VI SA/Wa 1832/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M. J, na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] marca 2020 r.; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M. J. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...].03.2020 r. nr [...]Komendant Wojewódzki Policji w [...] skreślił M. J. z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Powodem takiego działania było uzyskanie informacji o prowadzeniu przeciwko wymienionemu postępowania karnego o przestępstwo z art. 270 § 1 kk, tj. podrobienia dokumentu zaświadczenia o ukończeniu kursu doskonalącego umiejętności teoretyczne i praktyczne w zakresie wyszkolenia strzeleckiego, samoobrony, technik interwencyjnych oraz znajomości przepisów prawa związanych z wykonywaniem ochrony osób i mienia. Od decyzji organu I instancji odwołanie do Komendanta Głównego Policji złożył ustanowiony przez stronę pełnomocnik wnosząc o jej uchylenie ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w [...] , a także o wstrzymanie rygoru natychmiastowego jej wykonania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia poprzez przedwczesne jego zastosowanie w sytuacji, gdy Prokuratura Rejonowa w [...] dnia [...].02.2020 r. zakończyła dochodzenie w sprawie o sygn. akt [...]. Stwierdził, iż takim działaniem organ I instancji wyprzedził treść rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w [...] , a także przyznał bezwzględny prymat interesowi społecznemu, którego racją jest aby osoby wpisane na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej nie stały pod zarzutem popełnienia przestępstwa umyślnego, pomimo, że ustawodawca w kodeksie karnym wskazuje w art. 1 § 1, 2, i 3 na istnienie w obrocie prawa zasad ponoszenia odpowiedzialności karnej, a także istniejących kontratypów wyłączenia odpowiedzialności karnej w art. 28 § 1, art. 29 i art. 30, które wiążą sądy przy wykładni i stosowaniu prawa. Pełnomocnik zarzucił ponadto organowi I instancji naruszenie art. 268 kpa w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13.03.2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemiologicznego, następnie zmienionego w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20.03.2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, przez świadome pozbawienie strony prawa do czynnego i aktywnego udziału w postępowaniu administracyjnym i wydanie decyzji o skreśleniu jej z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, pomimo obowiązku wstrzymania prowadzenia czynności do czasu umożliwienia jej osobistego udziału w sprawie. Zdaniem pełnomocnika, organ I instancji nieprawidłowo zastosował art. 29 ust. 8 i 9 ustawy o ochronie osób i mienia w zw. z treścią rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31.03.2020 r. w sprawie ustalenia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów z uwagi na wystąpienie stanu epidemii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez wydanie decyzji oddziaływującej bezpośrednio negatywnie na uprawnienia zawodowe i zarobkowe strony. Decyzją z dnia [...] lipca 2020r. nr [...]Komendant Główny Policji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256) oraz art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2020 r. poz. 838), po rozpatrzeniu odwołania M. J.od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...].03.2020 r. nr [...], [...]orzekającej o skreśleniu z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w przypadku, gdy został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo. Jak z powyższego wynika, ustawodawca z góry ustalił, iż przesłankę skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, stanowi nie tylko skazanie pracownika ochrony za popełnienie przestępstwa umyślnego, ale również wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego o takie przestępstwo. Organ wskazał, że przeciwko M. J. toczy się obecnie przed Sądem Rejonowym [...] i [...] postępowanie karne o przestępstwo z art. 270 § 1 kk. co zostało potwierdzone na etapie postępowania odwoławczego. W dniu [...].05.2020 r. wydany został bowiem wyrok nakazowy o sygn. akt [...], uznający wymienionego winnym popełnienia wyżej wskazanego przestępstwa, od którego strona złożyła sprzeciw. Przestępstwo, o popełnienie którego strona jest oskarżona, ma charakter umyślny, co oznacza, iż okoliczność ta jest dla organów Policji wiążąca w sprawie skreślenia jej z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. W takich bowiem przypadkach ustawodawca sam rozstrzygnął o spełnieniu ze strony takich osób przesłanki wynikającej z art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, przyznając bezwzględny prymat interesowi społecznemu nad słusznym interesem obywatela (art. 7 kpa). Dlatego też osoby spełniające tę przesłankę należy obligatoryjnie skreślić z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, niezależnie od tego, że utrata wpisu spowoduje pogorszenie ich sytuacji materialnej lub też niezależnie od innych dowodów, choćby pozytywnie o nich świadczących (np. dotychczasowa niekaralność). Organ wyjaśnił ponadto, że w postępowaniu administracyjnym organy nie rozpatrują sprawy skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w kontekście winy, czy niewinności osoby podejrzanej, czy też oskarżonej o popełnienie przestępstwa oraz nie weryfikują prawidłowości prowadzonego postępowania karnego i nie badają zasadności, tak jego wszczęcia, jak i postawienia zarzutów osobie nim objętej. W tym zakresie wypowiadać się mogą tylko organy ścigania i niezawisły sąd. Dla istoty postępowania administracyjnego ważne jest, że przeciwko stronie toczy się postępowanie karne o przestępstwo umyślne z art. 270 § 1 kk dotyczące podrobienia dokumentu "zaświadczenia o ukończeniu kursu doskonalącego umiejętności teoretyczne i praktyczne w zakresie wyszkolenia strzeleckiego, samoobrony, technik interwencyjnych oraz znajomości przepisów prawa związanych z wykonywaniem ochrony osób i mienia a zatem przestępstwo godzące bezpośrednio w zawód pracownika ochrony fizycznej. Okoliczność ta determinuje sposób rozstrzygnięcia sprawy strony. Ponadto w postępowaniu administracyjnym nie ma zastosowania prawnokarna zasada domniemania niewinności, z racji tego organ I instancji nie mógł dopuścić się jej naruszenia. Organ podkreślił, że z uwagi na specyfikę wykonywanej funkcji, wiążącej się z dużym ryzykiem oraz konieczność zagwarantowania zaufania publicznego, zawód pracownika ochrony powinien odznaczać się szczególną przejrzystością, a osoby go wykonujące winne być transparentne i uczciwe. Służy temu. m.in. wymóg uzyskania wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Niemniej jednak skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej nie przekreśla możliwości zatrudnienia tej osoby jako pracownika ochrony niekwalifikowanego, tj. w obszarze ochrony, gdzie nie występuje konieczność pracy z bronią oraz bez możliwości stosowania środków przymusu bezpośredniego. Obszar ochrony osób i mienia - gdzie ustawa wymaga zatrudnienia pracowników kwalifikowanych - jest ograniczony. Zdecydowana większość zadań ochrony mienia nie wymaga kwalifikacji, zatem na czas trwającego postępowania pracownik może wykonywać zadania z zakresu, gdzie wpis na listę pracowników kwalifikowanych nie jest konieczny. Organ wyjaśnił ponadto, że na mocy ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, znowelizowanej następnie Tarczą antykryzysową 1.0. z dnia 31 marca 2020 r" w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. bieg terminów procesowych i sądowych nie rozpoczął się, a rozpoczęty uległ zawieszeniu na ten okres. Zgodnie z przywołaną ustawą, zawieszenie dotyczyło w szczególności terminów w postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych. Stan zagrożenia epidemicznego na terytorium całego kraju wprowadzono od dnia 14 marca 2020 r. mocą właściwego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. Z kolei stan epidemii wprowadzono z dniem 20 marca 2020r. na mocy kolejnego rozporządzenia Ministra Zdrowia. Natomiast od 1 kwietnia 2020r. wszystkie terminy w postępowaniach wymienionych powyżej uległy zawieszeniu. Okres zawieszenia dla tych spraw w związku z omawianą ustawą zakończył się w dniu 23 maja 2020 r., a więc terminy procesowe i sądowe zaczęły swój bieg na nowo od 25 maja br. (poniedziałek), bowiem dzień 23 maja przypadał na dzień wolny od pracy (sobota). Jednakże, jeśli strona postępowania dokonała czynności procesowej, tj. złożyła odwołanie w czasie trwania zawieszenia terminów, organ winien był je bezzwłocznie przesłać do organu II instancji, co też miało miejsce w przypadku p. M. J., który odwołanie od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] złożył w dniu [...].04.2020 r. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności uwagę wyjaśnić należy, że postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia p. M. J. z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej zostało wszczęte w dniu [...].01.2020 r., a zatem przed zaistnieniem sytuacji związanej z Covid-19. Strona została poinformowana o wszczęciu postępowania i przysługujących jej w jego toku prawach. Korzystając z tych praw, ustanowiła pełnomocnika, który w dniu [...].02.2020 r. zapoznał się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Pismem z dnia [...].02.2020 r. organ I instancji zawiadomił pełnomocnika, iż w terminie 7 dni, od doręczenia pisma może skorzystać z uprawnień wynikających z art. 10 § 1 kpa i art. 73 § 1 i 1 a kpa. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu [...].02.2020 r., jednakże do dnia wydania decyzji, tj. [...].03.2020 r. z uprawnień tych ponownie nie skorzystał i nie skontaktował się z organem I instancji, choćby telefonicznie. W tej sytuacji zarzut dotyczący braku umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu jest całkowicie bezzasadny. Biorąc powyższe pod uwagę. Komendant Główny Policji orzekł, jak w sentencji. Pismem z dnia 14 sierpnia 2020r. M. J.wniósł do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając zaskarżonej decyzji: - obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 2, 7, 8 ust. 2, 9, 42 ust. 3, 91 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 11 ust. 2 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, art. 48 ust. 1 Karty praw podstawowych, art. 14 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz rażące naruszenie art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia z zw. z art, 5 § 1 k.p.k. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące błędnym przyjęciem, że w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do skreślenia skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej i tym samym naruszenie praw podmiotowych przysługujących skarżącemu; - obrazę przepisów prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązku spoczywającego na organie tj. niezastosowanie się do treści art. 6 k.p.a. w postaci nieprzestrzegania przepisów Konstytucji RP, art. 7 k.p.a. w postaci naruszenia zasady proporcjonalności przy rozpatrywaniu sprawy poprzez niezastosowanie się do zasady harmonizacji słusznego interesu strony i interesu społecznego, art. 8 k.p.a. w postaci nieprzestrzegania zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz przez nieprzestrzeganie w toku postępowania zasady czynnego udziału strony w postępowaniu zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Recz sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemiologicznego następnie zmienionego w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, przez świadome pozbawienie przez organ tj. Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] prawa czynnego i aktywnego udziału w sprawie Skarżącemu a to przez wydanie decyzji organu polegającej na skreśleniu z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, pomimo obowiązku świadomości wstrzymania prowadzenia czynności do czasu umożliwienia Stronie osobistego udziału w sprawie, która to ze względu na zagrożenie epidemiologiczne w obawie przed utratą życia lub zdrowia ma ograniczony dostęp do udziału w sprawie. Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego oraz zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący rozwinął podniesione zarzuty podkreślając, że wbrew opinii organu, kwalifikacja zarzucanego czynu z art. 270 § 1 k.k. nie może rzutować na kwestię skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, albowiem nie można w sposób subiektywny jednoznacznie stwierdzić, by skarżący czynu miał się dopuścić umyślnie. W niniejszej sprawie wobec skarżącego nie zapadł prawomocny wyrok sądu karnego potwierdzający popełnienie przestępstwa na postawie art. 270 § 1 k.k. Skarżący dalej jest osobą podejrzaną w postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko niemu, a skarżący nadal ma prawo domniemania swojej niewinności przed Sądem na zasadzie art. 5 § 1 k.p.k. oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem. W szczególności wiążąca i mająca istotne znaczenie dla postępowania karnego jest opinia biegłego sądowego z dnia [...] stycznia 2020 r. w osobie C. B., którego wnioski wskazują na brak świadomości działania podejrzanego, a w tym możliwość zaistnienia kontratypów w niniejszej sprawie uregulowanych w art. 30 k.k. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a."). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, choć z innych względów niż w niej wskazane. Na wstępie podkreślić należy, że przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2020 r. poz. 838), zgodnie z którym pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w przypadku gdy pracownik ochrony fizycznej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo, ma charakter obligatoryjny. A zatem organy Policji mają obowiązek skreślenia danej osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w każdym przypadku ujawnienia, że osoba ta należy do grupy osób wymienionych we wskazanej regulacji ustawowej. Innymi słowy, ustawodawca nie przewidział możliwości, aby kwalifikowany pracownik ochrony fizycznej, wobec którego zostało wszczęte postępowanie karne za przestępstwo umyślne nie został skreślony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia nie daje organom Policji żadnej możliwości odstąpienia od wykonania jego dyspozycji w razie stwierdzenia stanu faktycznego w nim opisanego. Jednoczenie sąd pragnie podkreślić, że wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, muszą poprzedzić jednoznaczne ustalenia co do faktu wszczęcia postępowania karnego lub wydania wyroku sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego. Na podstawie zebranych w toku postępowania dokumentów, orzekający w niniejszej sprawie sąd nie jest w stanie ustalić powyższych okoliczności. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie pismo Komisariatu [...] Komendy Miejskiej Policji w [...] kierowane do KWP w [...] z którego wynika, że wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów M. J. i ogłoszono podejrzanemu zarzut o czyn z art. 270 § 1 kk. Z informacji wynika, że postępowanie nadzorowane jest przez Prokuraturę Rejonową [...]. W aktach sprawy brak jednak powołanego postanowienia. Jednocześnie w aktach sprawy znajduje się postanowienie Prokuratury Rejonowej [...] z dnia [...] lipca 2020r. w przedmiocie dowodów rzeczowych po umorzeniu dochodzenia z uwagi na niewykrycie sprawcy przestępstwa z art. 270 § 1 kk. Sąd nie jest w stanie ustalić czy ma związek z prowadzonym przeciwko M. J. postępowaniem. W aktach sprawy brak również odpisu wyroku nakazowego wydanego przez Sąd Rejonowy [...]w dniu [...].05.2020 r. w sprawie o sygn. akt [...], uznającego skarżącego winnym popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 kk. Informacja o wydaniu wyroku pochodzi z treści notatki urzędowej sporządzonej przez pracownika KGP. Powyższe dokumenty sąd uznał za niewystarczające dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Orzekając w tak istotnej dla skarżącego kwestii jak skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, sąd musi dysponować dokumentami źródłowymi potwierdzającymi okoliczności o których mowa w art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z 1997 r. o ochronie osób i mienia. Mając na uwadze, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne sąd uznał uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organom administracji. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni wyrażone powyżej stanowisko Sądu. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a zasądzając na rzecz strony kwotę 200 zł tytułem zwrotu uiszczonego w sprawie wpisu sądowego oraz na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015 poz.1800) kwotę 480zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwotę 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.