II SA/Ol 385/08

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy na skutek sprzeciwu J.W. od postanowienia Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 13 sierpnia 2008r. sygn. akt II SA/Ol 385/08 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata. UZASADNIENIE J.W. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" wydaną w przedmiocie zasiłku okresowego. Podał, iż posiada mieszkanie oraz działkę budowlaną wraz z domem w stanie surowym. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych oraz dochodów. Podniósł, iż rażąco naruszono jego prawo do pomocy społecznej pozostawiając go bez środków do życia. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2008r. sygn. akt II SA/Ol 385/08 Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił przyznania skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podano, iż skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy i dlatego w zakresie rozstrzygnięcia pozostaje jedynie kwestia ustanowienia adwokata. Wskazano przy tym, iż w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż w sprawie występuje przesłanka uzasadniająca ustanowienie adwokata. Podano, iż złożone przez skarżącego oświadczenia nie mogą być uznane za wiarygodne, a prawo pomocy jako instytucja wyjątkowa może być stosowane wyłącznie w przypadkach nie budzących wątpliwości. Podniesiono, iż nie jest możliwe, aby osoba prowadząca samodzielne gospodarstwo we własnym mieszkaniu nie posiadała żadnych miesięcznych wydatków. Nie uznano także za wiarygodne, aby pomimo pozostawania osobą bezrobotną od 2001r. skarżący - pozostając bez środków do życia - nie widział potrzeby spieniężenia niewykorzystywanej przez siebie nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym lub części składników po byłym warsztacie. Od postanowienia tego sprzeciw wniósł J.W., kwestionując zasadność odmowy przyznania mu prawa pomocy. Podniósł iż zasugerowana mu możliwość wyprzedaży majątku doprowadziłaby do pogorszenia jego trudnej sytuacji materialnej. Podniósł, że w innych postępowaniach toczących się przez tutejszym Sądem przyznano mu adwokata, uznając iż sam fakt posiadania jakiegokolwiek majątku nie przesądza jeszcze o możliwości poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej: ustawą ppsa) w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu. Wnioskodawca skarżąc w niniejszej sprawie działanie organu administracji w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wobec powyższego rozważenia wymaga wyłącznie kwestia zasadności przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest podgląd, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeżeli wykazała ona, że spełnia przesłanki przewidziane w art. 246 § 1 ustawy ppsa. Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednocześnie niedopuszczalne i pozbawione podstawy prawnej byłoby rozstrzygnięcie przez sąd o przyznaniu prawa pomocy z przyczyn innych niż sytuacja materialna wnioskodawcy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005r., sygn. akt II OZ 118/05 i z dnia 8 stycznia 2008r., sygn. akt II GZ 203/07, oba niepublikowane). Jak wynika z wniosku skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest bezrobotny, zaś jego majątek stanowi działka budowlana i dom w stanie surowym oraz mieszkanie o powierzchni 51,20 m². Z akt administracyjnych wynika ponadto, iż skarżący utrzymuje się m.in. ze świadczeń z pomocy społecznej i nieregularnej pomocy matki oraz rodziny. Środki do życia pozyskuje także – jak podaje skarżący - z żebrania, chodzenia po śmietnikach oraz darowizn od obcych ludzi. Wprawdzie skarżący ma dom, samochód i podręczny warsztat ślusarski, jednakże - według jego oświadczeń - nie uzyskuje on z tego tytułu pożytków, które pozwoliłyby na opłacenie kosztów profesjonalnego zastępstwa procesowego w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym. Fakt dysponowania nieruchomością lub określonym majątkiem ruchomym nie wyklucza, iż wnioskodawca znajduje się w sytuacji, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ppsa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2006r. sygn. akt I OZ 921/06, niepublikowane). Przyjmując zatem wiarygodność oświadczeń skarżącego - złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy - że znajduje się on w na tyle trudnych warunkach materialnych, że nie posiada realnych możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, w tym przypadku kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, wniosek o przyznanie prawa pomocy należało uwzględnić. Z tych też powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.