VII U 583/24

Sądy powszechne2026-02-16

Sygnatura

VII U 583/24

Data orzeczenia

2026-02-16

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Renata Gąsior (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

art. 21 ust 1 ustawy o emeryturach pomostowych

Treść orzeczenia

Sygn. akt VII U 583/24 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 16 lutego 2026 r. Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia SO Renata Gąsior po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2026 r. w Warszawie sprawy M. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) w K. o prawo do rekompensaty na skutek odwołania M. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w K. z dnia 1 lutego 2024 roku, znak: (...) oddala odwołanie. V. C. </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> M. W. w dniu 11 marca 2024 r. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w K. z dnia 1 lutego 2024 r., znak: (...) odmawiającej jej prawa do rekompensaty i wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji, zaliczenie okresu pracy od dnia 1 kwietnia 1986 r. do 30 listopada 1999 r. oraz od 1 czerwca 2009 r. do 12 września 2016 r. i przyznanie jej prawa do rekompensaty za pracę w warunkach szczególnych ( odwołanie – k. 3-4 a.s., pismo z dnia 17 czerwca 2024 r. – k. 24-25 a.s.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w K. wniósł o oddalenie odwołania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477 14 § 1 k.p.c.</a>, a uzasadniając swe stanowisko wskazał, że w postępowaniu przed organem rentowym ubezpieczona nie udowodniła piętnastoletniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy nie przyjął do stażu pracy w szczególnych warunkach okresy zatrudnienia od 01.04.1986 r. do 30.11.1999 r. tj. zatrudnienie w Szpitalu (...) w U., ponieważ pracodawca w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 22.11.2000 r. (4 tom I akt rentowych) nie wskazał charakteru pracy ściśle według wykazu, działu i pozycji i punktu zarządzenia resortowego, któremu podlegał zakład pracy. Ponadto staż pracy odwołującej w szczególnych warunkach w spornym okresie po wyłączeniu urlopu macierzyńskiego, urlopu bezpłatnego oraz okresów niezdolności do pracy z powodu choroby wynosi 8 lat, 5 miesięcy i 6 dni. Następnie organ rentowy wskazał, że M. W. nie złożyła do akt rentowych oryginału świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 22.11.2000 r. ( odpowiedź na odwołanie – k. 17-18 a.s.). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: M. W., urodzona (...) w okresie od 1 kwietnia 1986 r. do 30 listopada 2000 r. była zatrudniona w (...), gdzie w okresie od 1 kwietnia 1986 r. do 30 listopada 1999 r. wykonywała stale i w pełnym wymiarze czasu pracy - prace w szczególnych warunkach na stanowisku położnej w bloku operacyjnym Oddziału (...). W tym okresie odwołująca się przebywała na urlopie bezpłatnym od 10 czerwca 1987 r. do 31 sierpnia 1987 r. oraz korzystała z urlopu wychowawczego od 27 kwietnia 1995 r. do 31 stycznia 1998 r. Odwołująca w okresie od 1 kwietnia 1986 r. do 30 listopada 1999 r. przez 8 lat, 5 miesięcy i 4 dni na stanowisku położnej/starszej położnej na bloku operacyjnym (położna instrumentariuszka), wykonywała prace wymienione w pkt. 2 ppkt 2 działu X wykazu A załącznika do zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12.07.1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu zdrowia i opieki społecznej (Dz.Urz.MZiOS z 1983 r. Nr 8, poz. 40) oraz pozycją 2 Działu XII „W służbie zdrowia i opiece społecznej" wykazu A (Prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) - „Prace w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych oraz prace lekarzy stomatologów" ( świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach – k. 7 a.s., świadectwo pracy z 30.11.2000 r. – k. 8 a.s.). W dniu 2 stycznia 2024 r. M. W. złożyła wniosek o przyznanie emerytury wraz z rekompensatą. Decyzją z dnia 1 lutego 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w K. odmówił M. W. przyznania rekompensaty, wskazując że nie udowodniła 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przed dniem 1 stycznia 2009 r. Organ rentowy wskazał, że do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach nie zaliczył okresów pracy od 01.04.1986 r. do 30.11.1999 r., ponieważ pracodawca w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie określił charakteru pracy ściśle według wykazu, działu i pozycji Rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. Ponadto organ rentowy wskazał, że ubezpieczona przedłożyła kserokopię świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach z 22.11.2000 r., która nie stanowi środka dowodowego ( wniosek – k. 1-3 akt ZUS, decyzja z dnia 1 lutego 2024 r. – k. 6 akt ZUS). M. W. w dniu 11 marca 2024 r. złożyła odwołanie od ww. decyzji, inicjując niniejsze postępowanie ( odwołanie – k. 3-4 a.s.). Postanowieniem z dnia 5 września 2024 r. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego specjalisty ds. BHP celem ustalenia czy praca wykonywana przez odwołującą M. W. w okresie: od 1 kwietnia 1986 r. do 30 listopada 1999 r. (SPZOZ Szpital (...)) oraz od 1 czerwca 2009 r. do 12 września 2016 r. (Szpital (...) SPZOZ), z wyłączeniem okresów nieświadczenia pracy (np. okresy niezdolności do pracy po 14.11.1991 r., urlopy bezpłatne, urlopy wychowawcze) wykonywana była w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, uregulowanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) oraz w innych Rozporządzeniach Rady Ministrów dotyczących I Kategorii Zatrudnienia i zarządzeniach właściwych ministrów, ewentualnie w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawie o emeryturach pomostowych</a> ( postanowienie – k. 37 a.s.). W opinii z dnia 2 grudnia 2024 roku biegły sądowy z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy Z. W. ocenił, że można uznać, że odwołująca się, świadcząc pracę w okresie: - od 1 kwietnia 1986 r. do 30 listopada 1999 r. w SPZOZ Szpital (...), - od 1 czerwca 2009 r. do 31 grudnia 2015 r. w Szpitalu (...) SPZOZ, z wyłączeniem okresów nieświadczenia pracy, na stanowisku położnej/starszej położnej na bloku operacyjnym (położna instrumentariuszka), wykonywała prace wymienione w pkt. 2 ppkt 2 działu X wykazu A załącznika do zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12.07.1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu zdrowia i opieki społecznej (Dz.Urz.MZiOS z 1983 r. Nr 8, poz. 40) oraz pozycją 2 Działu XII „W służbie zdrowia i opiece społecznej" wykazu A (Prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) - „Prace w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych oraz prace lekarzy stomatologów" ( opinia biegłego Z. W. – k. 43-49v. a.s.). Pismem z dnia 21 stycznia 2025 r. organ rentowy złożył zastrzeżenia do opinii biegłego, wskazując że biegły nie wskazał w oparciu o jakie dokumenty uznał pracę we wskazanych okresach za wykonywaną w szczególnych warunkach, ponadto podkreślił, że okres zatrudnienia od 1 czerwca 2009 r. do 31 grudnia 2015 r. pozostaje bez wpływu na prawo do rekompensaty, ponieważ wymagany staż pracy liczony jest do dnia 31 grudnia 2008 r. ( pismo z dnia 21 stycznia 2025 r. – k. 60 a.s.). Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2025 r. Sąd dopuścił dowód z uzupełniającej opinii biegłego sądowego specjalisty ds. BHP Z. W. celem ustosunkowania się do zarzutów podniesionych przez pełnomocnika ZUS do opinii z dnia 2 grudnia 2024 r. w piśmie procesowym z dnia 21 stycznia 2025 r. a w szczególności wskazania konkretnych dokumentów w oparciu o które biegły zakwalifikował pracę odwołującej się w poszczególnych okresach jako pracę wykonywaną w szczególnych warunkach ( postanowienie – k. 61 a.s.). W opinii uzupełniającej z dnia 31 marca 2025 roku biegły sądowy z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy Z. W. podtrzymał swoją opinię główną z dnia 2 grudnia 2024 r. i wskazał, że nie odnosi się do uprawnień odwołującej się do prawa do rekompensaty, bowiem zgodnie z dyspozycją Sądu było ustalenie, czy praca wykonywana przez odwołującą się M. W. w analizowanych okresach (z wyłączeniem okresów nieświadczenia pracy) wykonywana była w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, uregulowanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) oraz innych przepisów dotyczących I kategorii zatrudnienia i zarządzeniach właściwych ministrów, ewentualnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawie z dnia 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych</a> ( opinia uzupełniająca biegłego Z. W. – k. 68-72v. a.s.). Pismem z dnia 29 kwietnia 2025 r. organ rentowy złożył zastrzeżenia do uzupełniającej opinii biegłego, wskazując że nie zgadza się z biegłym sądowym w kwestii powoływania się na wykaz prac o szczególnym charakterze na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy z dnia 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych</a> wymieniając „prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru" w nawiązaniu do zatrudnienia od 01.04.1986 r. do 30.11.1999 r. w Szpitalu (...) w U.. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że ubezpieczona pracowała w pełnym wymiarze czasu pracy i ta okoliczność nie budzi wątpliwości. Uznać jednak należy, że przedłożone świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 22.11.2000 r. zawiera braki formalne tj. w ww. świadectwie pracy pracodawca określił zajmowane stanowisko pracy tj. st. położna według zarządzenia resortowego, jednakże nie zamieścił prawidłowego oznaczenia rodzaju pracy ściśle według wykazu, działu i pozycji według rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. Ponadto nie przedłożono oryginału dokumentu. Natomiast okres zatrudnienia od 01.06.2009 r. do 31.12.2015 r. w Szpitalu (...) na stanowisku położnej instrumentującej nie wpływa na przyznanie prawa do rekompensaty, ponieważ okres pracy w szczególnych warunkach i szczególnym charakterze uwzględniany jest do dnia 31.12.2008 r. ( pismo z dnia 29 kwietnia 2025 r. – k. 82-83 a.s.). Podstawą do ustalenia stanu faktycznego były zgromadzone w toku sprawy dowody z dokumentów tj. dokumentacja obrazująca przebieg postępowania przed organem rentowym oraz dokumenty wchodzące w skład akt osobowych. Obiektywny charakter tych dokumentów nie budził wątpliwości Sądu, co do ich wiarygodności, dlatego Sąd oparł się na nich czyniąc ustalenia w zakresie faktów sprawy. Sąd oparł się także w ograniczonym zakresie na opinii biegłego sądowego specjalisty ds. BHP Z. W., co do okresu zatrudnienia od 1 kwietnia 1986 r. do 30 listopada 1999 r. w SPZOZ Szpital (...), tj. w zakresie w jakim opinia pokrywała się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Niedopuszczalne natomiast były wnioski biegłego Z. W. dotyczące stosowania przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, uregulowanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze do okresu zatrudnienia odwołującej od 1 czerwca 2009 r. do 31 grudnia 2015 r. w Szpitalu (...) SPZOZ, gdyż przepisy te w tym okresie nie miały już zastosowania. Tak zebrany materiał dowodowy sąd uznał za wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zaś strony postępowania nie wnosiły o jego uzupełnienie. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie M. W., jako niezasadne, podlegało oddaleniu. Rozpoznanie sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym. Taką możliwość daje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 148(1);art. 148(1) § 1)">art. 148 1 § 1 k.p.c.</a> (Dz.U. z 2024 r. poz. 1568), który przewiduje, że sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, sąd uzna – mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych – że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. W przedmiotowej sprawie nie zachodziła potrzeba przeprowadzania dowodów na rozprawie. Ponadto strony nie wniosły o przeprowadzenie rozprawy. W tych okolicznościach Sąd na podstawie powołanego przepisu ocenił, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, co w konsekwencji pozwoliło na rozpoznanie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia na posiedzeniu niejawnym. Spór w niniejszej sprawie skupił się na kwestii prawa odwołującej do rekompensaty z tytułu utraty możliwości nabycia prawa do emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w szczególnych warunkach, a przede wszystkim trwania okresu zatrudnienia w takich warunkach. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21;art. 21 ust. 1)">art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a> (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 164) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli przed dniem 1 stycznia 2009 r. ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Stosownie do treści ust. 2 tego przepisu rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W myśl art. 23 ust. 1 i 2 powołanej ustawy ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę; rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Celem rekompensaty, podobnie jak i emerytury pomostowej, jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W przypadku rekompensaty realizacja tego celu polega jednak nie na stworzeniu możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, lecz na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 31 marca 2016 r., III AUa 1899/15). Przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 2;art. 2 pkt. 5;art. 21;art. 21 ust. 1)">art. 2 pkt 5 i art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a> formułują dwie zasadnicze przesłanki nabycia prawa do rekompensaty, tj.: 1) nienabycie prawa do emerytury pomostowej, 2) osiągnięcie przed dniem 1 stycznia 2009 roku okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynoszącego co najmniej 15 lat. Stosownie do treści art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Z kolei przepis art. 32 ust. 4 stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawie rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Z § 1 rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. Przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia ustala, że za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Rozporządzenie z 7 lutego 1983 r. w § 2 ust. 2 zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji. Natomiast w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11.10.2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia. W myśl § 21-23 powołanego rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 25 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1985 r., sygn. III UZP 5/85 wyjaśnił, że w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy. Natomiast zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 473)">art. 473 k.p.c.</a> w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron. W postępowaniu przed tymi sądami okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń mogą być udowadniane wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2.02.1996 r. II URN 3/95). Mając na uwadze powyższe przepisy, okres po 1 stycznia 2009 roku nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Zatem okresem spornym podlegającym weryfikacji przez Sąd w przedmiotowym postępowaniu był okres pracy M. W. od 1 kwietnia 1986 r. do 30 listopada 1999 r. w SPZOZ Szpital (...), którego organ rentowy nie zaliczył do stażu pracy w warunkach szczególnych, gdyż pracodawca w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie określił charakteru pracy ściśle według wykazu, działu i pozycji Rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. oraz przedstawiony przez odwołującą dokument nie jest oryginałem dokumentu. Dane potwierdzające wykonywanie pracy w warunkach szczególnych powinien stwierdzić zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia lub w świadectwie pracy. Brak takich dokumentów nie oznacza jednak braku możliwości wykazania faktu wykonywania pracy w warunkach szczególnych przy użyciu innych środków dowodowych. W orzecznictwie wielokrotnie wyrażano ugruntowany już pogląd, zgodnie z którym okoliczność wykonywania pracy w szczególnych warunkach może być dowodzona wszelkimi środkami dowodowymi, przy czym sąd nie jest związany środkami dowodowymi określonymi dla dowodzenia przed organem rentowym. W postępowaniu przed sądem odwoławczym dopuszczalne jest więc dopuszczenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie wykazać tej okoliczności jedynie w oparciu o dokumenty (zob. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984r., III UZP 6/84; z dnia 21 września 1984 r., III UZP 48/84; a także wyroki: Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 1999 r., II UKN 619 i Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 grudnia 2004r., III AUa 2474/03). Zebrany przez Sąd materiał dowodowy pozwolił na uwzględnienie spornego okresu zatrudnienia od 1 kwietnia 1986 r. do 30 listopada 1999 r. w SPZOZ Szpital (...) z wyłączeniem okresów nieświadczenia pracy do stażu pracy w szczególnych warunkach, tj. przez 8 lat, 5 miesięcy i 4 dni. Należało uznać, że odwołująca się na stanowisku położnej/starszej położnej na bloku operacyjnym (położna instrumentariuszka), wykonywała prace wymienione w pkt. 2 ppkt 2 działu X wykazu A załącznika do zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12.07.1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu zdrowia i opieki społecznej (Dz.Urz.MZiOS z 1983 r. Nr 8, poz. 40) oraz pozycją 2 Działu XII „W służbie zdrowia i opiece społecznej" wykazu A (Prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) - „Prace w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych oraz prace lekarzy stomatologów”. Mając na uwadze powyższe przepisy odwołującej się nie przysługuje prawo do rekompensaty, gdyż nie legitymuje się wymaganym 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach przed dniem 1 stycznia 2009 roku, stanowiącym przesłankę nabycia prawa do rekompensaty. Wobec powyższego brak było podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, a odwołanie ubezpieczonej podlegało oddaleniu, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477 14 § 1 k.p.c.</a>, o czym sąd orzekł w sentencji wyroku. Renata Gąsior </div>