III Ca 691/20

Sądy powszechne2021-12-14

Sygnatura

III Ca 691/20

Data orzeczenia

2021-12-14

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Leszek Dąbek (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

art.720 kc

Treść orzeczenia

Sygn. akt III Ca 691/20 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 14 grudnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek Protokolant Aleksandra Sado-Stach po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2021 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki Jawnej w G. przeciwko B. B. (1) o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt I C 220/16 1. oddala apelację; 2. zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym; 3. przyznaje pełnomocnikowi z urzędu pozwanej adwokatowi A. S. od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Gliwicach kwotę 1476 zł (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć złotych), w tym kwotę 276 zł (dwieście siedemdziesiąt sześć złotych) podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu pozwanej w postępowaniu odwoławczym. SSO Leszek Dąbek Sygn. akt III Ca 691/20 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Sąd Rejonowy w Gliwicach w wyroku z dnia 6 02 2020r. utrzymał w mocy w wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 4 08 2016r. (uwzględniono w nim powództwo i zasądzono od pozwanej B. B. (1) na rzecz powódki  (...) spółki jawnej w G.: kwotę 30.000zł, wskazane w nim odsetki umowne oraz orzeczono o kosztach procesu) oraz orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej pozwanej z urzędu. W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia, przywołał regulacje: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720;art. 720 § 1;art. 6)">art. 720 § 1 i art. 6 k.c.</a> Stwierdził, że pozwana nie wywiązała się z warunków umowy pożyczki zawartej z powódką i nie spłaciła należności w umówionym terminie, w związku z czym powódka wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 30 000 zł powiększonej o sumę odsetek w zakreślonym terminie. Ponadto ustalił, że w Prokuraturze Rejonowej G. – Wschód w G. toczy się postępowanie, w którym Ł. Z. końcowo zeznał, że tytułem przedmiotowej umowy pożyczki pozostała do zapłaty kwota 30 000 zł. Dokonując oceny zebranego materiału dowodowego, ocenił, że zeznania pozwanej, w imieniu której stawił się P. S. były wiarygodne, spójne z pozostałym materiałem sprawy oraz logiczne. Następnie dokonał oceny poczynionych ustaleń o w jej ramach stwierdził, że pozwana nie kwestionowała faktur zawarcia umowy pożyczki i wypłacenia jej kwoty wynikającej z tejże umowy. Ocenił, że pozwana nie wykazała, aby dokonała spłaty jakiejkolwiek części zobowiązania wynikającej z treści zawartej umowy pożyczki, w szczególności nie przedłożyła do materiału sprawy dowodów na ta okoliczność, w szczególności pokwitowań wpłat, dowodu zlecenia przelewu bankowego. O odsetkach orzekł na mocy regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2;art. 481 § 2(1))">art. 481 § 1, 2 i 2 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 482)">art. 482</a> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 1;§ 2)">§ 1 i 2 k.c.</a> O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej pozwanej z urzędu orzekł w oparciu o regulacje zawarte w rozporządzeniu ministra sprawiedliwości z dnia 3 10 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Orzeczenie zaskarżyła pozwana B. B. (1), która wniosła o jego o zmianę poprzez uchylenie wyroku zaocznego Sadu Rejonowego w Gliwicach z dnia 4 08 2016r. oddalenie powództwa oraz o przyznanie od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gliwicach na rzecz adw. A. S. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu w postępowaniu odwoławczym. Alternatywnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zarzuciła, że przy ferowaniu wyroku naruszono prawo procesowe i materialne tj. regulację: a) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720;art. 720 § 1)">art. 720 § 1 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83 § 1 k.c.</a> poprzez niewłaściwe niezastosowanie skutkujące zaniechaniem stwierdzenia przez Sąd nieważności umowy pożyczki w związku z faktem, że czynność prawna została dokonana przez strony dla pozoru, a rzeczywistą stroną umowy pożyczki był Ł. Z., a nie natomiast B. B. (1) /vide: zeznania świadka P. S., zeznania świadka Ł. Z., zeznania pozwanej B. B. (1), złożone na piśmie; b) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez błędną ocenę wiarygodności i mocy dowodów, zwłaszcza dowodu z zeznali powódki, złożonych na piśmie, a także zeznań świadka Ł. Z., z których wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że stroną zawierającą umowę pożyczki nie była pozwana B. B. (1), a nadto świadek Ł. Z. w imieniu własnym spłacił część kapitału głównego na rzecz powódki. Ponadto zarzuciła popełnienie przez Sąd Rejonowy błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia a mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, że: umowa pożyczki została zawarta przez pozwaną, w sytuacji, gdy z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że stroną zawierającą umowę pożyczki, dokonującą z przedstawicielami powódki wszelkich ustaleń dotyczących sposobu jej zawarcia i wykonania, był świadek Ł. Z., a pozwana B. B. (1) była znana obu wspólnikom, w sytuacji gdy okoliczność ta nie wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a powódka szczegółowo odniosła się do tego ustalenia, któremu Sąd a quo nie nadał żadnego znaczenia dowodowego /vide: zeznania pozwanej na piśmie, k. 235-237/ W odpowiedzi na apelację powódka (...) spółka jawna w G. wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie na jej rzecz od pozwanej zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Odwoławczy ustalił i zważył, co następuje: Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował dochodzone roszczenia przyjmując, że mają ono źródło w zawartej przez strony umowie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720;art. 720 § 1)">art. 720 § 1 k.c.</a>), a następnie prawidłowo rozpoznał sprawę i skonstruował prawidłową podstawę faktyczną orzeczenia. Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną orzeczenia, w części dotyczą okoliczności bezspornych pomiędzy stronami, a w pozostałym zakresie mają podstawę w informacjach zawartych we wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku źródłach dowodowych, których ocena jakkolwiek lakoniczna jest logiczna i mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów (Sąd odwoławczy ja podziela). W szczególności Sąd Rejonowy prawidło ocenił, że w materiale sprawy brak jest podstaw do poczynienia pozytywnych ustaleń dotyczących zapłaty powódce przez pozwaną dochodzonych pozwem należności. Okolicznością tą potwierdzają jedynie informacje zawarte w zeznaniach skarżącej oraz jej partnera życiowego świadka Ł. Z.. Ich zeznania nie zostały jednak poparte żadnymi innymi źródłami dowodowymi, co w połączeniu z faktem, że są to osoby bezpośrednio zainteresowane w wyniku sprawy czyni ich zeznania niewiarygodnymi. Skarżąca w ramach podniesionego w apelacji zarzutu naruszenia przy konstruowaniu podstawy faktycznej orzeczenia regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w istocie kwestionuje dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę prawną, że jest ona stroną stroną przedmiotowej umowy. Z tej przyczyny, w tej części apelacja tylko werbalnie odnosi się do podstawy faktycznej orzeczenia i tym samy zarzut ten nie ma wpływu na powyższą ocenę. Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 387;art. 387 § 2(1);art. 387 § 2(1) pkt. 1)">art. 387 § 2 1 pkt 1 k.p.c.</a>). Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ma prawidłowe odniesienie w przywołanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku regulacjach prawnych i Sąd odwoławczy ją podziela i przyjmuje za własną (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 387;art. 387 § 2(1);art. 387 § 2(1) pkt. 2)">art. 387 § 2 1 pkt 2 k.p.c.</a>). Ze zawartej w aktach sprawy umowy jednoznacznie wynika, że umowa została zawarta pomiędzy stronami (w części wstępnej umowy między innymi podano, że „ Umowa została zawarta dnia 27 02 2015r. pomiędzy B. B. (2)…”, wskazano w niej jej prawidłowy adres zamieszkania i numer (...) oraz zamieszczono w niej parafowany przez skarżąca numer jej dowodu osobistego, a pod jej treścią widnieje jej podpis, którego autentyczność nie była kwestionowane w apelacji). Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji - w toku postępowania nie było to kwestionowane przez skarżącą i podniesiony w tej kwestii w apelacji zarzut jest oczywiście nieuzasadniony. Powódka w odpowiedzi na apelację trafnie odwołuje się do wskazanego w niej pogląd judykatury, zgodnie z którym: „„pozorność polega na ujawnionej i zaakceptowanej przez adresata oświadczenia woli różnicy między treścią oświadczenia a wolą wywołania określonych skutków prawnych i konstytutywnym elementem pozorności jest poza brakiem woli wywołania skutków prawnych,  także wiedza i zgoda obu stron czynność, że oświadczenie woli zostało złożone dla „pozoru”  i dodatkowo adresat musi nie tylko wiedzieć o braku woli, ale także pozorność złożonego oświadczenia akceptować””. W materiale sprawy nie sposób przyjąć, że powódka akceptowała ewentualną pozorność oświadczeń woli złożonych przez skarżącą w umowie. Więcej byłoby to irracjonalne, gdyż w ten sposób sama istotnie ograniczyłaby sobie możliwość skutecznego dochodzenia w przyszłości zwrotu wypłaconej skarżącej w wykonaniu umowy kwoty. Dlatego podniesiony w apelacji zarzut naruszenia przy ferowaniu wyroku regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83 § 1 k.c.</a> jest także oczywiście nieuzasadniony. Stosownie do regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> na pozwanej spoczywa obowiązek wykazania w toku postępowania, że uiściła powódce dochodzone należności (z faktu uiszczenia dochodzonych należności wywodzi ona pozytywne dla niej skutki prawne, w postacie spełnienia dochodzonych świadczeń, a co za tym idzie wygaśnięcia w tym zakresie zobowiązania). Na tę okoliczność nie zaoferowała ona jednak Sądowi żadnego wiarygodnego materiału dowodowego (np. w postaci pokwitowania wpłaconej powódce kwoty, czy też dowodu dokonania na jej konto bankowe przelewu stosownych środków pieniężnych lub zeznań wiarygodnych świadków). W tej sytuacji Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił, że pozwana również w tej części nie sprostała ciążącemu na niej obowiązkowi i uznał tę okoliczność za niewykazaną, a powództwo za uzasadnione. W powiązaniu z powyższym apelacja pozwanej jest zatem bezzasadna w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>, a to z mocy zawartej w nim regulacji prowadziło do jej oddalenia. Reasumując zaskarżony wyrok jest prawidłowy i dlatego apelację jako bezzasadną oddalono na mocy regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosując regulację <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a>, biorąc pod uwagę, że pozwana przegrała w całości w postępowaniu apelacyjnym i powinna zwrócić powódce poniesione przez nią tym postępowaniu koszty zastępstwa procesowego, a o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu orzeczono w oparciu regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820160124" title="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124 (art. 29;art. 29 ust. 1)">art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 05 1982r. – Prawo o adwokaturze</a> (tekst jednolity Dz.U. 2020r. poz. 1651). SSO Leszek Dąbek </div>