylko z oznaczonego majątku, sąd, uwzględniając powództwo, zamieszcza odpowiednie zastrzeżenie w wyroku. Ma to na celu zapewnienie ochrony procesowej pozwanego spadkobiercy, który nie może ponosić odpowiedzialności przekraczającej wartość stanu czynnego spadku. W zakresie żądania zapłaty odsetek za opóźnienie od dnia 19 lutego 2025 roku sąd uznał je za zasadne w części dotyczącej kwoty należności głównej – 10 430,61 zł – jako że na tę część zobowiązania przypadają wymagalne zobowiązania główne, objęte wypowiedzeniem umowy i skutecznym wezwaniem do zapłaty. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2)">art. 481 § 1 i § 2 kc</a>, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek maksymalnych za opóźnienie, jeżeli stopa odsetek nie została inaczej określona. Wysokość tych odsetek odpowiada dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 2(1))">art. 481 § 2 1 kc</a>). Zasądzając koszty procesu, sąd oparł się na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 kpc</a>). Należało zasądzić od pozwanej na rzecz powoda kwotę 750 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Zasądzono także odsetki ustawowe za opóźnienie w płatności kosztów procesu od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty – zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 kc.</a> Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji, z zastrzeżeniem przysługującego pozwanej prawa do ograniczenia odpowiedzialności na etapie egzekucji, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1031;art. 1031 § 2)">art. 1031 § 2 kc</a> oraz w granicach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 319)">art. 319 kpc</a>. sędzia Wioletta Bąkiewicz-Jakubowska </div>