II GZ 426/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia C. Sp. z o.o. w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 1728/22 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w T. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2022 r. nr 440/2022/Ub w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 5 sierpnia 2022 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1728/22) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA") – po rozpoznaniu wniosku C. Sp. z o.o. w T. (dalej zwanej "Spółką" lub "Skarżącą") o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Spółki na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej zwanego "Prezesem NFZ") z 6 kwietnia 2022 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Kujawsko – Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z 18 lutego 2020 r., którą stwierdzono, że M. W. (dalej zwany "Uczestnikiem postępowania") podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów o świadczenie usług zawartych z płatnikiem składek (Skarżącą) – odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem WSA, zaskarżona decyzja Prezesa NFZ z 6 kwietnia 2022 r. nie nosi znamion wykonalności, bowiem jest w istocie potwierdzeniem istnienia określonego stanu rzeczy, a więc nie mieści się w kategorii aktów, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają. Tym samym WSA uznał wniosek za bezzasadny. Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie. W uzasadnieniu podniosła, że decyzja Prezesa NFZ "ma charakter wymiarowy określający kwoty do zapłaty, a nie charakter merytoryczno-prawny, określający obowiązek ubezpieczeniowy". Skarżąca zarzuciła także, że w decyzjach organów "w sposób dowolny, bez właściwych decyzji i rozstrzygnięć sądowych, zmieniono charakter umów cywilnoprawnych z umów o dzieło, na umowy zlecenie." Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. W art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej zwanej "ppsa") ustawodawca określił, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części. W takim przypadku sąd powinien zbadać czy zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2011 r., sygn. akt II OZ 852/11). A zatem nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów administracyjnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych (zob. m.in. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z 11 grudnia 2021 r., sygn. akt II GSK 1927/12). W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji ustalającej, że Uczestnik postępowania podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z określonego tytułu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzja stwierdzająca istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego (wydawana na ogół jedynie w sytuacjach wątpliwych w kontekście hipotezy normy prawnej określającej obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu) ma charakter deklaratoryjny, a więc potwierdza istnienie określonego stanu rzeczy. Taka decyzja nie mieści się w katalogu aktów, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu wynika bowiem z ustawy (po spełnieniu warunków określonych w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej), a nie z decyzji właściwego organu Narodowego Funduszu Zdrowia, która może jedynie potwierdzić podleganie przez daną osobę obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z określonego tytułu (zob. A. Pietraszewska-Macheta, A. Sidorko [w:] E. Fryźlewicz-Chrapisińska, I. Kowalska-Mańkowska, K. Urban, A. Pietraszewska-Macheta, A. Sidorko, Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2018, art. 109). Owo potwierdzenie nie nadaje się do wykonania w tym znaczeniu, że nie wymaga dla swojej skuteczności podjęcia jakichkolwiek czynności przez stronę czy organ administracyjny. Dopiero bowiem wydana na jego podstawie decyzja wymiarowa jest wykonalna w rozumieniu art. 61 par. 3 ppsa i dopiero co do niej będzie możliwe ewentualne wstrzymanie jej wykonalności. Sformułowany w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wskazuje na żadne okoliczności i argumenty, które pozwalałyby na przyjęcie stanowiska odmiennego, niż przedstawione wyżej. Wniosek ten w ogóle nie zawiera uzasadnienia, które odwoływałoby się do przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym określonych w art. 61 § 3 ppsa, co dodatkowo wyklucza uwzględnienie tegoż wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zatem stanowisko sformułowane przez WSA w uzasadnieniu postanowienia z 5 sierpnia 2022 r. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ppsa, postanowił jak w sentencji.