I SA/Go 230/22
Sądy administracyjne2022-11-17
Sygnatura
I SA/Go 230/22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-11-17
Rodzaj
Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Damian BronowickiDariusz SkupieńJacek Niedzielski
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Asesor WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2022 r. sprawy ze skargi L.K., W.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę w całości.
UZASADNIENIE
Skarżący L.K. oraz W.K. wnieśli skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] kwietnia 2022 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2022 r. uznające wniesione w postepowaniu egzekucyjnym zarzuty za nieuzasadnione.
Z akt administracyjnych postepowania wynika następujący stan faktyczny sprawy. Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] z [...] grudnia 2016 r., obejmujących zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r., prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku skarżących. W toku postępowania organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego skarżącego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział (zawiadomienie nr [...] z [...] grudnia 2016 r.) oraz zajęcie wynagrodzenia za pracę skarżącej (zawiadomienie nr [...] z [...] grudnia 2016 r.). W wyniku zastosowanych środków egzekucyjnych na rachunek organu egzekucyjnego wpłynęły kwoty uzyskane: 1) ze świadczenia emerytalno-rentowego skarżącego: - w dniu [...] stycznia 2017 r. w wysokości 169,18 zł; - w dniu [...] lutego 2017 r. w wysokości 169,18 zł; 2) z wynagrodzenia skarżącej: - w dniu [...] grudnia 2016 r. w wysokości 330,41 zł; - w dniu [...] stycznia 2017 r. w wysokości 1.163,26 zł; - w dniu [...] lutego 2017 r. w wysokości 125,41 zł.
W związku z wyegzekwowaniem w dniu [...] lutego 2017 r. całości zaległości objętej tytułami wykonawczymi nr [...] i nr [...], organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] lutego 2017 r. uchylił zajęcie nr [...] z [...] grudnia 2016 r. dokonane w ZUS Oddział. Natomiast kwotę 169,18 zł otrzymaną w dniu [...] lutego 2017 r. tytułem realizacji zajęcia, organ egzekucyjny w dniu [...] lutego 2017 r. zwrócił na rachunek bankowy ZUS.
W dniu 2 stycznia 2017 r. skarżący wnieśli do organu egzekucyjnego podanie, które zostało zakwalifikowane jako skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczenia rentowego oraz wynagrodzenia za pracę. Organ I instancji postanowieniem [...] lutego 2017 r. oddalił skargę skarżących. Wskazane postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem organu odwoławczego [...] maja 2017 r. W wyniku rozpoznania wniesionej przez skarżących skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 6 grudnia 2017 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Go 324/17, uchylił w całości postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z uwagi na niewystarczające wyjaśnienie przez organ egzekucyjny treści żądania zakwalifikowanego do rozpatrzenia w trybie skargi na czynności egzekucyjne w sytuacji, gdy mogło ono obejmować również zarzuty na postępowanie egzekucyjne. W ocenie Sądu brak wyczerpującego poinformowania strony o przysługujących na tym etapie środkach ochrony, mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W wyniku rozpoznania wniesionej przez organ skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 lutego 2020 r. o sygn. akt II FSK 762/18 oddalił skargę kasacyjną.
Rozpoznając ponownie sprawę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z [...] lipca 2020 r., uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] stycznia 2017 r. oddalające skargę na czynności egzekucyjne i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Skarga wniesiona na wskazane postanowienie przez skarżących została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 21 stycznia 2021 r. o sygn. akt I SA/Go 337/20.
Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji pismem z [...] września 2021 r. wezwał skarżących do sprecyzowania wniesionego w dniu 2 stycznia 2017 r. podania poprzez wskazanie, czy stanowi ono skargę na czynności egzekucyjne, czy zarzuty na postępowanie egzekucyjne. Wobec braku reakcji na otrzymane pismo, organ egzekucyjny pismem z [...] października 2021 r. ponownie wezwał skarżących do sprecyzowania wskazanego podania. Pismem z [...] listopada 2021 r. skarżący wnieśli o rozpatrzenie pisma z 2017 r. "zgodnie z uzasadnieniem wyroku NSA o sygnaturze akt II FSK 762/18". Ponadto ponownie podnieśli, że nie otrzymali wyjaśnienia "...gdzie podziała się kwota 169,18 zł zajęta w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, pomimo jego zawieszenia i zakończenia postępowania egzekucyjnego ze świadczenia rentowego W.K. zabrane w lutym 2017 r. ..." . Zażądali również wyjaśnienia, dlaczego na rachunku bankowym w [...] nadal są cztery zajęcia egzekucyjne z [...] lutego 2021 r.
W piśmie z [...] listopada 2021 r. organ I instancji wyjaśnił skarżącym , że kwota 169,18 zł, przekazana w dniu [...] lutego 2017 r. tytułem realizacji zajęcia świadczenia rentowego, została zwrócona w dniu [...] lutego 2017 r. na rachunek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z adnotacją o uregulowaniu zaległości. Ponadto organ egzekucyjny poinformował, że nie dokonywał zajęcia rachunku bankowego Zobowiązanych w [...] w dniu [...] lutego 2021r. wskazując, że ostatnie zajęcie zostało dokonane zawiadomieniem z [...] listopada 2017 r.
W piśmie z [...] grudnia 2021 r. skarżący ponownie zażądali wyjaśnienia, co stało się kwotą 169,18 zł, wskazując jednocześnie, że nie otrzymali z ZUS decyzji o zwrocie wskazanej kwoty. Powtórzyli również, że na ich rachunku bankowym w [...] widnieją cztery zajęcia egzekucyjne z [...] lutego 2021 r. co wymaga uprządkowania.
Organ I instancji pismem z [...] lutego 2022 r. ponownie wyjaśnił, że kwota 169,18 zł, została zwrócona na rachunek organu rentowego w związku z dokonanym [...] lutego 2017 r. uchyleniem zajęcia świadczenia rentowego. Wyjaśnił również, że nie dokonywał ponownego zajęcia rachunku bankowego w banku [...], wskazując że [...] lutego 2021 r. w związku z wygaśnięciem zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych, przesłał do banku jedynie aktualizację zajęć rachunków bankowych.
W dniu 8 lutego 2022 r. do organu I instancji wpłynęło ponaglenie skarżących, zawierające żądanie wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie, pociągnięcia do odpowiedzialności osoby, z winy której sprawa nie została załatwiona w ustawowym terminie, ewentualnie całego organu oraz zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 7 dni od uwzględnienia ponaglenia i podjęcie środków zapobiegających przewlekłości w przyszłości. W uzasadnieniu ponaglenia skarżący podnieśli, że w dniu 2 września 2021 r. organ I instancji otrzymał akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku sygn. akt I SA/Go 337/20, wobec czego zobligowany był do ponownego rozpatrzenia sprawy wszczętej podaniem z [...] stycznia 2017 r. Poinformowali również, że 7 grudnia 2021 r. do organu egzekucyjnego wpłynęły wyjaśnienia przekazane pismem z [...] grudnia 2021 r., w którym sprecyzowali podanie jako zarzuty na postępowanie egzekucyjne. Ponadto podnieśli, że "do dnia sporządzenia niniejszego pisma nie zostały wyjaśnione sprawy, o które zwróciliśmy się o wyjaśnienie, gdzie podziała się suma 169 zł, nadal są widoczne na naszym koncie 4 zajęcia egzekucyjne dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu [...] lutego 2021 r. - mimo tego że otrzymaliśmy pismo, iż nie dokonywano żadnych wpisów".
Postanowieniem z [...] lutego 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał ponaglenie za nieuzasadnione, natomiast w zakresie rozpatrzenia wniesionych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne uznał wniesione ponaglenie za bezprzedmiotowe.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2022 r. organ I instancji uznał wniesiony przez skarżących zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego za nieuzasadniony. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 34 § 1 i 4 w zw. z art. 33 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.), zwaną dalej u.p.e.a.
Uzasadniając swoje stanowisko organ podniósł m.in., że na moment złożenia zarzutów zobowiązani posiadali stałe źródło dochodu, a także nieruchomość gruntową położoną [...], posiadającą obciążenie hipoteczne oraz samochód osobowy marki [...] rok produkcji 2003. Organ podkreślił, iż zobowiązani podnosząc nadmierną uciążliwość środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę oraz świadczenia rentowego, nie wskazali innego środka egzekucyjnego, który byłby dla nich mniej uciążliwy i mógłby zostać zastosowany. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał również, że wybór środka egzekucyjnego w sprawie był ograniczony zasadą celowości postępowania zmierzającego do wyegzekwowania zaległych należności podatkowych, a co do zasady każdy środek egzekucyjny stosowany jest w celu przymusowej egzekucji, zawsze zatem będzie nadmiernie uciążliwy w porównaniu do dobrowolnego uregulowania należności. Oceniono, że skarżący mieli zapewnione minimum egzystencji.
W zażaleniu na postanowienia organu I instancji skarżący podnieśli, iż postępowanie prowadzone było w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej. Nie wyjaśniono w sposób właściwy stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Wskazali, że przez prowadzenie egzekucji stan zdrowia wnioskodawców znacząco się pogorszy, skarżący uzyskał od listopada 2017 r. znaczny stopień niepełnosprawności a od maja 2020 r. stał się osobą całkowicie i trwale niezdolna do pracy i samodzielnej egzystencji. Organ nie wskazał, że skarżący nie uchylali się od zapłaty podatku a zaległości podatkowe powstały ze względu na niekorzystną interpretację przepisów o podatku dochodowym za 2005 r. Podkreślili, że kilkukrotnie zwracali się o umorzenie zaległości podatkowych, jednak ich prośby nie spotkały się ze zrozumieniem organów. W momencie składania pisma wnioskodawczyni nie miała stałego źródła dochodu (likwidacja gimnazjum). Samochód osobowy był niezbędny do dojazdu do pracy i lekarzy. Kryteria dochodowe nie są waloryzowane od wielu lat i za te kwoty ludzie nie są w stanie się utrzymać i leczyć. Podnieśli, że w dalszym ciągu niewyjaśniona zostaje kwestia 169, 18 zł., nie wiadomo komu została zwrócona.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2022 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji stwierdził m.in., że zgodnie z art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym na dzień 2 stycznia 2017 r., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Wskazał również, że stosownie do art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przytoczony przepis statuuje dwie zasady: zasadę celowości, czyli stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku oraz zasadę stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego. Wybór środka każdorazowo powinien określać cel postępowania egzekucyjnego, którym jest zagwarantowanie spełnienia warunków niezbędnych do skutecznego prowadzenia egzekucji, a poprzez to zapewnienie także odpowiedniej ochrony interesów wierzyciela. Organ podkreślił, że "uciążliwość" w świetle art. 33 §1 pkt 8 u.p.e.a., to dokuczliwość zastosowania środka egzekucyjnego dla codziennego życia, czy prowadzonej działalności, powodująca niemożność, czy utrudnianie w codziennym funkcjonowaniu dłużnika.
Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 9 §1 u.p.e.a. wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega egzekucji w zakresie określonym w przepisach Kodeksu pracy, tj. z uwzględnieniem kwoty wolnej od zajęcia, o której mowa w art. 87¹ §1 Kodeksu pracy. Z kolei świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podlegają egzekucji w zakresie określonym w przepisach art. 139 - 141 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022, poz. 504). Za prawidłową realizację zajęcia, czyli potrącanie kwot w odpowiedniej wysokości odpowiada odpowiednio pracodawca lub organ rentowy. Przy ich naliczaniu uwzględnia kwoty wolne od zajęcia, gdyż zajecie dotyczy wyłącznie kwot przekraczających część wolną od zajęć, określoną w odrębnych przepisach. Potrącenia dokonywane przez dłużników zajętych wierzytelności są dokonywane z poszanowaniem zasady minimum egzystencji.
Jak wskazał organ zobowiązani w momencie zastosowania środków egzekucyjnych mieli zapewnione minimum egzystencji. Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej obowiązujące w dniu złożenia zarzutów przez zobowiązanych, tj. 2 stycznia 2017 r., kryteria dochodowe, uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej od dnia 1 października 2015 r. wynosiły: - dla osoby samotnie gospodarującej - maksymalnie 634 zł miesięcznie, - dla osoby w rodzinie - maksymalnie 514 zł miesięcznie. Podkreślił, że ze złożonego przez skarżących oświadczenia o stanie majątkowym wynika, iż dochód na osobę w rodzinie wynosił 745,97 zł (z zasiłkiem pielęgnacyjnym 822,47 zł), zatem przekraczał wskazane wyżej kryterium dochodowe.
Odnosząc się do zarzutu pogorszenia stanu zdrowia skarżących w czasie prowadzenia egzekucji organ stwierdził, że jak wynika z akt sprawy kwota, której dotyczyły zajęcia wynagrodzenia za pracę (L.K.) oraz świadczenia rentowe (W.K.), tj. 1778,77 zł, została w całości wyegzekwowana przez realizację zajęć z dniem [...] lutego 2017 r. Organ podkreśla, iż w sprawie badane są okoliczności faktyczne istniejące w czasie prowadzenia egzekucji i na dzień złożenia zarzutów, tj. [...] stycznia 2017 r., natomiast zobowiązani podnoszą, iż W.K. znaczny stopień niepełnosprawności uzyskał od listopada 2017 r., a od maja 2020 r. stał się osobą całkowicie i trwale niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji. Okoliczności te w ocenie organu, nie mają wpływu na ocenę uciążliwości środków egzekucyjnych zastosowanych w grudniu 2016 r. oraz w styczniu i lutym 2017 r.
Końcowo organ stwierdził, że podniesione przez skarżących okoliczności dotyczące odmowy umorzenia zaległości podatkowych, czy braku waloryzacji kryteriów dochodowych, nie mogą być przedmiotem rozstrzygnięcia organu w postepowaniu dotyczącym zarzutu o zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Przypomniał również, że skarżący nie wskazali na inny środek, który mógłby zostać zastosowany i byłby mniej uciążliwy. Podkreślił, że stosowanie środków egzekucyjnych zawsze jest dolegliwe dla zobowiązanego, jednak związane jest z brakiem dobrowolnej realizacji zobowiązań.
W wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze skarżący podnieśli zarzuty naruszenia: - art. 7 , art. 7a k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w taki sposób, że nie zostały ustalone wszelkie okoliczności sprawy, pomimo iż organ administracji był zobowiązany do działania w tym zakresie z urzędu, mając na uwadze słuszny interes skarżącego; - obrazę art. 7b k.p.a., poprzez złamanie zasady współdziałania ze sobą organów administracji publicznej w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli; - obrazę art. 8, poprzez złamanie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania; - art.9 k.p.a., poprzez uchylenie się organu od należytego i wyczerpującego informowania strony (skarżącego) o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, ale także poprzez poprowadzenie postępowania w taki sposób, że skarżący poniósł szkodę z powodu nieznajomości prawa albowiem nie zostały jej udzielone odpowiednie wyjaśnienia i wskazówek; - obrazę art. 10. § 1, poprzez złamanie zapewnienia stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań § 2. Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną § 3. Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1; - art. 11 organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu; - art. 12. § 1, poprzez prowadzenia postępowania od 2016 r., i ponownie od września 2021 r. do 2022 r. powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia § 2. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie oraz niewłaściwe ocenienie materiału w sprawie, ustalanie tylko tych okoliczności, które są wygodne dla organów podatkowych naruszając zasady ordynacji podatkowej.
Nadto skarżący podnieśli zarzuty naruszenia art. 32, art. 68 § 3, art. 71 oraz art. 75 Konstytucji.
Uzasadniając skargę skarżący przywołali okoliczności podnoszone w toku postępowania a nadto przypomnieli dotychczasowy przebieg postepowań w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych i okoliczności powstania zaległości podatkowych.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), zwana dalej P.p.s.a., sprawę skierowano do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134
§ 1 "P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd stwierdził, działając w tak zakreślonych granicach kontroli, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu obligującej Sąd do jego uchylenia.
Przypomnieć na wstępie wypada, że organ, stosownie do art. 153 P.p.s.a. był związany ocena prawną i wskazaniami wynikającymi z wyroku WSA z dnia 6 grudnia 2017 r. o sygn. akt I SA/Go 324/17. Prawidłowo odczytując zawarte w wyroku wskazania organ I instancji pismem z [...] września 2021 r. wezwał skarżących do sprecyzowania wniesionego w dniu [...] stycznia 2017 r. podania, poprzez wskazanie, czy stanowi ono skargę na czynności egzekucyjne, czy zarzuty na postępowanie egzekucyjne. Wobec braku reakcji na otrzymane pismo, organ egzekucyjny pismem z [...] października 2021 r. ponownie wezwał skarżących do sprecyzowania wskazanego podania. Pismem z [...] listopada 2021 r. skarżący wnieśli o rozpatrzenie pisma z 2017 r. "zgodnie z uzasadnieniem wyroku NSA o sygnaturze akt II FSK 762/18".
W ocenie Sądu organ prawidłowo zakwalifikował pismo skarżących z [...] stycznia 2017 r. jako zarzut wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym w 2017 r.), czyli zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Potwierdzeniem takiej oceny jest również treść zażalenia z dnia [...] marca 2022 r., w którym skarżący wskazują "...pismo w sprawie zarzutów zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego przez organ egzekucyjny zostało złożone w dniu 9 stycznia 2017 r.". Podkreślić należy, że w pismach z dnia [...].09.2021 r. i [...].10.2021 r. organ precyzyjne wskazał i wyjaśnił skarżącym różnice w skardze na czynności egzekucyjne i zarzutach w postepowaniu egzekucyjnym.
Stosownie do art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Wskazany przepis formułuje dwie zasady: zasadę celowości (stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku) oraz zasadę stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego. Jak trafnie wskazał to organ wybór środka każdorazowo powinien określać cel postępowania egzekucyjnego, którym jest zagwarantowanie spełnienia warunków niezbędnych do skutecznego prowadzenia egzekucji, a poprzez to zapewnienie także odpowiedniej ochrony interesów wierzyciela. "Uciążliwość" w świetle art. 33 §1 pkt 8 u.p.e.a., to dokuczliwość zastosowania środka egzekucyjnego dla codziennego życia, czy prowadzonej działalności, powodująca niemożność, czy utrudnianie w codziennym funkcjonowaniu dłużnika.
Komentowany przepis został skonstruowany przy założeniu, że organowi egzekucyjnemu przysługuje swoboda wyboru środków egzekucyjnych, które zostaną zastosowane wobec zobowiązanego. Wybór środków egzekucyjnych, które mają być zastosowane w konkretnym przypadku, powinien zostać dokonany w taki sposób, aby doprowadzić do wykonania obowiązku bez potrzeby stosowania kolejnych środków egzekucyjnych. Organ egzekucyjny powinien zrezygnować ze stosowania tych środków, które są bardziej uciążliwe dla zobowiązanego, jedynie wtedy, gdy osiągniecie celu egzekucji jest możliwe przy wykorzystaniu niektórych środków egzekucyjnych (zob. wyrok NSA OZ w Gdańsku z 9 lutego 2000 r., I SA/Gd 213/98, Lex nr 40392). Organ egzekucyjny może zrezygnować ze stosowania środków egzekucyjnych mniej uciążliwych dla zobowiązanego również wtedy, gdy nie przyczynią się one do wyegzekwowania obowiązku.
Oceniając stopień uciążliwości zastosowania środka egzekucyjnego należy każdorazowo odnieś jego dolegliwość do całości okoliczności sprawy.
W ocenie Sądu orany obu instancji w prawidłowy sposób oceniły uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego w rozpoznawanej sprawie. Przypomnieć wypada, że organy wskazały w tym zakresie na treść art. 9 §1 u.p.e.a., zgodnie z którym wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega egzekucji w zakresie określonym w przepisach Kodeksu pracy, tj. z uwzględnieniem kwoty wolnej od zajęcia, o której mowa w art. 87¹ §1 Kodeksu pracy. Z kolei świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podlegają egzekucji w zakresie określonym w przepisach art. 139 - 141 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Co istotne za prawidłową realizację zajęcia, czyli potrącanie kwot w odpowiedniej wysokości odpowiada odpowiednio pracodawca lub organ rentowy. Przy ich naliczaniu uwzględnia się kwoty wolne od zajęcia, ponieważ zajecie dotyczy wyłącznie kwot przekraczających część wolną od zajęć, określoną w odrębnych przepisach. Potrącenia dokonywane przez dłużników zajętych wierzytelności są dokonywane z poszanowaniem zasady minimum egzystencji.
Jak trefnie wskazały organy skarżący w momencie zastosowania środków egzekucyjnych mieli zapewnione minimum egzystencji. W tym zakresie trafnie organy odwołały się do Rozporządzenia Rady Ministrów z 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, obowiązującego w dniu złożenia zarzutów przez zobowiązanych, tj. [...] stycznia 2017 r. Kryteria dochodowe, uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej od dnia 1 października 2015 r. wynosiły: - dla osoby samotnie gospodarującej - maksymalnie 634 zł miesięcznie, - dla osoby w rodzinie - maksymalnie 514 zł miesięcznie. Ze złożonego przez skarżących oświadczenia o stanie majątkowym wynikało, że dochód na osobę w rodzinie wynosił 745,97 zł (z zasiłkiem pielęgnacyjnym 822,47 zł), zatem przekraczał wskazane wyżej kryterium dochodowe.
Trafnie również oceniły organy wpływ prowadzonej egzekucji na stan zdrowia zobowiązanych. Jak zasadnie wskazały w sprawie badane są okoliczności faktyczne istniejące w czasie prowadzenia egzekucji i na dzień złożenia zarzutów, tj. [...] stycznia 2017 r., natomiast zobowiązani podnieśli, że W.K. znaczny stopień niepełnosprawności uzyskał od listopada 2017 r., a od maja 2020 r. stał się osobą całkowicie i trwale niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji. Okoliczności te zasadnie zatem zostały ocenione jako niemające wpływu na ocenę uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego.
Bezsprzecznie sytuacja materialna i zdrowotna skarżących jest trudna. Ich stan zdrowia wymaga ponoszenia znacznych wydatków na badania lekarskie, lekarstwa, zabiegi rehabilitacyjne itp. Należy mieć jednak na uwadze, że prowadzenie postepowania egzekucyjnego jest następstwem braku dobrowolnego spełnienia obowiązku, w tym wypadku obowiązku podatkowego.
Na ocenę prawidłowości rozstrzygnięć organów egzekucyjnych nie może mieć również wpływu odmowa umorzenia przez organy podatkowe zaległości podatkowych skarżących. Funkcją postepowania egzekucyjnego jest właśnie przymusowe zaspokojenie dochodzonych należności z zachowaniem zasad postepowania wynikających bezpośrednio z przepisów ustawy.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie, wbrew podniesionym przez skarżącym zarzutom, postepowanie organów egzekucyjnych nie naruszyło żadnych zasad postepowania w takim stopniu, aby Sąd był zobligowany do wyeliminowania zaskarżonego postepowania z obiegu prawnego.
Nadto organy egzekucyjne nie naruszyły wynikającej z art. 32 Konstytucji zasady równości i niedyskryminacji. Nie naruszyły również zasady ochrony zdrowia w zakresie szczególnej opieki przynależnej osobom niepełnosprawnym – art. 68 ust. 3 Konstytucji. Jak wynika to bezpośrednio z treści uzasadnień postanowień i zgromadzonego materiału dowodowego, skarżący mieli zapewnione minimum egzystencji wynikające ze wskazanych wcześniej przepisów, natomiast ochrona zdrowia, jego zapewnienie, ciąży na innych organach Państwa. W ocenianym przypadku nie doszło również do naruszenia art. 71 Konstytucji (prawo rodziny do pomocy ze strony Państwa) skarżący otrzymują bowiem świadczenia (np. zasiłek pielęgnacyjny) umożliwiające im elementarne zaspokojenie potrzeb życiowych. Skarżący mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i tym samym organy nie mogły naruszyć art. 75 Konstytucji.
Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako pozbawioną podstaw.