II FSK 2243/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 1692/12 w sprawie ze skargi L. M. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia i rozłożenia na raty zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne miesiące 2009, 2010 i 2011 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 1692/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę L. M. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 kwietnia 2012 r. w przedmiocie umorzenia i rozłożenia na raty zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne miesiące 2009, 2010 i 2011r. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z dnia 25 kwietnia 2012 r. L. M. (dalej skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Zarządzeniem z dnia 25 maja 2012 r. Przewodnicząca Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie wezwała skarżącego do uiszczenia, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, wpisu sądowego w kwocie 500 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 1 czerwca 2012 r. Wobec nie uiszczenia wpisu sądowego do dnia 20 czerwca 2012 r. Sąd powołując się na art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej P.p.s.a.) skargę odrzucił. W skardze kasacyjnej od tego postanowienia skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mianowicie art. 220 § 3 P.p.s.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z nieuznaniem wpłaty 500 zł na konto Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tytułem wpisu sądowego od skargi. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając skargę kasacyjną skarżący wskazał, że w dniu 4 czerwca 2012 r. wpłacił na konto Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 500 zł, zaznaczając w tytule wpłaty, że jest to wpis w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1692/12, na dowód czego przedstawił kopię polecenia przelewu z dnia 4 czerwca 2012 r. Następnie w dniu 23 lipca 2012 r. skarżący otrzymał postanowienie o odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu. W związku z powyższym skarżący sprawdził wyciąg transakcji z konta, z którego został dokonany przelew. Okazało się, że w dniu 5 czerwca 2012 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przelał na jego konto kwotę 500 zł. Skarżący zaznaczył, że nie wie dlaczego zwrot uiszczonego przez niego wpisu miał miejsce, a do dnia 23 lipca 2012 r. był pewien, że wpłacona przez niego kwota znajduje się na rachunku bankowym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a jego sprawa zostanie przez Sąd rozpoznana. Jego przekonanie był tym bardziej uzasadnione, że w dniu 4 czerwca 2012 r. kwota 500 zł została potrącona z jego rachunku. Tym samym w ocenie skarżącego, odrzucając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy art. 220 § 3 P.p.s.a. przez niewłaściwe jego zastosowanie. Skarżący stanął na stanowisku, że zwrot powyższej kwoty przez Sąd, której skarżący nie zauważył, nie powinien powodować odrzucenia skargi. Podkreślił, że taka sytuacja pozbawia go prawa do sądu zagwarantowanego mu w art. 45 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez Sąd (§ 3). Z załączonego do skargi kasacyjnej dowodu w postaci kopii wyciągu bankowego (k. 32 akt sądowych) wyraźnie wynika, że strona dokonała w dniu 4 czerwca 2012 r. wpłaty na konto Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a następnie wpłacona kwota została zwrócona na konto skarżącego. Z przedstawionego dokumentu nie można jednak wywnioskować, czy zwrotu dokonał Wojewódzki Sąd Administracyjny, czy też nastąpił on z przyczyny leżącej po stronie banku. Okoliczności tych skarżący nie wyjaśnił, zakładając z góry, że dokonał tego Sąd, a on ponosi - jak wskazał w skardze kasacyjnej – "konsekwencje błędu, względnie niedbalstwa, pracowników wymiaru sprawiedliwości". Należy wskazać, że stosownie do art. 219 § 2 P.p.s.a. opłatę sądową uiszczą się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Ustawodawca nie określił przy tym jednoznacznie (jak uczynił to np. przy zapłacie podatku - art. 60 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Ordynacja podatkowa- Dz.U. z 2005 r., Nr 8,poz. 60 ze zm.), w jakim momencie uznać należy za opłacony wpis dokonany w ramach obrotu bezgotówkowego. W judykaturze za utrwalony można uznać pogląd, iż w przypadku dokonywania opłaty sądowej za pośrednictwem banku, za dzień dokonania wpisu uznać należy datę złożenia w banku dyspozycji dokonania zapłaty, pod warunkiem posiadania w tym czasie na rachunku bankowym środków pozwalających na jej realizację (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 104/07, z dnia 19 grudnia 2008 r., sygn. akt I FSK 1944/08, dostępne w bazie orzeczeń- www.orzeczenia.nsa.gov.pl, pogląd zawarty w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt SK 11/05, opubl. w OTK-A z 2006 r., nr 3, poz. 27). Wykładnię tę Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Zauważyć bowiem należy, iż dokonanie opłaty sądowej jest niezbędne dla realizacji prawa do sądu, wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Skoro ustawodawca nakazuje uiszczenie wpisu w określony sposób (poprzez wpłatę gotówkową do kasy sądu bądź na rachunek bankowy sądu), to wykładnia przepisów dotyczących opłat sądowych uwzględniać winna fakt, że korzystając z jednej z dozwolonych form wpłaty strona korzystać musi z pośrednictwa instytucji zajmujących się przekazywaniem środków pieniężnych na rachunek sądu. Nie powinny jej zatem obciążać skutki ewentualnych zaniedbań tych instytucji. Również przyjęte przez te instytucje procedury przekazywania środków i realizacji przelewów nie powinny wpływać na ocenę zachowania terminu do uiszczenia wpisu w sytuacji, gdy strona zobowiązana do zapłaty wpisu poczyni niezbędne starania do dokonania wpłaty w ustawowym terminie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1840/08. dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie strona skarżąca wykazała, przedstawiając kopię polecenia przelewu z dnia 4 czerwca 2012 r., że w terminie ustawowym do uiszczenia wpisu złożyła polecenie przelewu na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwoty odpowiadającej żądanemu wpisowi, posiadała też w tym czasie środki pozwalające na jego realizację. Podkreślić jednak należy, iż w dacie orzekania Sądowi nieznana była data złożenia polecenia przelewu i fakt posiadania przez stronę w tym dniu środków na jego realizację. Jak wynika z akt sprawy podstawą odrzucenia skargi przez Sąd pierwszej instancji, była notatka urzędowa Oddziału Finansowo-Budżetowego WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2012 r., (k. 15 akt sądowych), z której wynikało, że do dnia 20 czerwca 2012 r., nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy. Tym samym ustalenia faktyczne dokonane prze Sąd nie budzą wątpliwości, jednakże mając na uwadze powyższe uwagi, a w szczególności uwzględniając, że od wyniku niniejszego postępowania zależy, czy skarżący będzie mógł skorzystać z konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji R. P.) należy uznać, że istnieją uzasadnione wątpliwości, czy zachodzi podstawa do odrzucenia skargi, o której mowa w art. 220 § 3 P.p.s.a. Wątpliwości te powinny zostać rozstrzygnięte przez Sąd pierwszej instancji. Na marginesie należy dodać, że skarżący posiadając już wiedzę o braku wpłaty wpisu sądowego w jego sprawie, brak ten powinien jak najszybciej uzupełnić. Z tych względów na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. zaskarżone postanowienie należało uchylić i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.