II SA/Po 589/20

SENTENCJA Dnia 22 października 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska–Tylewicz (spr.) Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2020 roku sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu podania oddala skargę. UZASADNIENIE W rozmowie telefonicznej z pracownikiem Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] E. G. (zwana dalej: skarżąca) w dniu [...] września 2019 r. skierowała do Dyrektora MOPR żądanie o treści "proszę o naprawienie krzywd, co mi przez pięć lat nie wypłacano pieniędzy, przez pięć lat byłam bez środków do życia. Proszę o zwrot pieniędzy. Pieniądze mają być dzisiaj przelane". W piśmie z dnia [...] września 2019 r. skierowanym do dyrektora MOPR skarżąca zażądała odszkodowania za nieudzielenie jej pomocy, która jej się należała, jako schorowanej, niezdolnej do pracy. Zarzuciła, że pozostawiono ją bez środków do życia na okres pięciu lat, chociaż zwracała się tą pomoc, to ją zlekceważono. Skarżąca podkreśliła, że odszkodowanie jej się należy, podobnie jak pięćset plus, jako emerytce. Pismo powyższe zostało przekazane Dyrektorowi MOPR przez pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad środowiskowy ze skarżącą w dniu [...] września 2019 r. Odpowiadając na powyższe pismo, zastępca Dyrektora MOPR poinformował, że sprawa została wnikliwe rozpoznana. Podniósł, że skarżąca nie wskazała, którego okresu pięciu lat sprawa miałaby dotyczyć, jak również nie wymieniła o jaką pomoc i jakie kwoty do zwrotu chodzi. Podczas wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącej, który odbył się w dniu [...] września 2019 r., skarżąca poinformowała jedynie pracownika socjalnego, że sprawa znana jest dyrektorowi MOPR i on wie jaką pomoc skarżąca powinna otrzymać. Kolejno organ wskazał, iż w związku z faktem, że z akt spraw skarżącej nie wynika, by była ona pozbawiona pomocy przez okres pięciu lat, na podstawie § 8 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków z dnia [...] stycznia 2002 r. (Dz.U. 2002 nr 5 poz. 46, (zwanego dalej: Rozporządzenie) wezwano skarżącą do uzupełnienia braków pisma, poprzez wskazanie dat, w których wystąpiły opisane przez nią nieprawidłowości, jak również kwot i form pomocy, co do których domaga się ona zwrotu środków. Organ zwrócił się o uzupełnienie powyższych braków w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania, zastrzegając, iż nieusunięcie powyższych braków we wskazanym terminie skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Organ wyjaśnił również, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. została skarżącej przyznana pomoc w formie zasiłku stałego, który nieprzerwanie otrzymuje do dziś. Ponadto comiesięcznie skarżąca otrzymuje wsparcie w formie zasiłku okresowego i zasiłku celowego na żywność. Jest też systematycznie wspierana zasiłkami celowymi na leki, odzież i inne potrzeby. Wskazał również, że nie każdy wniosek skarżącej jest rozpatrywany pozytywnie, jednak, jak dotąd, skarżąca nie korzystała z przysługującego jej prawa do wniesienia odwołania. W ocenie organu nie można zgodzić się z zarzutem lekceważenia przez pracowników MOPR, ponieważ czynią oni wszystko, aby wspomagać środowisko rodzinne skarżącej w miarę możliwości, jakimi dysponują. W piśmie z dnia [...] września 2019 r. skarżąca ponownie wskazała, że zwracała się o pomoc do opieki społecznej, jako osoba niezdolna do pracy i odmówiono jej pomocy, pozostawiając bez środków do życia. Wskazała przy tym na okres od 2006 do 2012 r. oraz zażądała odsetek. Winą za powyższy stan rzeczy obarczyła byłe pracownice opieki społecznej. Wywodziła, iż chorowała z niedożywienia na anemię. Nie miała na opłaty na mieszanie, zadłużyła się i miała kłopoty zdrowotne przez stres i nękanie oraz lekceważenie jej potrzeb. Podniosła, że potrzebowała i nadal potrzebuje pomocy. Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., na podstawie art. 66 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej: Kpa), organ zwrócił skarżącej podanie z dnia [...] września 2019 r. wskazując, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Kolejno organ wskazał na art. 415 Kodeksu cywilnego, wskazując, że zgodnie z jego brzmieniem kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Na tym tle organ podniósł, że ponieważ roszczenie skarżącej (odszkodowanie) ma charakter cywilnoprawny, to właściwym do jego rozpatrzenia jest sąd powszechny. Wobec tego organ pouczył skarżącą, że winna skierować swoje żądanie do Sądu Rejonowego [...] Wydziału Spraw Cywilnych, [...] Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła E. G. podnosząc okoliczności opisane we wcześniejszych pismach strony. Wskazała, iż prosi o pomoc, bo nie ma z czego żyć. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ opisał stan faktyczny w sprawie oraz podstawy prawne rozstrzygnięcia (art. 66 § 3 i 4 Kpa), a następnie wskazał, że obowiązek zwrotu podania powstaje wówczas, gdy z wniesionego pierwotnie podania wynika, że żądanie zawarte w podaniu dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu powszechnego. Wydanie takiego orzeczenia nie jest pozostawione jedynie uznaniu organu, a złożenie w takich warunkach podania nie rodzi skutku wszczęcia postępowania administracyjnego. Na tym tle Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji prawidłowo skoncentrował swoje rozważania na treści podania E. G. i trafnie wskazał, że sprawa objęta podaniem należy do właściwości sądu powszechnego. Podkreślono przy tym, że E. G. była wzywana do sprecyzowania żądania. Kolegium zgodziło się z organem I instancji, co do cywilnoprawnego charakteru roszczeń odszkodowawczych, podnosząc, że tym samym przedmiotowa sprawa objęta jest kognicją sądu powszechnego. SKO zwróciło jednocześnie uwagę, że w treści zażalenia (ostatni zdanie) znajduje się wniosek o pomoc, którego treść organ pierwszej instancji winien potraktować jako nowy wniosek o udzielenie pomocy w trybie ustawy o pomocy społecznej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyła E. G., wskazując, iż nie zgadza się z tym postanowieniem. Skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe twierdzenia oraz wskazała, że należy jej zwrócić [...] zł miesięcznie wraz z odsetkami za okres 2006-2012. Ponownie też zarzuciła organom złośliwe, i premedytowane działanie na jej niekorzyść i szkodę. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzona na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 169 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) doprowadziła do stwierdzenia, że postanowienie to nie narusza obowiązującego prawa. Stosownie do art. 66 § 3 kpa jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo uznały, że zgłoszone przez skarżącą żądania mają charakter odszkodowawczy ("odszkodowania za nieudzielenie jej pomocy, która jej się należała, jako schorowanej, niezdolnej do pracy", "naprawienie krzywd, co mi przez pięć lat nie wypłacano pieniędzy, przez pięć lat byłam bez środków do życia"). Wobec tego nie mogą zostać rozpoznane przez organ administracji w drodze decyzji administracyjnej, brak jest bowiem przepisu prawa materialnego administracyjnego, który by upoważniał organy do uwzględnienia, w drodze decyzji administracyjnej, roszczeń odszkodowawczych skarżącej. Sprawy te regulują przepisy kodeksu cywilnego. Dlatego też, jak słusznie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wskazane żądania skarżącej należy ocenić jako mające charakter cywilnoprawny, a te podlegają kognicji sądu powszechnego. W zaistniałym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji . Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 Ppsa.