I FZ 266/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 1050/11, o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi S. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 25 lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2007 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Będącym przedmiotem zażalenia postanowieniem z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 1050/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniosek S. D. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. dnia 25 lipca 2011 r., wydaną wobec skarżącego w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2007 r. Przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż podatnik wraz z wnioskiem, z dnia 18 maja 2012 r. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, nie uiścił tego wpisu. W konsekwencji postąpił wbrew dyspozycji art. 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej również jako P.p.s.a.), co czyniło jego wniosek niedopuszczalnym na podstawie art. 88 P.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wskazał, iż był przekonany, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwie go do usunięcia wszelkich braków formalnych złożonego wniosku. Zatem jego zdaniem odrzucenie przedmiotowego wniosku przed stosownym wezwaniem do usunięcia braków formalnych, było przedwczesne. Mając to na uwadze strona wniosła o uchylenie w całości kwestionowanego rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., sąd może postanowić o przywróceniu terminu do dokonania czynności sądowej na wniosek strony, o ile do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Z kolei zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana. Z wnioskiem należy wystąpić w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.), a wraz z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, odrzucając wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, wyszedł z założenia, że niedokonanie przez stronę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności dla której termin był określony, czyni taki wniosek niedopuszczalnym, co w konsekwencji rodzi obowiązek odrzucenia takiego wniosku (art. 88 P.p.s.a.). Z takim stanowiskiem Sądu pierwszej instancji nie sposób się zgodzić. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1090/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), jak również w doktrynie zajmującej się problematyką postępowania sądowoadministracyjnego (por. Dauter B., Komentarz do art. 88 p.p.s.a., (w:) Dauter B., Gruszczyński B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2011), przyjmuje się, iż wniosek o przywrócenie terminu jest niedopuszczalny gdy: brakuje ustawowych warunków jego dopuszczalności, np.: jeżeli został złożony po upływie roku od uchybionego terminu, a nie dotyczy przypadku wyjątkowego (art. 87 § 5 P.p.s.a.); jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.); jeżeli czynność strony była dokonana w terminie (art. 86 § 1 P.p.s.a.); jeżeli wniosek nie dotyczy terminu procesowego, lecz np. terminu prawa materialnego lub terminu instrukcyjnego (art. 278 lub 141 § 1 P.p.s.a.) albo terminu związanego z upływem określonej fazy postępowania sądowego. Jeśli jednak wniosek został złożony terminowo i jest dopuszczalny, to sąd administracyjny musi rozstrzygnąć wniosek - przywracając termin bądź odmawiając przywrócenia terminu. Jednocześnie w utrwalonym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2005 r., sygn. akt I OZ 437/05, z dnia 16 czerwca 2005 r., sygn. akt II OZ 422/05, z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 319/08, z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I OZ 494/10, z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. akt I OZ 569/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) przesądzono, iż niedopełnienie wymagania z art. 87 § 4 P.p.s.a., tj. niedokonanie przez stronę równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, niedokonanej w terminie, traktowane być powinno jako brak formalny, którego uzupełnienie powinno zostać zarządzone przez przewodniczącego w trybie art. 49 P.p.s.a. Z art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. P.p.s.a. wynika, że przepis ten obejmuje wszelkie formalne braki pisma procesowego, którym jest również wniosek z art. 86 § 1 P.p.s.a. o przywrócenie uchybionego terminu, o ile tylko ustawa nie przewiduje, że powinny one powodować odrzucenie pisma. Przeto przepisowi art. 49 § 1 P.p.s.a. podlega również przypadek niedopełnienia przez stronę wymogów z art. 87 tej ustawy, skoro ani ten przepis, ani żaden inny przepis P.p.s.a., nie przewidują z tego powodu odrzucenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu (vide powołane wyżej postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2005 r., sygn. akt II OZ 422/05). W konsekwencji w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro w rozpoznawanej sprawie podatnik składając wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do uiszczenia wpisu od skargi, nie uiścił tego wpisu, należało go wezwać w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. do uzupełnienia tego braku formalnego. Zatem w zaskarżonym zażaleniem orzeczeniu Sąd pierwszej instancji w wyniku błędnej wykładni art. 88 P.p.s.a. bezpodstawnie zastosował wskazany przepis, odrzucając w konsekwencji wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd ten jednocześnie naruszył art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.