II FZ 884/16

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 760/16 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 21 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 października 2016 r. w sprawie sygn. akt I SA/Rz 760/16 w sprawie ze skargi E. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 21 lipca 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 roku, poz. 718, dalej: "p.p.s.a.") każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Organy te lub osoby, o których mowa w tym przepisie na podstawie art. 29 p.p.s.a. mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Brak pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej jest brakiem, który może być usunięty w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Rygor pozostawienia pisma bez rozpoznania nie dotyczy w szczególności skargi, albowiem w tym przypadku następuje jej odrzucenie (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącej nie uzupełnił braków skargi w wymaganym terminie, wskutek czego Sąd zobligowany był do jej odrzucenia. Pełnomocnik bowiem, mimo precyzyjnego wezwania, nadesłał do sądu pełnomocnictwo podpisane niezgodnie z zasadami reprezentacji spółki wynikającymi z zapisów przedłożonego odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego (Dział 2 podrubryka 0-dane osób wchodzących w skład organu). W zakresie znajdującym zastosowanie w postępowaniu przed sądem, Z.P. nie był jako członek zarządu uprawniony do reprezentowania skarżącej spółki, ponieważ w dacie udzielenia pełnomocnictwa doradcy podatkowemu R.O. prezesem jednoosobowego zarządu skarżącej spółki była G. P. Podpisanie pełnomocnictwa przez osobę niebędącą członkiem zarządu, w żadnym razie nie wypełnia wymogów prawidłowej reprezentacji spółki. W sytuacji, gdy w roli strony skarżącej występuje osoba prawna, do skutecznego udzielenia pełnomocnictwa wymagane jest zachowanie zasad reprezentacji tej osoby, wynikających z treści Krajowego Rejestru Sądowego. Pełnomocnictwo udzielone bez zachowania tych zasad nie może skutecznie umocowywać do działania przed sądem. W powyższych okolicznościach, negatywnych konsekwencji procesowych nie konwalidowałoby udzielenie pełnomocnictwa substytucyjnego dla doradcy podatkowego M. K., którego brak, a który w przedmiotowej sprawie wniósł skargę. W związku z powyższym ponieważ nałożony na stronę skarżącą obowiązek nie został wykonany, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę. Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Istotę sporu w sprawie stanowi prawidłowość przyjęcia przez Sąd I instancji, że skarżąca Spółka, mimo wezwania do usunięcia braku skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa do działania przed sądami administracyjnymi podpisanego przez osoby uprawnione do reprezentacji skarżącej wskazane w KRS, nie wykonała tego wezwania, czego skutkiem było odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. Warunki formalne skargi, nieuzupełnienie których w zakreślonym terminie – w myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – skutkuje jej odrzuceniem, zostały określone w art. 57 § 1 tej ustawy. Zgodnie z nim, skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt 1-3 omawianej regulacji, a nadto powinna czynić zadość wymaganiom dla każdego pisma w postępowaniu sądowym – przewidzianym w art. 46 p.p.s.a. W szczególności w myśl art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a. - w brzmieniu obowiązującym zarówno w dniu wezwania skarżącej do uzupełnienia omawianego braku formalnego skargi, jak i w dniu wydania zaskarżonego postanowienia - do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. W przypadku złożenia pisma do sądu administracyjnego przez pełnomocnika osoby prawnej, ma on obowiązek dołączyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo, stosownie do art. 37 § 1 i art. 46 p.p.s.a., ale także dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa (art. 29 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że złożenie pełnomocnictwa bez wykazania stosownym dokumentem, że udzieliła go osoba umocowana do reprezentowania strony, nie wypełnia warunków formalnych umożliwiających nadanie skardze prawidłowego biegu, a umocowanie do dokonywania czynności w imieniu strony musi istnieć w dniu dokonywania tej czynności (tak też NSA w: wyroku z 7 stycznia 2009 r., sygn. akt I GSK 147/08, postanowieniu z 14 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2007/14, postanowieniu z 10 grudnia 2014 r., sygn. akt I GSK 1870/14). Takim dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu skarżącej będącej osobą prawną, jest niewątpliwie odpis z rejestru przedsiębiorców KRS. Co szczególnie istotne w niniejszej sprawie, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi nieuzupełnienie jej braków skutkuje odrzuceniem tego pisma procesowego (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wobec przedstawionych regulacji, zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem a jego prawidłowości nie podważa argumentacja przedstawiona w zażaleniu. W niniejszej sprawie Sąd I instancji, orzekając o odrzuceniu skargi na skutek nieuzupełnienia jej braków formalnych, dysponował skargą a także pełnomocnictwem złożonym w wyniku wezwania do usunięcia braku skargi wraz z aktualnym odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd I instancji domniemując prawdziwość wpisu w Rejestrze – do czego uprawniał go art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1203 ze zm.) - wezwał do nadesłania pełnomocnictwa wystawionego przez osobę uprawnioną. W wykonaniu wezwania nadesłano pełnomocnictwo z dnia 22 września 2015 r. wystawione przez Z. P., a więc osobę, której umocowanie do reprezentowania strony nadal nie wynikało z żadnego będącego w posiadaniu Sądu I instancji dokumentu, tj. z nadesłanego Sądowi odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (wg. stanu na dzień 10 października 2016 r.). W dacie udzielania pełnomocnictwa doradcy podatkowemu R. O. tj. w dniu 22 września 2015 r. funkcję prezesa jednoosobowej spółki pełniła G. P. Rację ma także Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazując, że niewłaściwe umocowanie pełnomocnik nie może skutkować skutecznym udzieleniem substytucji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., jako niezasadne.