I GSK 1077/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia NSA Czesława Socha (spr.) Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 16 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 29 czerwca 2007 r. sygn. akt III SA/Gd 228/07 w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 czerwca 2007 r., sygn. akt III SA/Gd 228/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odrzucił skargę T. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] marca 2007 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji podał, że zaskarżona decyzja, doręczona skarżącemu 15 marca 2007 r., zawierała prawidłowe pouczenie o prawie strony do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w G. Skarżący, niezgodnie z pouczeniem, osobiście złożył skargę w Oddziale Celnym w C. w dniu 13 kwietnia 2007 r. Następnie skargę tą Naczelnik Urzędu Celnego w S. przekazał do organu właściwego, tj. Dyrektora Izby Celnej w G. (data wpływu: 24 kwietnia 2007 r.), który z kolei przesłał ją wraz z aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. Sąd I instancji stwierdził, że z art. 53 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, zaś niezachowanie tego terminu skutkuje odrzuceniem skargi. Z art. 54 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Zdaniem Sądu I instancji, skierowanie skargi do organu niewłaściwego nie powoduje uruchomienia postępowania sądowoadministracyjnego. Następuje to bowiem dopiero z datą nadania skargi do organu właściwego lub złożenia skargi w organie właściwym. W rozpoznawanej sprawie skarga została przekazana Dyrektorowi Izby Celnej w G. w dniu 23 kwietnia 2007 r. i wpłynęła do organu odwoławczego w dniu 24 kwietnia 2007 r. Doszło wobec tego do naruszenia 30-dniowego terminu do wniesienia skargi, a zatem skarga ta podlegała odrzuceniu. W skardze kasacyjnej, mylnie nazwanej "zażaleniem", T. P. zaskarżył powyższe postanowienie Sądu I instancji w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania. Domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości, przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Powołując się na naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, zarzucił błędną wykładnię art. 53 § 1 i art. 54 § 1 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej T. P. podał, że wniesienie skargi do oddziału celnego, będącego jednostką organizacyjną izby celnej, winno być potraktowane jako jej wniesienie do organu właściwego. Przy wnoszeniu skarg i innych środków zaskarżenia do sądów, administracja celna winna być bowiem traktowana jako organizacyjna całość. Skarżący dodał ponadto, że Oddział Celny w C., do którego skarga wpłynęła 13 kwietnia 2007 r., wiedząc, że skarga jest adresowana do Dyrektora Izby Celnej w G., mógł ją przesłać bezpośrednio do niego, bez pośrednictwa Naczelnika Urzędu Celnego w S. W takiej sytuacji skarga zostałaby wniesiona w ustawowym terminie. Skoro Oddział Celny w C. nie zadziałał w sposób właściwy, to doszło do naruszenia wynikającej z art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a., zasady prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do państwa. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, mylnie nazwaną "odpowiedzią na zażalenie", Dyrektor Izby Celnej w G. wniósł o oddalenie tej skargi oraz zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu kasacyjnym regulowanym przepisami działu IV rozdziału 1 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta wynika z treści art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i oznacza pełne związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. To zatem przytoczone w tym środku odwoławczym przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, tylko weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które w tej sprawie nie występują. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 53 § 1 i art. 54 § 1 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając, że skarga na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. wpłynęła do tego organu po upływie 30-dniowego terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten nie jest zasadny. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 powyższej ustawy). Oznacza to, że wniesienie skargi jest skuteczne, o ile zostanie ona w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie wniesiona do organu administracji, który to rozstrzygnięcie podjął. W niniejszej sprawie decyzja ostateczna Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] marca 2007 r. o nr [...] została doręczona T. P. w dniu 15 marca 2007 r. W decyzji tej zawarto pouczenie, o możliwości zaskarżenia jej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w G. w terminie 30 dni od doręczenia decyzji. Ustawowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 14 kwietnia 2007 r. Natomiast do Dyrektora Izby Celnej w G. skarga wpłynęła w dniu 24 kwietnia 2007 r., przy piśmie Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia 23 kwietnia 2007 r. Oznacza to, że nie został zachowany ustawowy termin do wniesienia skargi, określony w art. 53 § 1 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prawidłowo zatem Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, błędne jest twierdzenie skarżącego, że wniesienie skargi do oddziału celnego, będącego jednostką organizacyjną Izby Celnej, winno być traktowane jako jej wniesienie do organu właściwego. Podnoszona w skardze kasacyjnej jednolitość administracji celnej wynika z ujęcia systemowego. Ujęcie takie nie stanowi jednak zespołu tych samych praw i obowiązków. Oznacza to, że poszczególne organy działające w ramach administracji celnej są wyodrębnione organizacyjnie i posiadają odrębny zakres praw i obowiązków. Skarżący mógł wnieść skargę jedynie za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. Dyrektora Izby Celnej w G., o czym organ ten wyraźnie pouczył T. P. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący osobiście złożył skargę w organie niewłaściwym, a więc nie zastosował się do przewidzianego prawem wymogu wnoszenia skargi za pośrednictwem organu, który wydał skarżone rozstrzygnięcie. Konsekwencją takiego działania skarżącego było obciążenie go negatywnymi skutki przekroczenia terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia zasad zawartych w art. 8 k.p.a. Przeciwnie, działanie organów administracji, jak i ocena tego działania przez Sąd I instancji wskazują na przestrzeganie wspomnianych zasad. Organ odwoławczy prawidłowo pouczył skarżącego o sposobie zaskarżenia decyzji ostatecznej, zaś organ I instancji równie prawidłowo przekazał złożoną skargę według właściwości. Z powyższych względów, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku Dyrektora Izby Celnej w G. o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przepisy art. 203 i 204 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, ONSA i WSA 2008/2/23). PG