Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

VIII U 753/24

Sądy powszechne2025-07-14
Sygnatura
VIII U 753/24
Data orzeczenia
2025-07-14
Rodzaj
REASONS

Sędziowie

Paulina Kuźma (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 8 stycznia 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych - <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">Ł.</span> stwierdził, że <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. K.</span> </strong> z tytułu zatrudnienia jako pracownik na podstawie umowy o pracę u płatnika <span class="anon-block">(...)</span>z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span> osiągał przychód stanowiący miesięczne podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne w miesiącu marcu 2019 r., które wynoszą: na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe – po 3.063,67 złotych, na ubezpieczenie zdrowotne – 2.710,30 złotych.</p> <p>Decyzją z dnia 8 stycznia 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych -<span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">Ł.</span> stwierdził, że <strong> <!-- --> <span class="anon-block">R. W.</span> </strong> z tytułu zatrudnienia jako pracownik na podstawie umowy o pracę u płatnika <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span> osiągała przychód stanowiący miesięczne podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne w miesiącu sierpniu 2018 r., które wynoszą: na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe – po 2.711,17 złotych, na ubezpieczenie zdrowotne – 2.735,46 złotych.</p> <p>W uzasadnieniach opisanych decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że <span class="anon-block">M. K.</span> oraz <span class="anon-block">R. W.</span> – osoby zatrudnione w przedsiębiorstwie płatnika w oparciu o umowę o pracę - w spornych okresach wykonywały jednocześnie umowy cywilnoprawne zawarte z <span class="anon-block"> (...) spółką z o.o.</span>, których przedmiotem było skanowanie i liczenie towaru w aptekach oraz utrzymywanie porządku i czystości pracy na rzecz <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>; wszystkie wskazane podmioty są powiązane osobowo oraz kapitałowo, płatnik oraz <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> mają formalną siedzibę w tym samym miejscu, <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> (realizująca zadania tylko na rzecz <span class="anon-block"> spółek Grupy (...)</span>) na podstawie umowy zawartej z płatnikiem, a także z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, będąc agencją pracy tymczasowej, kierowała do tych podmiotów pracowników tymczasowych. Podała, że płatnik zajmujący się logistyką, magazynami, hurtownią farmaceutyczną i magazynem niefarmaceutycznym oraz <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> współpracowały w ramach prowadzonych inwentaryzacji, za które odpowiadał <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, wśród pracowników płatnika działali koordynatorzy, którzy prowadzili rekrutacje osób prowadzących inwentaryzacje w <span class="anon-block"> (...)</span> aptekach, współpracujących z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, na analogicznych zasadach pracę przy inwentaryzacjach wykonywali też inni pracownicy płatnika.</p> <p>Organ podniósł że w związku z tym, że jednolita działalność gospodarcza polegająca na sprzedaży prowadzonej w aptekach <span class="anon-block">(...)</span>jest wykonywana przez wiele podmiotów formalnie, choć zdaje się w znacznym stopniu sztucznie wyodrębnionych, ale będących częścią jednego przedsięwzięcia gospodarczego powiązanych kapitałowo i osobowo, uznać należy, że praca wykonywana przez ubezpieczonych na podstawie umów zleceń wypełniała dyspozycję normy określonej w przepisie art. 8 ust. 2a ustawy systemowej i dlatego w zaskarżonych decyzjach stwierdzono, że podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne wymienionych osób powinny stanowić sumy wynagrodzenia uzyskiwanego przez nich z tytułu umowy o pracę i umowy zlecenia, a płatnikiem składek winien być pracodawca, czyli <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <span class="anon-block"> (...) spółka komandytowa</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(decyzje w aktach ZUS załączonych do akt sprawy) </em> </p> <p>Płatnik składek <span class="anon-block"> - (...) S.A.</span> <span class="anon-block"> (...) spółka komandytowa</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span> odwołała się od obu powyższych decyzji, podnosząc, iż zostały one wydane z naruszeniem prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i bezpodstawne zastosowanie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. Odwołujący podniósł, iż organ rentowy nie wykazał żadnej z przesłanek koniecznych do zastosowania omawianego przepisu, w szczególności nie wykazał, by płatnik był beneficjentem pracy wykonywanej przez ubezpieczonych na podstawie umów zawartych z <span class="anon-block"> (...) spółką z o.o.</span>, ani by finansował wynagrodzenia tych osób z tytułu ich pracy na podstawie zleceń zawartych z podmiotem trzecim. Podniósł, ze ubezpieczeni wykonywali sporne umowy zlecenia poza godzinami pracy u płatnika, poza miejscem pracy (w aptekach), a czynności przez nich wykonywane były rodzajowo odmienne od powierzonych umowami o pracę i nie mogły przysparzać płatnikowi żadnych korzyści, ponieważ nie prowadzi on aptek. Odwołujący wskazał nadto, że nie wytrzymuje w niniejszej sprawie krytyki twórcze zdefiniowanie przez organ rentowy pracodawcy zbiorowo jako „spółki należące do Grupy <span class="anon-block"> (...)</span>, gdyż w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych</a> nie występuje rozszerzenie definicji pojęcia pracodawcy, którego każdorazowo należy rozumieć wyłącznie w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 3)">art.3 Kodeksu pracy</a>.</p> <p>Mając powyższe na uwadze odwołujący wniósł o zmianę zakażonych decyzji i zasądzenie od organu rentowego na rzecz powoda kosztów postępowania wg norm przepisanych.</p> <p> <em> <!-- -->(odwołania k. 3-7 oraz k. 3-7 sprawy VIII U 755/24 załączonej do akt sprawy, pismo k. 21 akt VIII U 751/24 oraz pisma k 440-41, k 35 sprawy VIII U 755/24 załączonej do akt sprawy)</em> </p> <p>W odpowiedziach na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, nadto wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. <em> <!-- -->(odpowiedzi na odwołania k. 18-20, k. 17-19 sprawy VIII U 755/24 załączonej do akt sprawy)</em> </p> <p>Sprawy obu odwołań połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. <em> <!-- -->(postanowienie k. 44 sprawy VIII U 755/24 załączonej do akt sprawy)</em> </p> <p>Zainteresowani nie zajęli merytorycznego stanowiska w sprawie. (<em> <!-- -->e- protokół rozprawy z dnia 13.08.2024 r. – płyta CD k 147)</em> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</em> </strong> </p> <p>Płatnik składek <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> </strong> <span class="anon-block"> (...) spółka komandytowa</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span> jest jedną z około 200 spółek wchodzących w skład <span class="anon-block"> grupy (...)</span>, której właścicielem jest <span class="anon-block"> (...)</span>. <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">K. K.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. – k 145 odw., e – protokół – płyta CD k 147)</em> </p> <p>Przedmiotem przeważającej działalności płatnika jest sprzedaż hurtowa wyrobów farmaceutycznych i medycznych. <em> <!-- -->(odpis KRS k 9-11)</em> </p> <p>Wskazany podmiot sprzedaje preparaty medyczne do aptek – głównie aptek <span class="anon-block">(...)</span> własnych i franczyzowych, ale też innych aptek - na podstawie zawartych z nimi umów. <em> <!-- --> (zeznania świadka <span class="anon-block">K. K.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. – k 145, e – protokół – płyta CD k 147)</em> </p> <p>Towar do aptek jest zakupywany przez spółkę apteczną, czyli przez właścicieli aptek. Jest możliwy zwrot preparatu do hurtowni, jeżeli jest reklamacja albo błąd w dostawie. Nie można natomiast przesuwać towaru pomiędzy aptekami należącym do dwóch różnych właścicieli.</p> <p> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <span class="anon-block">D.</span> nie jest właścicielem aptek. Apteki działające pod szyldem <span class="anon-block"> (...)</span> mają możliwość zaopatrywania się także poza hurtownią <span class="anon-block">(...)</span>. Każda apteka w Polsce ma możliwość zamawiania preparatów w każdej hurtowni w Polsce. Jeśli pacjent zgłasza się do apteki<span class="anon-block">(...)</span>i brak jest jakiegoś preparatu to pracownik apteki ma obowiązek poszukiwać tego preparatu także poza <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <span class="anon-block">D.</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">U. K.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. – k 144, e – protokół – płyta CD k 147, zeznania świadka <span class="anon-block">K. K.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. – k 145 odw., e – protokół – płyta CD k 147zeznania świadka <span class="anon-block">M. O.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 28.11.2024 r. – k 233, e – protokół – płyta CD k 235)</em> </p> <p>Pracownicy <span class="anon-block">(...)</span> zatrudnieni w magazynie (hurtowni) prowadzonym przez ten podmiot w zakresie swoich obowiązków mieli współpracę z działem handlowym <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> oraz realizację planów zakupowych ustalonych i zaakceptowanych przez ten dział. <em> <!-- --> (karta stanowiska pracy k 260)</em> </p> <p>Przedmiotem przeważającej działalności <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> </strong> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> jest doradztwo w zakresie działalności gospodarczej i zarządzania. <em> <!-- -->(odpis KRS k 12-14)</em> </p> <p>W ramach tej działalności <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> zajmuje się obsługą spółek aptecznych <span class="anon-block"> (...)</span> w zakresie administracyjnym - gospodarką śmieci, dostarczaniem fartuchów. Ma w tym celu podpisane umowy ze spółkami aptecznymi.</p> <p> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> zajmuje się także administracją, kontrolą finansową w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> i w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <span class="anon-block"> (...) spółce komandytowej</span>. (<em> <!-- -->zeznania świadka <span class="anon-block">K. K.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. – k 145 odw., e – protokół – płyta CD k 147</em> </p> <p>Podmiot ten prowadzi też m.in. dział, który zajmuje się telefoniczną, mailową oraz czatową obsługą klientów - osób, które poszukują konkretnych preparatów, w celu ich zlokalizowania. Korzysta w tym celu z oprogramowania <span class="anon-block"> (...)</span> <em> <!-- -->. </em>Jeśli pacjent poszukuje jakiegoś preparatu, którego nie ma w jego lokalizacji, to za pośrednictwem infolinii sprawdza się, czy jest możliwość zamówienia tego preparatu w magazynie prowadzonym przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <span class="anon-block">D.</span>. Dane takie można uzyskać przez podgląd w systemie <span class="anon-block"> (...)</span>. <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">W. D.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia z 27.03.2025 r. – k 298 odw.-299, e-protokół rozprawy– płyta CD k 301)</em> </p> <p> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> – jako jedyna spółka<span class="anon-block">(...)</span> zajmuje się inwentaryzacją aptek.<em> <!-- --> (zeznania świadka <span class="anon-block">K. K.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. – k 146, e – protokół – płyta CD k 147)</em> </p> <p>Koordynatorzy ds. inwentaryzacji zatrudnieni są tylko w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Nie ma osobnych działów inwentaryzacji w żadnej ze spółek należących do Grupy kapitałowej <span class="anon-block">(...)</span>. <em> <!-- --> (zeznania świadka <span class="anon-block">K. K.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. – k 146, e – protokół – płyta CD k 147, zeznania świadka <span class="anon-block">M. O.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 28.11.2024 r. – k 233, e – protokół – płyta CD k 235)</em> </p> <p> <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span> jest agencją pracy tymczasowej. <em> <!-- -->(odpis KRS k 15-16)</em> </p> <p>Spółka ta została powołana w ramach Grupy <span class="anon-block"> (...)</span> i realizuje zadania tylko dla innych spółek tej grupy, nie oferuje swoich usług dla innych podmiotów. Zajmuje się poszukiwaniem osób chętnych do współpracy na podstawie zlecenia. Rekrutacje prowadzi na otwartym rynku pracy, na terenie całej Polski, nie są one zawężone tylko do pracowników którejś ze spółek <span class="anon-block">(...)</span>. <em> <!-- --> zeznania świadka </em> <span class="anon-block">K. K.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. – k 145, e – protokół – płyta CD k 147</p> <p>Przedsiębiorstwa <span class="anon-block">(...)</span> spółka komandytowa, <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> oraz <span class="anon-block"> (...) S.A</span> są podmiotami powiązanymi kapitałowo i osobowo:</p> <p> <span class="anon-block"> - (...) S.A.</span> posiada 100% udziałów w <span class="anon-block"> (...) spółce z o.o</span> </p> <p> <span class="anon-block"> - (...) S.A.</span> jest komplementariuszem w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <span class="anon-block"> (...) spółce komandytowej</span>,</p> <p>- <span class="anon-block">A. S.</span> jest wiceprezesem Zarządu <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> oraz prezesem zarządu w <span class="anon-block"> (...)</span> sp zo.o</p> <p> <em> <!-- -->(odpisy z KRS k. 9-16)</em> </p> <p>Siedziba <span class="anon-block">(...)</span> spółki komandytowej mieści się na <span class="anon-block">ul. (...)</span>. <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> również ma siedzibę pod tym adresem. <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> ma natomiast siedzibę w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">(...)</span> i biuro w <span class="anon-block">Ł.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. <em> <!-- --> (niesporne)</em> </p> <p>Przed sierpniem 2022 roku (utworzeniem <span class="anon-block">(...)</span>) obsługa kadrowa w opisanych spółkach była podzielona. Każda z tych spółek posiadała własną komórkę kadrową. <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> nigdy nie zajmowała się obsługą pracowników <span class="anon-block"> spółek (...) S.A.</span> <span class="anon-block"> i (...) S.A.</span> <span class="anon-block">D.</span>, tylko obsługą własnych zatrudnionych przez siebie zleceniobiorców.</p> <p>W <span class="anon-block"> spółkach (...) S.A.</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">D.</span> - w każdej z nich osobno były wyznaczone osoby do obsługi kadrowej pracowników tych spółek.</p> <p>Sprawy kadrowe pracowników <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> obsługiwała firma outsourcingowa – <span class="anon-block">B. S.</span>. <em> <!-- --> (zeznania świadka <span class="anon-block">M. O.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 28.11.2024 r. – k 233 odw., e – protokół – płyta CD k 235, zeznania świadka <span class="anon-block">W. K.</span> – protokół skrócony rozprawy z 27.03.2025 r. – k 299 – e-protokół płyta CD k 301, zeznania świadka <span class="anon-block">K. M.</span> – protokół skrócony rozprawy z 27.03.2025 r. – k 299 – e-protokół płyta CD k 301)</em> </p> <p>Pomiędzy spółkami należącymi do <span class="anon-block"> Grupy (...)</span> dokonywane są przepływy finansowe. Te przepływy dotyczą umów, które są zawierane w banku w strukturze tzw. <em> <!-- --> cash poolingu</em>. Jest to narzędzie, które pozwala na zarządzanie płynnością finansową. Efektem tego działania jest pokrywanie deficytów na rachunku jednego z podmiotów należących do grupy z nadwyżek środków zgromadzonych na koncie innego podmiotu. W strukturze holdingu <span class="anon-block">(...)</span> jest 6 struktur <em> <!-- --> cash pollingu</em> w różnych bankach. Podpisując w banku umowę z takimi spółkami jedna z nich jest wyznaczana jako lider bądź master. Ona ma założony rachunek, na którym następuje konsolidacja wpływów ze wszystkich rachunków spółek uczestniczących w <em> <!-- --> cash pollingu</em>. Bank świadczy tę usługę i zajmuje się wszelkimi rozliczeniami i przesyłaniem środków między kontami czy rozrachunkami. W każdej z 6 struktur może być inny lider. Płatnik jest na pewno w jednej ze struktur <em> <!-- --> cash pollingu</em>, w tym w jednej ze struktur jest także liderem. Podobnie <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>Umowy zawarte w poszczególnych strukturach są podobne, ale nie są tożsame. Na koniec dnia wszystkie środki spływają na rachunek lidera, z samego rana wpływają z powrotem na rachunki poszczególnych spółek w danej strukturze. Rachunek lidera to suma środków na rachunkach spółek w ramach <em> <!-- -->cash poolingu</em>. Na koniec dnia na rachunkach podmiotów będących w <em> <!-- -->cash poolingu</em> bilans wynosi "0", nawet jeżeli wcześniej na koncie danej spółki był debet. Kolejnego dnia rano dalej jest na koncie takiego podmiotu debet. Dla każdego podmiotu w strukturze jest ustalony limit, w ramach którego może się poruszać. Jeżeli ten limit wynosi np. 30 jednostek, to znaczy, że ta spółka, która miała -10 na początku dnia może spłacać swoje zobowiązania do wysokości limitu, czyli do 30 jednostek. Za wykorzystanie środków spoza swojego rachunku każda ze spółek płaci odsetki na rzecz podmiotu, ze środków którego skorzystała - tego, który danego dnia miał nadwyżkę. W związku z tym bank na koniec dnia zbierając i zerując te środki zbiera informacje i wylicza odsetki na zasadzie dziennej, ale płatności są miesięczne. Za udział w strukturze każda ze spółek płaci bankowi opłatę. Odsetki zostają w grupie kapitałowej. Odsetki płacone są od jednostek wykorzystanych z puli. Na odsetkach zarabia ta spółka, która wypracowała nadwyżkę, nigdy nie jest to bank.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">J. O.</span> – protokół skrócony rozprawy z 30.01.2025 r. k 261 odw.-262, e-protokół – płyta CD k 263, umowa zanonimizowana k 282-291)</em> </p> <p>Pomiędzy <span class="anon-block">(...)</span> spółką z o.o. będącą agencją pracy tymczasowej a <span class="anon-block"> (...) S. A.</span> - w dniach 1 czerwca 2016 roku i 31 maja 2019 roku zostały zawarte umowy w sprawie wykonywania pracy tymczasowej, których przedmiotem było kierowanie przez <span class="anon-block"> (...) spółkę z o.o.</span> pracowników tymczasowych do pracy na rzecz <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <em> <!-- --> (umowy k 114, k 121-123)</em> </p> <p>W ramach tych umów – w spornych okresach <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o</span> zatrudniała pracowników tymczasowych, których kierowała do wykonywania pracy na rzecz <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, który to podmiot w ramach omawianej współpracował z <span class="anon-block">(...)</span> <em> <!-- --> (faktury k 96-113, wykaz pracodawców użytkowników k 128 )</em> </p> <p> <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> pozyskiwała na podstawie tych umów m.in. zleceniobiorców do przeprowadzenia inwentaryzacji w aptekach sieci <span class="anon-block"> (...)</span>. W wyniku tych rekrutacji zatrudniała na podstawie umowy zlecenia m.in. osoby będące pracownikami płatnika składek. <em> <!-- -->(niesporne)</em> </p> <p>Apteki sieci <span class="anon-block"> (...)</span> to około 800 aptek własnych, czyli aptek, których właścicielami są różne spółki z grupy <span class="anon-block"> (...)</span>, tych spółek jest około 190, potocznie nazywane są aptekami grupy <span class="anon-block"> (...)</span> albo spółkami aptecznymi. Spółki apteczne mają od 1 do 300 aptek pod sobą. Apteki są zlokalizowane na ternie całego kraju. Apteki franczyzowe prowadzone są przez osoby niezależne, które podpisały umowę franczyzy z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">K. K.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. – k 145 odw., e – protokół – płyta CD k 147)</em> </p> <p>Za zorganizowanie inwentaryzacji jest odpowiedzialny dział inwentaryzacji w <span class="anon-block"> spółce (...) S.A.</span> Pracami tego działu kierował <span class="anon-block">M. O. (2)</span>. Wcześniej inwentaryzacje te były powierzane firmom zewnętrznym spoza grupy <span class="anon-block"> (...)</span>, ale odstąpiono od tego.</p> <p>Koordynatorzy zatrudnieni w dziale inwentaryzacji poszukiwali chętnych do inwentaryzacji, nie tylko spośród pracowników <span class="anon-block"> (...)</span>. Pracownicy przekazywali sobie wiedzę o tych inwentaryzacjach między sobą.</p> <p> <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> przeprowadzając inwentaryzację działa na podstawie umów podpisanych ze spółkami aptecznymi.</p> <p>Umowy zlecenia z konkretnymi zleceniobiorcami podpisywał pełnomocnik <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">U. K.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. – k 144, e – protokół – płyta CD k 147, zeznania świadka <span class="anon-block">K. K.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. – k 145, e – protokół – płyta CD k 147, zeznania świadka <span class="anon-block">M. O.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 28.11.2024 r. – k 233, e – protokół – płyta CD k 235</em> </p> <p>Informacje o tym, że są inwentaryzacje do zrobienia były rozpowszechniane w całej Polsce, m.in. podczas wykonywania pracy w dziale zaopatrzenia w <span class="anon-block">Ł.</span>. Pracownicy dostawali tabelkę z danymi wskazującymi gdzie w całej Polsce w danej miejscowości będą organizowane inwentaryzacje w danym dniu, stąd wiedzieli, że w <span class="anon-block">Ł.</span> też są planowane jakieś inwentaryzacje. <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">U. K.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. – k 144, e – protokół – płyta CD k 147, zeznania świadka <span class="anon-block">K. K.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. – k 145, e – protokół – płyta CD k 147, zeznania świadka <span class="anon-block">B. G.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 28.11.2024 r. – k 233, e – protokół – płyta CD k 235)</em> </p> <p>Podobne umowy w sprawie wykonywania pracy tymczasowej zostały zawarte 1 grudnia 2017 roku oraz 31 maja 2019 roku pomiędzy <span class="anon-block"> (...) spółką z o.o.</span> będącą agencją pracy tymczasowej a płatnikiem <span class="anon-block"> - (...) S.A.</span> <span class="anon-block"> (...) spółką komandytową</span>. <em> <!-- -->(umowa – w aktach kontroli ZUS załączonych do akt sprawy)</em> </p> <p>W ramach tych umów płatnik pozyskiwał głównie pracowników do inwentaryzacji w magazynach. <em> <!-- -->(protokół przesłuchania <span class="anon-block">M. W.</span> – w aktach kontroli ZUS załączonych do akt sprawy)</em> </p> <p>Zainteresowana <strong> <!-- --> <span class="anon-block">R. W.</span> </strong> była zatrudniona u płatnika składek na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie od 27 lipca 2017 roku do 30 czerwca 2020 roku, ostatnio na stanowisku specjalisty ds. zarządzania zapasami.<em> <!-- --> (świadectwo pracy – w aktach osobowych załączonych do akt sprawy) </em> </p> <p>Pracę tę wykonywała w dziale zaopatrzenia w <span class="anon-block"> firmie (...) S.A.</span> <span class="anon-block">D.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> na ul. <span class="anon-block">(...)</span>. Miała pod swoją opieką apteki w <span class="anon-block">B.</span>, żadnych aptek z <span class="anon-block">Ł.</span>. Zajmowała się stanami zaopatrzenia tych aptek, reklamacjami.</p> <p>Płatnik miał też pod sobą magazyny, w których były preparaty. Zainteresowana zajmowała się także zaopatrzeniem, zwrotami z tych magazynów.</p> <p>Miała do dyspozycji system, który pozwalał na sprawdzenie stanu zaopatrzenia w aptekach pod kątem preparatów i produktów zakupionych <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <span class="anon-block">D.</span>. Płatnik był właścicielem tego systemu.</p> <p>W miejscu pracy była wyposażona w komputer i telefon.</p> <p> <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">U. K.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. – k 144, e – protokół – płyta CD k 147, zeznania świadka <span class="anon-block">B. G.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 28.11.2024 r. – k 232 odw., e – protokół – płyta CD k 235, przesłuchanie zainteresowanej – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. - k 143 odw. w zw. z informacyjnymi wyjaśnieniami k 142 odw. -143, e – protokół – płyta CD k 147)</em> </p> <p>Pracownicy działu zaopatrzenia zatrudnieni u płatnika mieli obowiązek pomagać aptekom w rozwiązywaniu wszelkich problemów, z którymi apteki te się zgłaszały. Przekierowywali preparat z apteki do apteki, zajmowali się zatowarowaniem aptek działających pod szyldem <span class="anon-block"> (...)</span>, innymi aptekami się nie zajmowali. Nie mieli wglądu w pełną listę preparatów zatowarowanych w danej podległej aptece, jedynie w preparaty trudno dostępne. Jak brakowało jakiegoś leku w danej aptece próbowali to ustalić także telefonicznie, czy nie jest dostępny w innej. Jeżeli lek był w aptece działającej na jednym NIP-ie z tą, która potrzebowała robili zwykłe przekierowanie. <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">B. G.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 28.11.2024 r. – k 232 odw.-233, e – protokół – płyta CD k 235, zeznania świadka <span class="anon-block">M. O.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 28.11.2024 r. – k 233 odw., e – protokół – płyta CD k 235 </em> </p> <p> <span class="anon-block"> Apteki (...)</span> mogły się zaopatrywać także w innych hurtowniach, nie tylko w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <span class="anon-block">D.</span>. <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">K. K.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. – k 145 odw., e – protokół – płyta CD k 147, zeznania świadka <span class="anon-block">B. G.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 28.11.2024 r. – k 232 odw., e – protokół – płyta CD k 235, zeznania świadka <span class="anon-block">M. O.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 28.11.2024 r. – k 233 odw., e – protokół – płyta CD k 235 </em> </p> <p>W okresie zatrudnienia u płatnika zainteresowana zawarła z <span class="anon-block"> (...) spółką z o.o.</span> umowę zlecenia, na podstawie której wykonała w miesiącu sierpniu 2018 roku jedną inwentaryzację w aptece położonej w <span class="anon-block">Ł.</span> – na <span class="anon-block">R.</span>.<em> <!-- --> (umowa k 91-92, przesłuchanie zainteresowanej – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. - k 143 odw. w zw. z informacyjnymi wyjaśnieniami k 142 odw. -143, e – protokół – płyta CD k 147)</em> </p> <p>To zlecenie – tak jak inni pracownicy skierowani na inwentaryzację - wykonywała poza godzinami pracy - wieczorem, po zamknięciu apteki, trwało ono około 5-6. Był to elektroniczny spis towaru, poprzez skanowanie. Osoby, które objaśniały jej jak wykonywać czynności w aptece nie pracowały razem z nią u płatnika. Skanowano preparaty w aptece po kodach. Sprzęt był na miejscu w aptece. Oprogramowanie do obsługi skanerów było zupełnie innym oprogramowaniem niż to, którego używała w ramach obowiązków wykonywanych w ramach umowy o pracę. <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">U. K.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. – k 144 odw.-145, e – protokół – płyta CD k 147, zeznania świadka <span class="anon-block">B. K.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. – k 144, e – protokół – płyta CD k 147, zeznania świadka <span class="anon-block">K. K.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. – k 145, e – protokół – płyta CD k 147, zeznania świadka <span class="anon-block">B. G.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 28.11.2024 r. – k 232 odw., e – protokół – płyta CD k 235, zeznania świadka <span class="anon-block">M. O.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 28.11.2024 r. – k 233, e – protokół – płyta CD k 235, przesłuchanie zainteresowanej – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. k 143 odw. w zw. z informacyjnymi wyjaśnieniami k 142 odw. -143, e – protokół – płyta CD k 147)</em> </p> <p>Narzędzia do inwentaryzacji, czyli skaner dostarczał dział inwentaryzacji <span class="anon-block"> spółki (...) S.A.</span> Tę inwentaryzację nadzorował dział inwentaryzacji m. in. <span class="anon-block">M. O. (2)</span> i inne osoby zatrudnione w tym dziale. Osoby te nie były przełożonymi zainteresowanej w ramach wykonywania umowy o pracę. <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">B. K.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. – k 144, e – protokół – płyta CD k 147, zeznania świadka <span class="anon-block">U. K.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. – k 144, e – protokół – płyta CD k 147, zeznania świadka <span class="anon-block">B. G.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 28.11.2024 r. – k 232 odw., e – protokół – płyta CD k 235, zeznania świadka <span class="anon-block">M. O.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 28.11.2024 r. – k 233, e – protokół – płyta CD k 235)</em> </p> <p>Efekt wykonywanych inwentaryzacji nie przekładał się na pracę w dziale zaopatrzenia – na to co wynikało z podglądu w systemie. <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">B. G.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 28.11.2024 r. – k 232 odw., e – protokół – płyta CD k 235)</em> </p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. K.</span> </strong> był pracownikiem <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <span class="anon-block"> (...) spółki komandytowej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span> od 1 lutego 2018 roku do 31 października 2020 roku, zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku specjalisty ds. magazynowych. W ramach tego zatrudnienia zajmował się kompletowaniem ulotek do aptek na całą Polskę i wysyłał to kurierem. Obowiązki te wykonywał na <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> w magazynie wynajętym przez płatnika. <em> <!-- -->(świadectwo pracy – w aktach osobowych załączonych do akt sprawy, przesłuchanie zainteresowanego – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. - k 143 odw. w zw. z informacyjnymi wyjaśnieniami k 143 -143 odw., e – protokół– płyta CD k 147)</em> </p> <p>W okresie zatrudnienia na podstawie umowy o pracę zainteresowany zawarł jedną umowę zlecenia, w ramach której – w marcu 2019 roku brał udział w inwentaryzacji w aptece mieszczącej się w <span class="anon-block">Ł.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. O możliwości podjęcia tej dodatkowej pracy dowiedział się od kolegi. Inwentaryzacja ta trwała 5-6 godzin, odbywała się po godzinach jego pracy - w godzinach nocnych, brało w niej udział 7-8 osób. Podczas tej inwentaryzacji polecenia wydawał kierownik apteki, nie znał wcześniej tej osoby. Nie było tam nikogo z jego przełożonych. <em> <!-- -->(umowa zlecenia k 93-94, przesłuchanie zainteresowanego – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. - k 143 odw. w zw. z informacyjnymi wyjaśnieniami k 143 -143 odw., e – protokół– płyta CD k 147) </em> </p> <p>Przy inwentaryzacji używano kolektorów - skanerów, których właścicielem jest <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Sprzęt ten nigdy nie należał do <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <span class="anon-block">D.</span>. <em> <!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">M. O.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 28.11.2024 r. – k 233, e – protokół – płyta CD k 235)</em> </p> <p>Osoby przeprowadzające inwentaryzacje korzystały z oprogramowania o nazwie <span class="anon-block"> (...)</span> Inwentaryzator. Program ten nie był w żaden sposób połączony z żadnym programem należącym do <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <span class="anon-block">D.</span>. Program ten był wykorzystywany tylko w aptekach do liczenia. Każda <span class="anon-block"> apteka (...) S.A.</span> w Polsce posiada system operacyjny <span class="anon-block">(...)</span>. Ten system nie jest w żaden sposób powiązany z systemem operacyjnym <span class="anon-block">(...)</span> wykorzystywanym przez hurtownię - <span class="anon-block">(...)</span>. <em> <!-- --> (zeznania świadka <span class="anon-block">K. K.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 13.08.2024 r. – k 145, e – protokół – płyta CD k 147, zeznania świadka <span class="anon-block">M. O.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 28.11.2024 r. – k 233, e – protokół – płyta CD k 235)</em> </p> <p>Podmiotami zlecającymi inwentaryzację mogły być tylko <span class="anon-block"> (...) S.A</span> albo <span class="anon-block">(...)</span>Na każdej inwentaryzacji były odnotowywane godziny pracy zleceniobiorców, jeżeli umowy były podpisywane ze zleceniobiorcami przez <span class="anon-block">(...)</span>, to na koniec miesiąca <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> - osoby rozliczające inwentaryzację - wysyłały zbiorczą ilość godzin przepracowanych przez zleceniobiorców do <span class="anon-block"> (...)</span>. Wynagrodzenie dla zleceniobiorców wypłacała <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> <em> <!-- --> (zeznania świadka <span class="anon-block">M. O.</span> – protokół skrócony rozprawy z dnia 28.11.2024 r. – k 233 odw., e – protokół – płyta CD k 235)</em> </p> <p>Za wykonane inwentaryzacje <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span> wystawiała natomiast <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> faktury obejmujące koszt wykonanych zleceń, na który składały się wynagrodzenia dla zleceniobiorców, którzy wykonywali inwentaryzację plus prowizja. <em> <!-- -->(oświadczenie k 64, załącznik nr 3 do umowy k 116k 90 i nast. )</em> </p> <p>Z tytułu zawartych umów zlecenia <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> zgłosiła zainteresowanych (podobnie jak pozostałych pracowników płatnika realizujących zlecenie) do ubezpieczenia zdrowotnego w okresie obowiązywania zleceń, wskazując przychód osiągnięty z tytułu wykonywania tych umów jako podstawę wymiaru składki zdrowotnej. <em> <!-- -->(niesporne)</em> </p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie powołanych dokumentów, których autentyczność nie była kwestionowana i nie budziła wątpliwości Sądu, stąd też uznano je za wiarygodny materiał dowodowy.</p> <p>Walor wiarygodności Sąd Okręgowy przyznał także zeznaniom świadków korelujących z przesłuchaniem zainteresowanych.</p> <p>Ustalając stan faktyczny Sąd uznał, że brak jest podstaw do podważenia wiarygodności opisanych dowodów co do okoliczności powiązań wewnętrznych spółek, ich organizacji, funkcjonowania i zakresu działania oraz procedury rekrutacji zleceniobiorców przez <span class="anon-block"> (...) spółkę z o.o.</span> oraz sposobu prowadzenia inwentaryzacji w aptekach działających pod szyldem <span class="anon-block"> (...)</span>. Organ rentowy nie kwestionował wskazanych dowodów.</p> <p>Czyniąc ustalenia Sąd na podstawie art. 235<sup> <!-- -->2 </sup>§ 1 pkt 3 i 5 pominął wnioski dowodowe organu zgłoszone w toku postępowania jako spóźnione, nieprzydatne do wykazania faktu i zmierzające do nieuprawnionego przedłużenia postępowania.</p> <p>W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę zbędne było ustalanie wszelkich powiazań dotyczących spółek wchodzących w skład Grupy kapitałowej <span class="anon-block"> (...)</span> (ok. 200 podmiotów), w tym szczegółowych regulacji dotyczących bankowego narzędzia finansowego, jakim posługują się poszczególne spółki – cash pooling, pozostałych powiązań między płatnikiem a <span class="anon-block"> (...) spółką z o.o.</span> oraz z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, występującej lub nie praktyki polecenia pracownikom płatnika wykonywania poszczególnych czynności na rzecz innych podmiotów, istnienie uzasadnienia ekonomicznego gospodarczego czy interesu w zakresie poszczególnych ich przedsięwzięć, źródła ich przychodów, szczegółowego przedmiotu i zakresu działania, zasad negocjacji i zawierania umów na zakup produktów.</p> <p>Przedmiotem niniejszego postępowania było bowiem zbadanie czy wykonywanie przez ubezpieczonych pracy na rzecz płatnika – ich pracodawcy - rozumianego jako korzystanie przez pracodawcę z wymiernych rezultatów pracy swoich pracowników wykonywanych w ramach zlecenia, oraz finasowania przez pracodawcę wynagrodzenia z tytułu świadczenia na jego rzecz pracy przez pracownika na podstawie umowy zawartej z osobą trzecią.</p> <p>Podnieść należy, iż Sąd w ramach procedowania zgodnie także z żądaniem pełnomocnika organu rentowego dopuścił dowody zarówno z zeznań świadków jak i dokumentów co do powyższych okoliczności. Organ rentowy w żaden sposób nie podważył wiarygodności tych dowodów, te zaś dostarczały sądowi wiedzę w zakresie niezbędnym do poczynienia ustaleń i wydania rozstrzygnięcia.</p> <p>Podnieść należy, iż zgłaszane dowody mają prowadzić do ustalenia konkretnych okoliczności ważkich stricte dla wyjaśnienia kwestii spornej, nie zaś służyć stronie do poszukiwania argumentacji, która jedynie ewentualnie mogłaby wesprzeć jej stanowisko.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</em> </strong> </p> <p>Odwołania są zasadne.</p> <p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4)">art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> <em> <!-- -->(t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 497dalej: ustawy systemowej)</em> obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobiorcami”, oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4.</p> <p>Zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy systemowej za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.</p> <p>Przepis art. 18 ust. 1 i 3 wskazanej ustawy stanowi, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych wymienionych w art. 6 ust. 1-3, stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9 i 10, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, ust. 4 pkt 5 i ust. 12. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zleceniobiorców ustala się zgodnie z ust. 1, jeżeli w umowie agencyjnej lub umowie zlecenia albo w innej umowie o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, określono odpłatność za jej wykonywanie kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie.</p> <p>W świetle zaś treści art. 9 ust. 1 ustawy systemowej osoby, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 3;art. 6 ust. 1 pkt. 7 b;art. 6 ust. 1 pkt. 10;art. 6 ust. 1 pkt. 20;art. 6 ust. 1 pkt. 21)">art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 7b, 10, 20 i 21</a>, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy, umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, otrzymywania stypendium doktoranckiego, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego albo wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie. Mogą one dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1a.</p> <p>Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 2 lit. a ustawy systemowej użyte w ustawie określenia oznaczają: płatnik składek – pracodawca – w stosunku do pracowników i osób odbywających służbę zastępczą oraz jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna pozostająca z inną osobą fizyczną w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi, w tym z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym albo pobierania zasiłku macierzyńskiego, z wyłączeniem osób, którym zasiłek macierzyński wypłaca Zakład. Obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia należy do płatnika składek (art. 36 ust. 2). Płatnik składek przekazuje do Zakładu imienne raporty miesięczne, po upływie każdego miesiąca kalendarzowego, w terminie ustalonym dla rozliczania składek (art. 41 ust. 1).</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 69;art. 69 ust. 1)">art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a> <em> <!-- -->(t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 146),</em> obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 66;art. 66 ust. 1;art. 66 ust. 1 pkt. 1;art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. a;art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. c)">art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a i c-i</a>, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.</p> <p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 1)">art. 81 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a> do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne osób, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 66;art. 66 ust. 1;art. 66 ust. 1 pkt. 1;art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. a;art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. d;art. 66 ust. 1 pkt. 3;art. 66 ust. 1 pkt. 11)">art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a, d-i i pkt 3 i 11</a>, stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób, z zastrzeżeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 66 ust. 5;art. 66 ust. 6;art. 66 ust. 10)">ust. 5, 6 i 10</a>.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 85;art. 85 ust. 1)">art. 85 ust. 1</a> ww. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 ()">ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a> za osobę pozostającą w stosunku pracy, w stosunku służbowym albo odbywającą służbę zastępczą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza pracodawca (…).</p> <p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 74;art. 74 ust. 1)">art. 74 ust. 1</a> ww. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 ()">ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych za środków publicznych</a> do ubezpieczenia zdrowotnego osób objętych ubezpieczeniami społecznymi stosuje się przepisy dotyczące zasad, trybu i terminu zgłaszania do ubezpieczeń społecznych oraz wyrejestrowania z tych ubezpieczeń. Składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9% podstawy wymiaru składki. Składka jest miesięczna i niepodzielna (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 79;art. 79 ust. 1;art. 79 ust. 2)">art. 79 ust. 1 i 2</a>).</p> <p>Do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników, osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a> dotyczące zlecenia stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 81;art. 81 ust. 1)">art. 81 ust. 1</a>).</p> <p>Spór w przedmiotowej sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy ubezpieczeni wykonując umowy cywilnoprawne zawarte z <span class="anon-block"> (...) spółką z o.o.</span> faktycznie wykonywali pracę na rzecz podmiotu, z którym łączyły ich umowy o pracę tj. <span class="anon-block"> (...) spółką komandytową</span> i pośrednio do ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne z tytułu ich zatrudnienia na podstawie umowy o pracę.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie konieczne było więc ustalenie czy praca wykonywana przez ubezpieczonych w ramach umów zlecenia zawartych z <span class="anon-block"> (...) spółką z o.o.</span> świadczona była faktycznie na rzecz płatnika składek będącego pracodawcą, z którym zleceniobiorcy pozostawali w stosunku pracy <span class="anon-block"> - (...) spółki komandytowej</span>.</p> <p>Weryfikacja wskazanego stanowiska organu rentowego wymaga prawidłowej interpretacji powoływanego już przepisu art. 8 ust. 2a ustawy systemowej.</p> <p>Nie ulega wątpliwości, że w judykaturze prezentowane jest jednolite stanowisko, zgodnie z którym art. 8 ust. 2a ustawy systemowej rozszerza pojęcie pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych poza sferę stosunku pracy. Rozszerzenie to dotyczy sytuacji, gdy praca wykonywana jest na podstawie jednej z wymienionych w tym przepisie umów prawa cywilnego przez osobę, która umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy lub gdy praca jest wykonywana na podstawie umowy prawa cywilnego zawartej z osobą trzecią, ale praca jest wykonywana na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.</p> <p>Wynika stąd, że pojęcie pracownika w rozumieniu powyższego unormowania ma szerszy zakres znaczeniowy niż pojęcie pracownika w rozumieniu przepisów prawa pracy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 2)">art. 2 k.p.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 k.p.</a>) i obejmuje również osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych w sytuacji, gdy umowę tę zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach tej umowy wykonują pracę na rzecz tego pracodawcy, choćby umowa cywilnoprawna została zawarta z osobą trzecią. Objęcie definicją pracownika, dla potrzeb prawa ubezpieczeń społecznych, nie tylko pracowników w znaczeniu, jakie temu pojęciu, nadają przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">kodeksu pracy</a>, ale także osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych (agentów, zleceniobiorców, wykonawców dzieła) oznacza jednoczesne, rozszerzenie pracowniczego tytułu obowiązkowego podlegania ubezpieczeniom społecznym, co wpływa na sposób ustalania podstawy wymiaru składek na to ubezpieczenie. <em> <!-- -->(zob. wyrok Sądu Najwyższego z 18.10.2011 r. III UK 22/11, uchwała Sądu Najwyższego z 2.09.2009 r., II UZP 6/09)</em> </p> <p>W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę pod pojęciem „wykonywanie pracy na rzecz pracodawcy” użytym w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej należy rozumieć sytuację, gdy bez względu na rodzaj wykonywanych czynności przez pracownika wynikających z umowy zawartej z osobą trzecią oraz niezależnie od rodzaju działalności prowadzonej przez pracodawcę i osobę trzecią – czy są one tożsame czy odrębne, wystarczającą przesłanką zastosowania art. 8 ust. 2a tej ustawy jest korzystanie przez pracodawcę z wymiernych rezultatów pracy swojego pracownika, wynagradzanego przez osobę trzecią ze środków pozyskanych od pracodawcy na podstawie umowy łączącej pracodawcę z osobą trzecią. Praca wykonywana na rzecz swojego pracodawcy, to praca, którego rzeczywistym beneficjentem jest pracodawca, niezależnie od formalnej więzi łączącej pracownika z osobą trzecią. Oznacza to, że bez względu na rodzaj czynności, wykonywanych przez pracownika, wynikających z umowy zawartej z osobą trzecią oraz niezależnie od rodzaju działalności prowadzonej przez pracodawcę i osobę trzecią wystarczającą przesłanką zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej jest korzystanie przez pracodawcę z wymiernych rezultatów pracy swojego pracownika, wynagradzanego przez osobę trzecią. Przez wykonywanie pracy na czyjąś rzecz należy rozumieć jej świadczenie w czyimś interesie. <em> <!-- -->(por. wyroki SN: z dnia 3 października 2017 r., II UK 488/16, LEX nr 2361596 oraz z dnia 7 lutego 2017 r., II UK 693/15, LEX nr 2238708, postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 lutego 2024 r., II USK 115/23 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 10 kwietnia 2024 r., III AUa 753/22)</em> </p> <p>Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że praca świadczona przez ubezpieczonych na podstawie umów zleceń zawartych z <span class="anon-block"> (...) spółką z o.o.</span> – polegająca na udziale w inwentaryzacjach w <span class="anon-block"> aptekach (...)</span> na terenie <span class="anon-block">Ł.</span> – nie była wykonywana na rzecz płatnika, który nie prowadzi działalności w tym zakresie ani nie zawierał z żadną z <span class="anon-block"> aptek (...)</span> umowy na ich przeprowadzenie.</p> <p>Nie jest także sporne w sprawie, że płatnik nie finansował ani nie współfinansował spornych czynności (umów zleceń).</p> <p>Wskazać w tym miejscu należy na stanowisko judykatury <em> <!-- -->(por. uchwałę SN z dnia 26 sierpnia 2021 r., III UZP 6/21, opubl. OSNP 2022 nr 1, poz. 7)</em>, zgodnie z którym finansowanie przez pracodawcę w jakikolwiek sposób wynagrodzenia z tytułu świadczenia na jego rzecz pracy przez pracownika na podstawie umowy zawartej z osobą trzecią, przemawia (ale nie przesądza) za zastosowaniem art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, jednak – jak wskazał Sąd Najwyższy - brak takiego finansowania przemawia przeciwko zastosowaniu tego przepisu, o ile nie stwierdzi się w danym stanie faktycznym dodatkowych okoliczności wskazujących na działania sprzeczne z celami tego przepisu.”</p> <p>Rozważenia wymagają zatem wspomniane dodatkowe szczególne okoliczności, które zostały doprecyzowane w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2019 r., II UK 477/17 (OSNP 2020 nr 2, poz. 16) oraz z dnia 3 października 2017 r., II UK 488/16 (LEX nr 2361596). Wskazują one, że istotny jest również układ między pracodawcą i zleceniodawcą (powiązania kapitałowe, organizacyjne, osobowe), który pozwala tak ułożyć współpracę, aby uniknąć „oskładkowania” całości lub części wynagrodzeń pracowników.</p> <p>W opisanych wyżej sprawach istotną rolę odgrywały jednak zasady współpracy między pracodawcą i osobą trzecią, gdy zacierały się odrębności podmiotów (pracownicy nie wiedzieli, na rzecz jakiego podmiotu wykonywali dane czynności, pracowali w tym samym miejscu na podstawie umowy pracę i umowy zlecenie, używali tych samych narzędzi pracy - bez umowy między przedsiębiorcami). Zatarcie to było możliwe właśnie z uwagi na powiązania kapitałowo-organizacyjne czy osobowe, ponieważ w normalnych stosunkach gospodarczych oddzielenie dwóch współpracujących ze sobą na takich zasadach podmiotów jest wytyczane przez klarowną organizację pracy pozwalającą na fizyczne rozgraniczenie pracy na rzecz każdego z nich oraz przez umowy, na podstawie których zleceniodawca korzysta ze sprzętu pracodawcy i jego pomieszczeń.</p> <p>W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę - wypracowana w orzecznictwie Sądu Najwyższego linia orzecznicza dotycząca stosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej w sprawach, w których występują powiązania kapitałowo-organizacyjne między pracodawcą a zleceniodawcą wykonującym umowę zlecenia lub inną umowę cywilnoprawną, zawartą z pracodawcą przy wykorzystaniu pracowników pracodawcy, zasadza się dalej na korzyści pracodawcy (przyjęciu, że pracodawca jest beneficjentem pracy zleconej przez osobę trzecią).</p> <p>Wpisuje się to w ten nurt orzecznictwa, w którym przyjmuje się, że dla zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej wystarczające byłoby ustalenie, że „pracodawca jest rzeczywistym beneficjentem pracy świadczonej przez pracownika - zleceniobiorcę”. O tym zaś miałoby decydować, dla kogo rzeczywiście praca jest świadczona i kto uzyskuje jej rezultaty, unikając obciążeń i obowiązków wynikających z przepisów prawa pracy <em> <!-- -->(zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 18 października 2011 r., III UK 22/11, OSNP 2012 nr 21-22, poz. 266; z dnia 14 stycznia 2010 r., I UK 252/09, LEX nr 577824; z dnia 13 lutego 2014 r., I UK 323/13, OSNP 2015 nr 5, poz. 68; z dnia 24 marca 2015 r. , II UK 184/14, OSNP 2017 nr 2, poz. 21; z dnia 18 marca 2014 r., II UK 449/13, LEX nr 1451362; z dnia 9 lipca 2020 r., III UK 356/19; LEX nr 3169294 oraz z dnia 8 października 2020 r., III UK 376/19, LEX nr 3146827).</em> </p> <p>Nie wystarczy zatem – jak chce tego organ rentowy - ustalenie współpracy między powiązanymi kapitałowo, osobowo czy organizacyjnie pracodawcą a zleceniodawcą, aby przyjąć, że zastosowanie ma art. 8 ust. 2a ustawy systemowej. Konieczne jest także ustalenie, że model współpracy nie odpowiada umowom funkcjonującym w obrocie gospodarczym (zatarcie odrębności podmiotowych) oraz że praca pracowników zlecona przez osobę trzecią pozostającą we współpracy z pracodawcą przynosi pracodawcy wymierne korzyści, tj. przekłada się bezpośrednio na wzrost przychodów pracodawcy (powiększa jego zysk).</p> <p>Ostatecznie uznać należy, że dla zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> wystarczające byłoby ustalenie, że „pracodawca jest rzeczywistym beneficjentem pracy świadczonej przez pracownika - zleceniobiorcę. O tym zaś miałoby decydować, dla kogo rzeczywiście praca jest świadczona i kto uzyskuje jej rezultaty, unikając obciążeń i obowiązków wynikających z przepisów prawa pracy. Nie wystarczy zatem samo ustalenie współpracy między powiązanymi kapitałowo, osobowo czy organizacyjnie pracodawcą a zleceniodawcą, aby przyjąć, że zastosowanie ma art. 8 ust. 2a ustawy systemowej. Konieczne jest także ustalenie, że model współpracy nie odpowiada umowom funkcjonującym w obrocie gospodarczym (zatarcie odrębności podmiotowych) oraz że praca pracowników zlecona przez osobę trzecią pozostającą we współpracy z pracodawcą przynosi pracodawcy wymierne korzyści, tj. przekłada się bezpośrednio na wzrost przychodów pracodawcy (powiększa jego zysk). Przy powiązaniach kapitałowo-organizacyjnych czy osobowych korzyścią pracodawcy może być zysk uzyskiwany z pracy pracowników zatrudnionych na podstawie umowy zlecenie z osobą trzecią, który przypada, po jego podziale, wspólnikowi podmiotu zlecającego - pracodawcy. Nie ma wtedy wątpliwości, że mimo braku umowy o podwykonawstwo między pracodawcą a zleceniodawcą, pracodawca jest beneficjentem pracy swoich pracowników wykonujących umowę zlecenie. <em> <!-- -->(por. wyrok SN z dnia 26 lutego 2025 r., II USKP 114/23)</em> </p> <p>Jak wynika z ustaleń faktycznych poczynionych w niniejszej sprawie, ubezpieczeni w ramach zawartych z <span class="anon-block"> (...) spółką z o.o.</span> umów zleceń wykonali jednorazowo, poza godzinami pracy u płatnika, inwentaryzacje w <span class="anon-block"> aptekach (...)</span>, a czynności te nie były w żaden sposób związane z zakresem ich czynności w ramach zawartych umów o pracę. Mieli więc oni świadomość odrębności tych czynności od pracy świadczonej na rzecz płatnika.</p> <p>Ustalenia Sądu dokonane w przedmiotowej sprawie wykazały także, że płatnik składek nie organizował i nie nadzorował tych inwentaryzacji, zajmowała się tym <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, z którą płatnik nie miał w tym zakresie żadnych powiązań – nie zawierał z tym podmiotem żadnych umów, nie delegował do inwentaryzacji swych pracowników, rekrutacja do tych zadań odbywała się poza jego zainteresowaniem, na otwartym rynku pracy i obejmowała tylko chętnych i nie wszystkich pracowników płatnika.</p> <p>Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie prowadzi także do wniosku, że <span class="anon-block"> apteki (...)</span> nie pozostawały pod żadną kontrolą płatnika, nie był on odpowiedzialny za przeprowadzanie w nich inwentaryzacji w okresach, które obejmują zaskarżone decyzje, zaś praca ubezpieczonej (obsługa, zaopatrzenie oraz reklamacje aptek sieci <span class="anon-block"> (...)</span> na terenie <span class="anon-block">B.</span>) czy ubezpieczonego (kompletowanie ulotek do aptek na całą Polskę i ich wysyłka), bez dostępu do pełnej, czyli wychodzącej poza preparaty i produkty zakupione u płatnika, bazy danych dotyczących zatowarowania aptek – nie przekładała się w żaden sposób na ich pracę w ramach stosunków pracy.</p> <p>W toku postępowania potwierdziła się bowiem teza, że efekt wykonywanych inwentaryzacji nie przekładał się w żadnym zakresie na pracę ubezpieczonej – na to co wynikało z podglądu w systemie, którym się posługiwała przy świadczeniu pracy dla płatnika, a który obejmował tylko zatowarowanie aptek w preparaty i produkty pochodzące od płatnika, czyli z jednej tylko – spośród możliwych wielu innych dostawców – hurtowni. Nie przekładał się też na pracę zainteresowanego u płatnika, świadczoną przez niego w magazynie przy przygotowywaniu ulotek dla aptek i ich wysyłce.</p> <p>Ustalone bowiem bezsprzecznie zostało, że osoby przeprowadzające inwentaryzacje korzystały z oprogramowania o nazwie <span class="anon-block"> (...)</span> Inwentaryzator., który to program nie był w żaden sposób połączony z programem należącym do <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <span class="anon-block">D.</span>, bowiem był wykorzystywany tylko w aptekach do liczenia; każda <span class="anon-block"> apteka (...)</span> w Polsce posiada system operacyjny <span class="anon-block">(...)</span> który z kolei nie jest w żaden sposób powiązany z systemem operacyjnym<span class="anon-block">(...)</span>wykorzystywanym przez <span class="anon-block"> hurtownię - (...) S.A.</span> <span class="anon-block">D.</span>.</p> <p>Wskazać w tym miejscu należy na prowadzoną przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> (nie płatnika) telefoniczną, mailową oraz czatową obsługę klientów - osób, które poszukują konkretnych preparatów, w celu ich zlokalizowania, który wykorzystuje oprogramowanie <span class="anon-block"> (...)</span>, za pomocą którego pracownik działu infolinii sprawdza czy jest możliwość zamówienia danego preparatu w hurtowni (magazynie) prowadzonym <span class="underline"> <!-- -->tylko</span> przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <span class="anon-block">D.</span>.</p> <p>Co jednak istotne - informacja wynikająca z tego systemu nie obejmuje preparatów i produktów zainwentaryzowanych w aptekach, które mogły nabywać preparaty i produkty medyczne także poza tym systemem – w innych hurtowniach. A zatem inwentaryzacje wykonane w poszczególnych aptekach, poza tym, że ich wyniki nie były udostępniane płatnikowi, dodatkowo nie pokrywały się z jego stanami magazynowymi.</p> <p>Sporne inwentaryzacje dokonane przez ubezpieczonych nie przekładały się więc na działanie infolinii prowadzonej przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> </p> <p>Nadto płatnik nie wypłacał ubezpieczonym wynagrodzeń z tytułu umów zleceń ani tych umów nie finansował – nie dokonywał w tym zakresie żadnych rozliczeń ze zleceniodawcą (<span class="anon-block"> (...) spółką z o.o.</span>).</p> <p>Co jednak kluczowe – płatnik nie czerpał żadnych korzyści z pracy ubezpieczonych świadczonej na rzecz zleceniodawcy na podstawie zawartych umów zleceń.</p> <p>Organ rentowy nie wykazał, by dokonane przez ubezpieczonych inwentaryzacje w jakikolwiek sposób przełożyły się na wzrost przychodów płatnika (powiększyły jego zysk), na zwiększenie oszczędności bądź usprawnienie pracy wykonywanej przez ubezpieczonych w ramach ich stosunków pracy.</p> <p>Fakt pozostawania płatnika (<span class="anon-block"> (...) spółki komandytowej</span>), zleceniodawcy (<span class="anon-block"> (...) spółki z o.o.</span>) oraz podmiotu odpowiedzialnego za inwentaryzacje (<span class="anon-block"> (...) S.A.</span>) w tej samej grupie kapitałowej nie zmienia powyższej tezy.</p> <p>Nie zmienia jej również fakt korzystania przez wskazane podmioty (w różnych konfiguracjach) ze wspólnego narzędzia finansowego - <em> <!-- -->cash poolingu</em>, które to odnosi się do jedynie do sposobu bankowego zarządzania środkami pieniężnymi w grupie powiązanych podmiotów, w którym nadwyżki jednych jednostek są wykorzystywane do pokrycia niedoborów innych, co pozwala na optymalizację kosztów finansowania i poprawę płynności finansowej. W ramach tego narzędzia środki pieniężne z różnych rachunków bankowych należących do różnych podmiotów (spółek w grupie kapitałowej) są jedynie zarządzane w sposób scentralizowany, aby minimalizować koszty odsetek i poprawić efektywność zarządzania gotówką. Narzędzie to nie zmienia jednak w żaden sposób proporcji zysków poszczególnych spółek wchodzących w skład omawianej grupy kapitałowej.</p> <p>Dlatego też Sąd rozpoznając sprawę odstąpił od badania szczegółowych zapisów umów zawieranych z udziałem płatnika i wskazanych spółek, pomijając w tym zakresie wniosek organu rentowego o złożenie pełnej (niezanonimizowanej) umowy zawartej z bankiem w spornych okresach. Sąd uznał, że dowód ten jest nieistotny dla rozstrzygnięcia i niepotrzebnie przedłużyłby postępowanie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(5);art. 235(5) § 1;art. 235(5) § 1 pkt. 2;art. 235(5) § 1 pkt. 5)">art.235<sup> <!-- -->5</sup> § 1 pkt 2 i 5 k.p.c.</a>).</p> <p>Podnoszona w toku postępowania sądowego przez organ rentowy okoliczność, że faktycznym zarządcą płatnika była <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> jako jej komplementariusz, w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, nadal nie daje podstawy do przyjęcia, by uznać <span class="anon-block"> Grupę (...)</span> jako jednolite i wspólne przedsięwzięcie z wyodrębnionymi tylko spółkami celowymi i na tej podstawie przypisać płatnikowi obowiązek ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego zainteresowanych z tytułu umów zleceń w ramach istniejących między tymi podmiotami stosunków pracy – z trzech powodów.</p> <p>Po pierwsze – to spółka kapitałowa wchodząca w skład "holdingowej struktury organizacyjnej spółek handlowych", a nie ta struktura (holding, grupa kapitałowa) jest pracodawcą, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a>; za holding można uznać organizację grupującą spółki samodzielne pod względem prawnym i organizacyjnym, ale pod względem finansowym uzależnione od podmiotu dominującego, który posiada na tyle istotne udziały w podmiotach zależnych, że ma bezpośredni wpływ na skład zarządów spółek i przez to na działalność tych podmiotów (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 368;art. 368 § 4)">art. 368 § 4 k.s.h.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 300)">art. 300 k.s.h.</a>); możliwość zastosowania w omawianym zakresie metody «unoszenia zasłony osobowości prawnej», opisanej przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 23 kwietnia 2006 r., III PZP 2/06 (OSNCP 2007 nr 3-4, poz. 38), nie prowadzi do stworzenia konstrukcji pracodawcy wielopodmiotowego. <em> <!-- -->(por. uchwała SN z dnia 16 czerwca 2016 r., III UZP 6/16)</em> </p> <p>Po drugie – wskazywana przez organ rentowy spółka dominująca w strukturze holdingowej <span class="anon-block"> – (...) S.A.</span> nie była stroną żadnej umowy z zainteresowanymi, pozostawała poza ich stosunkami pracy oraz poza zawartymi przez nich umowami zlecenia.</p> <p>Po trzecie - jeżeli pracownik wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia na rzecz innego podmiotu prawnego, to musi to być wyraźnie praca przynosząca bezpośrednie korzyści swojemu pracodawcy, natomiast, nawet gdy praca przynosi korzyści grupie podmiotów np. grupie kapitałowej czy holdingowi spółek, wówczas nie można traktować tej pracy jako prowadzonej na rzecz swojego pracodawcy, mimo zatrudnienia pracownika przez inny podmiot. Przez wykonywanie pracy "na rzecz" pracodawcy, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, należy bowiem rozumieć "uzyskiwanie" przez pracodawcę "rezultatu pracy", w tym znaczeniu, że musi istnieć bezpośredni związek między korzyścią pracodawcy, która jest wymierna i związana z realizacją celów statutowych, a pracami wykonywanymi przez jego pracowników na podstawie umów cywilnoprawnych zawieranych z innym podmiotem. <em> <!-- -->(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 10 kwietnia 2024 r., III AUa 753/22)</em> </p> <p>Okoliczności te przemawiają za brakiem możliwości przyjęcia, w tym konkretnym stanie faktycznym, jednolitego i wspólnego przedsięwzięcia po stronie płatnika, skutkującego jego zobowiązaniem z tytułu wykonywanych przez zainteresowanych umów zleceń.</p> <p>Nie można zatem wywodzić istnienia możliwości zastosowania w niniejszej sprawie art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. wyłącznie na podstawie istnienia powiązań kapitałowych, organizacyjnych, ekonomicznych i personalnych między pracodawcą i osobą trzecią zlecającą jego pracownikom wykonywanie umowy cywilnoprawnej. Konieczne jest bowiem nadal wystąpienie przesłanek ustawowych określonych art. 8 ust. 2a tej ustawy.</p> <p>W tym kontekście rozstrzygającymi są: związek między korzyścią pracodawcy, która jest wymierna i związana z realizacją celów statutowych, a pracami wykonywanymi przez jego pracowników na podstawie umów cywilnoprawnych zawieranych z innym podmiotem i finansowanie przez pracodawcę w jakikolwiek sposób wynagrodzenia z tytułu świadczenia na jego rzecz pracy przez pracownika na podstawie umowy zawartej z osobą trzecią.</p> <p>Wykazany przez ZUS dokumentami fakt, z którego wynika, że w ramach zakresów obowiązków poszczególnych pracowników płatnika znajdowały się także czynności wykonywane w ramach koordynacji i we współpracy z <span class="anon-block"> grupą (...)</span> w tym z <span class="anon-block"> (...) S.A</span>, która była formalnym beneficjentem zleceń zawartych przez ubezpieczonych z <span class="anon-block"> (...)</span> (takich jak realizacja planów zakupowych ustalonych i zaakceptowanych przez Pion Handlowy <span class="anon-block">(...)</span>, utrzymanie odpowiedniego poziomu zatowarowania Spółek <span class="anon-block">(...)</span> i prowadzonych przez nie aptek, zarządzanie zapasami zwrotami) nie poważa dotychczasowej tezy, że w sprawie niniejszej brak jest podstaw do stosowania wobec płatnika omawianej normy prawnej zawartej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art.8 ust.2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. To, że pracodawca oczekuje od pracowników, że w pewnych zakresach będą oni wykonywali pracę także na rzecz innych kooperujących z nim podmiotów i poleca im tą pracę, nie jest jednoznaczne z tym że każda - jakakolwiek czynność wykonywana na rzecz tych podmiotów w ramach odrębnie zawieranych umów cywilnoprawnych z innym podmiotem jest wykonywana na rzecz pracodawcy.</p> <p>Na marginesie tylko jeszcze wskazać należy, że <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> odpowiedzialna była także za rekrutację pracowników płatnika - ale na innych polach (w zakresie prac magazynowych), niebędących przedmiotem niniejszej sprawy.</p> <p>Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe nie wykazało zatem, by zawarcie umów zlecenia przez zainteresowanych posłużyło uzyskaniu formalnego innego tytułu do ubezpieczeń, mimo nadal faktycznie realizowanego zobowiązania pracowniczego. Ubezpieczeni wykonując umowy cywilnoprawne nie świadczyli pracy na rzecz własnego pracodawcy, a więc brak było podstaw do dodatkowego uiszczenia składek od osiągniętego w ten sposób przychodu. Istniał więc obowiązek zapłaty składek przez zleceniodawcę.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup> <!-- -->14 </sup>§ 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżone decyzje, stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia w podstawie wymiaru składek w związku z zatrudnieniem ubezpieczonych na podstawie umów o pracę u płatnika przychodów osiągniętych przez nich z tytułu umów zleceń zawartych z <span class="anon-block"> (...) spółką z o.o.</span> </p> <p>O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> i zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych<span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> na rzecz odwołującego tytułem zwrotu tych kosztów mając na uwadze wartość przedmiotu sporu obu odwołań (poniżej 500 zł) na podstawie § § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.<em> <!-- -->j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935)</em> wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.</p> <p> <em> <!-- -->SSO Paulina Kuźma</em> </p> </div>