II GZ 308/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 137/19 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 137/19 na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej zwanej: p.p.s.a.) odrzucił skargę M.P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów. Sąd I instancji stwierdził w uzasadnieniu tego postanowienia, że pismem z dnia 12 grudnia 2018 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego, wniósł skargę na ww. decyzję Ministra Sprawiedliwości. Decyzja ta (zawierająca pouczenie o trybie i terminie jej zaskarżenia do sądu administracyjnego) została doręczona reprezentującemu skarżącego w postępowaniu administracyjnym pełnomocnikowi w dniu 25 października 2018 r. Skoro stosownie do treści art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, to złożona przez skarżącego w dniu 12 grudnia 2018 r. skarga wniesiona została z uchybieniem terminu i dlatego podlegała odrzuceniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący domagał się jego uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia skarżący poniósł, że zaskarżona decyzja została doręczona w dniu 25 października 2018 r. jego pełnomocnikowi ustanowionemu w postępowaniu administracyjnym oraz skarżącemu osobiście. Nie był to jednak pełnomocnik, który wniósł skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości. W sytuacji, gdy zmienił on pełnomocnika przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, to termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg zgodnie z treścią art. 53 § 1 p.p.s.a. od dnia doręczenia decyzji skarżącemu. Zdaniem skarżącego, wykładnia tego przepisu zaprezentowana przez Sąd I instancji odbiega od okoliczności stanu faktycznego tej sprawy (nie uwzględnia zmiany przez skarżącego pełnomocnika) i prowadzi do pozbawienia skarżącego prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Przepis ten stanowił podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia. Sąd przyjął bowiem, że skoro zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego reprezentującemu go w postępowaniu administracyjnym w dniu 25 października 2018 r., to złożona przez skarżącego w dniu 12 grudnia 2018 r. skarga została wniesiona z uchybieniem 30-dniowego terminu do jej wniesienia i dlatego podlegała odrzuceniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe stanowisko Sądu I instancji nie odpowiada prawu, bowiem odrzucono nim skargę jako wniesioną po terminie określonym w art. 53 § 1 p.p.s.a., co nastąpiło – jak trafnie zarzuca skarżący w zażaleniu – bez uwzględnienia tej istotnej w sprawie okoliczności, jaką była zmiana przez skarżącego pełnomocnika przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Z akt sprawy wynika bowiem, że zaskarżona decyzja została doręczona przez Ministra Sprawiedliwości nie tylko ustanowionemu w postępowaniu administracyjnym pełnomocnikowi w dniu 25 października 2018 r. (vide k. 37 akt administracyjnych), ale również skarżącemu osobiście w dniu 13 listopada 2018 r. (vide k. 43 akt administracyjnych). W sytuacji, gdy z akt sprawy nie wynika przy tym, aby dotychczasowy pełnomocnik podejmował jakiekolwiek czynności po doręczeniu mu zaskarżonej decyzji, to w rozpoznawanej sprawie należało przyjąć, jak trafnie wskazuje skarżący w zażaleniu, że termin do wniesienia skargi w tej sprawie rozpoczął bieg od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji skarżącemu. Mógł on bowiem pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, co do treści widniejącego w doręczonej mu decyzji pouczenia o terminie i trybie zaskarżenia tej decyzji do sądu administracyjnego, a z faktu doręczenia stronie decyzji wraz z pouczeniem o terminie i trybie jej zaskarżenia nie można wywodzić negatywnych skutków dla strony, która ze środka tego skorzystała, realizując swoje prawo do sądu. Powyższe uzasadnia zatem stwierdzenie, że wniesienie skargi w dniu 12 grudnia 2018 r. nastąpiło z zachowaniem terminu do jej wniesienia. W rozpoznawanej sprawie, mając na uwadze obowiązek doręczania pism w postępowaniu administracyjnym ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi, nie można było jednak nie uwzględnić wyżej opisanej, nader istotnej okoliczności, że skarżący ustanowił do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nowego pełnomocnika, a ponadto, że zaskarżona decyzja została doręczona również skarżącemu, a nie tylko jego ówczesnemu pełnomocnikowi. W rekapitulacji przedstawionych argumentów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że naruszenie przez organ przepisów o doręczeniach nie może działać na niekorzyść strony, która w sytuacji doręczenia decyzji organu odwoławczego zarówno ustanowionemu przez nią w postępowaniu administracyjnym pełnomocnikowi, jak i jej osobiście, wniosła skargę na tę decyzję stosując się do zawartego w niej pouczenia, w terminie liczonym od dnia doręczenia jej zaskarżonej decyzji (por. pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 8 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 700/08). Raz jeszcze należy przy tym podkreślić, że z akt sprawy nie wynika jakakolwiek aktywność ówczesnego pełnomocnika strony po doręczeniu mu zaskarżonej decyzji. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.