I GZ 283/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 października 2019 r., sygn. akt I SAB/Gd 4/19 w zakresie odrzucenia skargi na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 30 października 2019 r., sygn. akt I SAB/Gd 4/19 odrzucił skargę S. K. na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ch. w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej. Sąd I instancji wskazał, że w dniu 9 sierpnia 2019 r. do WSA w Gdańsku wpłynęła skarga S. K. na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ch. w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2017 r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu. Skargę w imieniu S. K. podpisał R. L. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gdańsku z dnia 13 sierpnia 2019 r. wezwano R. L. do usunięcia braków formalnych skargi z dnia 15 lipca 2019 r. na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ch. poprzez wskazanie m.in. czy pełnomocnik skarżącego spełnia wymogi z art. 35 p.p.s.a. i w przypadku ich spełnienia do złożenia pełnomocnictwa procesowego. W związku z nieuzupełnieniem braków formalnych skargi przez R. L., zarządzeniem Sędziego Wydziału I WSA w Gdańsku z dnia 1 października 2019 r. wezwano skarżącego S. K. do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi z dnia [...] lipca 2019 r. na postanowienie Kierownika BP ARiMR w Ch. przez: - oświadczenie, czy pismo z dnia [...] lipca 2019 r. zatytułowane "Zażalenie" jest skargą na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ch., - podpisanie skargi, - podanie numeru PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numeru PESEL jej przedstawiciela ustawowego. W pouczeniu wskazano , że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odpis powyższego zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 7 października 2019 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu skarżący nie uzupełnił powyższych braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowił skargę odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. Sąd wskazał, że w przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi wraz z pouczeniem o skutkach niezastosowania się do tego wezwania doręczono skarżącemu w dniu 7 października 2019 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (k. 20 akt sądowych). Siedmiodniowy termin do uzupełnienia wskazanego braku upływał zatem w dniu 14 października 2019 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu strona nie uzupełniła braków formalnych skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł S. K. Wskazał, że nie odpowiedział na pismo ponieważ "nie wiedziałem o co chodzi. Nie było ani słowa, że chodzi o deszcz nawalny z 2017 roku. Ja żadnego zażalenia do sądu nie pisałem". Wskazał również, że sprawę prowadzi pełnomocnik R. L. z C. W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nieuzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zastosował w sprawie dyspozycję ww. przepisu i skargę strony odrzucił. Celem tego przepisu jest zdyscyplinowanie strony do podporządkowania się sprawności postępowania sądowego, niewłaściwe jego zastosowanie niesie jednak za sobą poważne konsekwencje prawne, może bowiem doprowadzić do naruszenia konstytucyjnie chronionego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). Wezwanie strony do uzupełnienia braku formalnego pisma procesowego musi być zatem na tyle precyzyjne, aby nie budziło wątpliwości, a zwłaszcza należy w nim dokładnie określić braki formalne oraz sposób ich usunięcia. Niezachowanie tego wymagania uniemożliwia zastosowanie sankcji określonej w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Na konieczność jednoznacznego i precyzyjnego redagowania wezwań do uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego, kierowanych do stron w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. zwrócono uwagę zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie (por. T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005, str. 210, postanowienia NSA: z 9 marca 2010 r., II GSK 194/10, z 16 grudnia 2009 r., II FSK 465/09, z 3 czerwca 2009 r., II GSK 421/09). Zatem wezwanie to powinno być na tyle jasne i niedwuznaczne, by u strony nie powstała wątpliwość co do przedmiotu tegoż wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści. W przypadku, gdy wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma budzi wątpliwości co do jego treści, nie można z tego wyprowadzać skutków niekorzystnych dla strony (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 czerwca 1999 r., III RN 6/99, OSNC 2000, nr 9, poz. 343). Na mocy zarządzenia Sędziego WSA w Bydgoszczy z dnia 1 października 2019 r. skarżący S. K. został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi z dnia 15 lipca 2019 r. na postanowienie Kierownika BP ARiMR przez - oświadczenie, czy pismo z dnia 15 lipca 2019 r. zatytułowane "Zażalenie" jest skargą na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ch., podpisanie skargi oraz podanie numeru PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numeru PESEL jej przedstawiciela ustawowego. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko autora zażalenia, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, które zostało skierowane do skarżącego było nieprecyzyjnie sformułowane i mogło budzić wątpliwości, tym bardziej, że strona działała bez profesjonalnego pełnomocnika. O ile prawidłowo zostały wskazane braki formalne skargi, prawidłowo wskazany termin do usunięcia braków (7 dni), jak i prawidłowo pouczono o skutkach nieusunięcia tych braków, o tyle nie można w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać, że w tej konkretnej sprawie z wezwania o zacytowanej wyżej treści jednoznacznie wynikało, na jakie postanowienie została złożona skarga z dnia 15 lipca 2017 r. W zażaleniu z dnia 15 lipca 2019 r. jego autor wyraźnie wskazał, że skarga dotyczy postanowienia w sprawie o znaku [...] i nr dokumentu [...]. Postanowieniem tym z dnia [...] lipca 2019 r., Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR uznał ponaglenie S. K. za zasadne. Wskazał, że Kierownik BP ARiMR dopuścił się bezczynności w postępowaniu, stwierdził, że przewlekłość nie wystąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Mając bowiem na uwadze, że S. K. działał bez profesjonalnego pełnomocnika - zarządzenie wzywające do uzupełniania braków formalnych skargi w kwestionowanym zakresie powinno zostać sformułowane precyzyjnie, tak aby strona nie miała wątpliwości, co do sprawy, której skarga dotyczy. W zażaleniu skarżący wskazał, że nie odpowiedział na pismo ponieważ nie wiedział, że wezwanie dotyczy sprawy z wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2018 r. o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2017 r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu. Z powyższych względów zaskarżone postanowienie należało uchylić, zgodnie z art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.