I OZ 766/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 12 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Zarządu Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 371/11 o pozostawieniu bez rozpoznania odpowiedzi na skargę w sprawie ze skargi S.K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy z dnia 17 listopada 2010 r. nr 2710/10 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 371/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania odpowiedź na skargę Prezydenta m. st. Warszawy w sprawie ze skargi S.K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Mokotów z dnia 17 listopada 2010 r. nr 2710/10 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu zarządzenia Sąd I instancji wskazał, iż pismem z dnia 14 lutego 2011 r. S.K. wniósł skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy Mokotów z dnia 17 listopada 2010 r. nr 2710/10 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania skarżącego do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego nr 21 położonego przy ul. Dąbrowskiego 81 w Warszawie. Odpowiedź na powyższą skargę została podpisana przez Zastępcę Burmistrza Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy. Zarządzeniem z dnia 12 maja 2011 r. wezwano Prezydenta m. st. Warszawy do uzupełnienia braków formalnych odpowiedzi na skargę poprzez podpisanie tego pisma przez Prezydenta m. st. Warszawy, w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia odpowiedzi na skargę bez rozpoznania. Odpis powyższego zarządzenia został doręczony organowi w dniu 19 maja 2011 r. Wydając zaskarżone zarządzenie Sąd I instancji podniósł, iż organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń, o czym stanowi art. 268a k.p.a. Przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie w ramach postępowania administracyjnego. Powyższe oznacza, iż właściwy organ, w którego imieniu czynności podejmuje, co do zasady, aktualny piastun tego organu, może upoważnić pracownika kierowanej jednostki, do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Natomiast w toku postępowania przed sądem administracyjnym, które jest postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego, strona, a zatem również organ, może być reprezentowana przez pełnomocnika. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, co wynika z art. 35 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2010 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Powyższe oznacza, odnosząc ten przepis do niniejszego postępowania sądowego, iż pracownik urzędu Miasta Stołecznego Warszawy nie może być co do zasady pełnomocnikiem strony – Prezydenta m. st. Warszawy, gdyż, po pierwsze, osoba ta nie jest pracownikiem wymienionej strony, a po drugie, przywołany organ nie może być uznany za którykolwiek z podmiotów wymienionych w art. 35 § 2 P.p.s.a. Prezydent m. st. Warszawy nie jest bowiem osobą prawną, przedsiębiorcą, czy też państwową lub samorządową jednostką organizacyjną. O ile zatem pracownik urzędu Miasta Stołecznego Warszawy może zastępować piastuna tego organu w ramach postępowania administracyjnego, co wynika wprost z art. 268a k.p.a., który - co należy podkreślić - nie nakłada obowiązku pozostawania umocowanej osoby w stosunku pracy z organem, to pracownik ten nie będzie posiadał zdolności postulacyjnej w toku postępowania sądowego, bo z art. 35 § 2 P.p.s.a. wynika wymóg bycia pracownikiem strony, a nie kierowanej jednostki organizacyjnej. Nadto wniesienie odpowiedzi na skargę nie jest czynnością administracyjną, do której odnosi się art. 268a k.p.a. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł Zarząd Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości. W uzasadnieniu zażalenia organ podniósł, że sprawy dotyczące gospodarowania zasobem lokalowym m. st. Warszawy zostały przekazane do właściwości dzielnic na podstawie uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m. st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m. st. Warszawy. W uchwale nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy, to Zarząd Dzielnicy został wskazany jako organ, który rozstrzyga w sprawach wniosków o najem lokali mieszkalnych. Organ podkreślił, że skoro skarga dotyczy uchwały Zarządu Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy, to w wykonaniu wezwania Sądu sporządzona została odpowiedź na skargę przez ten właśnie organ w przewidzianej prawem formie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu w postępowaniu sądowoadministracyjnym wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Według art. 45 P.p.s.a. pismami w postępowaniu sądowym są wnioski i oświadczenia stron. Z kolei zgodnie z art. 46 § 1 P.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać: oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; osnowę wniosku lub oświadczenia; podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; wymienienie załączników. W przedmiotowej sprawie pismem, które zostało pozostawione bez rozpoznania, jest podpisana przez W.T. – Zastępcę Burmistrza Dzielnicy Mokotów m. st. Warszwy odpowiedź na wniesioną przez S.K. skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy Mokotów z dnia 17 listopada 2010 r. nr 2710/10 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest akt wydany przez Zarząd Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy. Zatem Sąd I instancji błędnie uznał, iż Prezydent m. st. Warszawy jest organem występującym w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt. I OPS 4/08 wskazał, że organem gminy, którego uchwały lub zarządzenia mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i art. 3 § 2 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest także organ dzielnicy w gminie, któremu przekazano określone zadania i kompetencje należące do właściwości gminy. W tym względzie należy w pełni podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte w wyroku siedmiu sędziów z dnia 6 listopada 2000 r., OSA 2/00 (ONSA z 2001 r., z. 2, poz. 48), że zasadniczy sens nadzoru nad działalnością gminy, w tym także instytucja skargi przewidziana w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, polega właściwie na tym, że jest to cały system środków, które mają służyć prowadzeniu działalności gminy zgodnie z prawem. Z tej działalności podlegającej nadzorowi nie można wyłączać określonych przejawów tej działalności bądź to ze względu na podmiot firmujący działanie gminy, bądź to z powodu formy tej działalności, jeżeli prowadziłoby to w końcowym rezultacie do podważenia samej istoty środków nadzoru nad działalnością komunalną. Dzielnica jako jednostka pomocnicza gminy wykonuje w konkretnym zakresie zadania gminy. Utworzenie dzielnicy, która ma swoje organy uchwałodawcze i wykonawcze oraz określony zakres działania, oznacza prowadzenie przez nią i jej organy działalności gminnej także w zakresie administracji publicznej (art. 5 oraz art. 35 i 37 ustawy o samorządzie gminnym). W istocie rzeczy prowadzi taką działalność jak gmina i jej organy. Wobec tego należy przyjąć, że przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jakkolwiek używa określenia "organ gminy", odnosi się także do organów dzielnicy. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do tego, że gmina własnym działaniem przez przekazywanie określonych zadań i kompetencji dzielnicom, wyłączałaby spod nadzoru państwowego oraz ochrony sądowej, której ma służyć art.101 ustawy o samorządzie gminnym, określone kategorie spraw, co stanowiłoby zaprzeczenie zasad, na których oparte jest funkcjonowanie samorządu gminnego. Tego stanu rzeczy nie zmienia ustawa z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.), z której wynika, że utworzenie dzielnic w m. st. Warszawa jest obowiązkowe, a zadania i kompetencje dzielnicy określa statut dzielnicy nadany przez Radę m.st. Warszawy oraz inne uchwały Rady m. st. Warszawy przekazujące dzielnicy zadania i kompetencje gminne w sprawach lokalnych (art. 5 i 11 ustawy). Do zakresu działania dzielnicy m. st. Warszawy należy między innymi utrzymanie i eksploatacja gminnych zasobów lokalowych (art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy). Organem stanowiącym i kontrolnym dzielnicy jest rada dzielnicy, a organem wykonawczym - zarząd dzielnicy (art. 6 ustawy). Oznacza to, że organy dzielnicy prowadzą działalność gminną w zakresie zadań przekazanych dzielnicy, a wobec tego mogą podejmować uchwały i zarządzenia z zakresu administracji publicznej, które tak jak uchwały i zarządzenia organów gminy są objęte nadzorem nad działalnością gminną, a więc także te akty mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego. Należy również podkreślić, iż na mocy uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m. st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m. st. Warszawy, przekazano dzielnicom m. in. rozpatrywanie i załatwianie wniosków o najem lokali m.st. Warszawy położonych na obszarze dzielnicy, w tym lokali socjalnych, a także wydawanie skierowań do zawarcia umowy najmu tych lokali oraz potwierdzanie nabycia uprawnień po zmarłym najemcy ( § 6 pkt 8 uchwały). Z uwagi na fakt, iż skarga S.K. dotyczy uchwały w sprawie rozpatrzenia wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego podjętej przez Zarząd Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy, organem właściwym do udzielenia odpowiedzi na skargę jest Zarząd Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy. Należy dodać, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, w związku z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych, Zarząd Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy przekazał uchwałę z dnia 25 maja 2011 r. nr 589/11 w sprawie odpowiedzi na skargę złożoną przez S.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na uchwałę nr 2710/10 Zarządu Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie rozpatrzenia wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego i w § 2 tej uchwały, powierzył jej wykonanie Zastępcy Burmistrza Dzielnicy Mokotów nadzorującemu Wydział Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy Mokotów . Uwzględniając więc taki stan rzeczy w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że odpowiedź na skargę nie zawierała żadnych braków formalnych i można było nadać jej dalszy bieg procesowy. Zatem zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2011 r., o pozostawieniu tego pisma bez rozpoznania wobec nieuzupełnienia jego braków nie miało odpowiedniej podstawy prawnoprocesowej. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i 198 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji