II SA/Po 427/22

SENTENCJA Dnia 13 października 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2022 roku sprawy ze skargi R. K. i T. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 kwietnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. UZASADNIENIE [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2022 r. nr [...], działając na art. 134 oraz art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.), w związku z wniesieniem przez państwa R. i T. K. (dalej zwani łącznie skarżącymi lub stroną) odwołania (podanie z dnia 17 marca 2022 r.) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia 8 lutego 2012 r. (sygn. [...]), którą panu B. K. nakazano rozbiórkę wewnętrznej instalacji gazowej w jednorodzinnym budynku mieszkalnym (lewy segment) na działce nr ewidencyjny [...] przy ul. [...] w R. , w gminie K., stwierdził niedopuszczalność odwołania. Motywując rozstrzygnięcie organ wskazał, że decyzją z dnia 8 lutego 2012 r. (sygn. [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego (dalej: PINB) nakazał panu B. K. rozbiórkę wewnętrznej instalacji gazowej w jednorodzinnym budynku mieszkalnym (lewy segment) na działce nr ewidencyjny [...] przy ul. [...] w R. , w gminie K.. Decyzja ta - po dokonaniu niezbędnej korekty powołanej podstawy prawnej - została utrzymana w mocy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) ostateczną decyzją WWINB z dnia 20 czerwca 2012 r. (sygn. [...]), a skargę na tę decyzję oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA) prawomocnym wyrokiem z dnia 30 października 2013 r. (II SA/Po [...]). W związku z faktem niewykonania nałożonych obowiązków PINB (jako organ egzekucyjny) prowadzi w stosunku do państwa R. i T. K. (tj. następców prawnych pana B. K.) postępowanie egzekucyjne mające na celu przymusowe wykonanie obowiązku nałożonego wspomnianą ostateczną i prawomocną decyzją administracyjną. Nadto postanowieniem z dnia 10 listopada 2020 r. (sygn. [...]) PINB - po rozpatrzeniu wniosku państwa R. i T. K. (podanie z dnia 31 października 2020 r.) - odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego "w sprawie wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr ewidencyjny [...] w R. gmina K.". Postanowienie to zostało utrzymane w mocy (art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a.) ostatecznym postanowieniem WWINB z dnia 9 grudnia 2020 r. (sygn. [...]). Postanowienie WWINB stało się również prawomocne. W dniu 18 marca 2022 r. do PINB wpłynęło pismo zatytułowane "odwołanie" (podanie z dnia 17 marca 2022 r.) państwa R. i T. K. "od nakazu rozbiórki wewnętrznej instalacji gazowej w jednorodzinnym budynku mieszkalnym (lewy segment) na działce nr ewidencyjny [...] przy ul. [...] w R. gmina K.". Wnoszący odwołanie podkreślili, że "10 lat używali tej instalacji", a teraz po śmierci pana S. R., który sprzeciwiał się tej instalacji gazowej, jego żona D. R. chciałaby korzystać ze swojego przyłącza gazowego i godzi się na to, żeby pp. K. również korzystali ze swojego". Dodali oni również, że do przyłącza gazowego nie jest potrzebne pozwolenie, tylko zgłoszenie, które zrobili. W domu mieszkają od 21 lat i płacą podatek od nieruchomości. Nie rozumieją dlaczego mają zasądzoną grzywnę. W ocenie WWINB powyższe podanie państwa R. i T. K. z dnia 17 marca 2022 r. jest - z uwagi na jego jednoznaczną i oczywistą treść - odwołaniem od decyzji PINB z dnia 8 lutego 2012 r. (sygn. [...]), czyli od decyzji wydanej ponad dekadę temu. Ponadto podanie to zostało wniesione przez późniejszych następców prawnych adresata nakazu sformułowanego w rozstrzygnięciu tej decyzji (nota bene pan T. K. był w dacie wydania decyzji pełnomocnikiem pana B. K.). WWINB zwrócił uwagę, że decyzja PINB z dnia 8 lutego 2012 r. (sygn. [...]), po rozpatrzeniu wniesionego odwołania i po dokonaniu niezbędnej korekty powołanej podstawy prawnej, została utrzymana w mocy ostateczną i prawomocną decyzją WWINB z dnia 20 czerwca 2012 r. (sygn. [...];), od której skarga została przez WSA oddalona. Wobec tego skoro odwołanie zostało wniesione i rozpatrzone przez WWINB już niemal dziesięć lat temu, to po prostu niedopuszczalne jest wnoszenie kolejnych odwołań od decyzji PINB. Skoro wyczerpano już środki odwoławcze od zaskarżonej decyzji PINB z dnia 8 lutego 2012 r., to obowiązkiem WWINB jest wydanie postanowienia, o jakim mowa w art. 134 k.p.a., czyli postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. W tej sytuacji organ stwierdził za nieuzasadnione i niecelowe odnoszenie się do zarzutów sformułowanych przez państwa R. i T. K. w odwołaniu z dnia 17 marca 2022 r. Następnie R. i T. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie WWINB z dnia 13 kwietnia 2022 r. w przedmiocie niedopuszczalności odwołania. W uzasadnieniu skargi podali, że nie rozumieją dlaczego nakazano im rozbiórkę instalacji gazowej, której i tak teraz nie używają, gdyż mają ściągnięty licznik. Na instalację gazową nie jest potrzebne pozwolenie, tylko ekspertyza, którą wykonała im osoba z uprawnieniami. Skarżący podkreślili, że płacą podatki od nieruchomości. Złożyli wniosek o uproszczoną legalizację nieruchomości. Podali, ze nie stać ich na zapłacenie grzywny w celu przymuszenia rozbiórki instalacji gazowej. Podali, ze czują się pokrzywdzeni decyzją. W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.), wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (w skrócie WWINB) z dnia 13 kwietnia 2022 r. wykazała, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wyjaśnić należy, że postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania ma charakter wyłącznie procesowy i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy. Tym samym zakres kontroli sądowej mającej za przedmiot takie postanowienie ogranicza się do analizy prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy art. 134 k.p.a. Nie podlegały więc ocenie Sądu stawiane w skardze zarzuty związane z prawidłowością, czy zasadnością nałożonego obowiązku rozbiórki wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w R. . Artykuł 134 k.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli wniesionego środka odwoławczego pod względem formalnym, tj. sprawdzenia, czy środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został złożony w przepisanym prawem terminie. Wniesienie odwołania w sytuacji gdy stronie postępowania nie przysługuje żaden środek zaskarżenia skutkuje wydaniem postanowienia o niedopuszczalności odwołania. W orzecznictwie ugruntował się pogląd, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych (por. m.in. wyrok NSA z 10 marca 2009 r., II OSK 316/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania zalicza się wniesienie środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji, bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych (por. m.in. wyrok NSA z 11 grudnia 2007 r., II OSK 1661/06). W rozpoznawanej sprawie Sąd podzielił stanowisko WWINB, iż niedopuszczalne było wniesienie odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 lutego 2012 r. nr [...] Jak wskazał organ od ww. decyzji odwołanie zostało wniesione i rozpoznane decyzją WWINB z dnia 20 czerwca 2012 r. (nr [...]). Decyzja ta z kolei była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 30 października 2013 r. oddalił skargę B. K.. Wyrok ten jest prawomocny. W tych okolicznościach skarżący nie mogą w drodze odwołania kwestionować obowiązku rozbiórki instalacji gazowej nałożonego decyzją PINB z 8 lutego 2012 r. Poza kontrolą Sądu w niniejszej sprawie jest legalność nakazu rozbiórki orzeczonego w tamtym postępowaniu. Mając to na uwadze skarga R. i T. K. podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a.