I GZ 417/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 784/22 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 28 stycznia 2022 r., nr DIR-II.025.10.2021.IS.5 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 lipca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 784/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji P. D. w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 28 stycznia 2022 r., w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że strona skarżąca nie wykazała, że wykonanie decyzji mogłoby wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Stwierdzono, że uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Strona skarżąca wiosła zażalenie na postanowienie, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a." wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia strona skarżąca wskazała na przedawnienie pierwotnego zobowiązania ciążącego na stronie skarżącej oraz na kwestię właściwego czasu na zgłoszenie upadłości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi, więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Samo powołanie się przez stronę skarżącą na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie można przenosić ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Uzasadniając swoje stanowisko, strona skarżąca w uzasadnieniu złożonego zażalenia wskazała głównie na przedawnienie zobowiązania podatkowego beneficjenta otrzymanych środków – spółki L. Sp. z o.o. w W. Skarżący wskazał, że w przypadku przedawnienia zobowiązania od wskazanej powyżej spółki, również i jego zobowiązanie uległo przedawnieniu. Ponadto zaznaczył, że organ błędnie ocenił moment złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki i w ostateczności uznał go za spóźniony. Strona skarżąca wskazała, że zapłata należności wymaganej zaskarżoną decyzją, jest niemożliwa z uwagi na sytuację finansową. Obciążenie skarżącego natychmiastową zapłatą tak ogromnej kwoty pozbawi skarżącego płynności finansowej oraz jakichkolwiek środków do życia. Jednakże ani w złożonej skardze, jak też we wniesionym zażaleniu strona skarżąca nie dołączyła żadnych dokumentów na poparcie swoich twierdzeń. W tej sytuacji należało się zgodzić ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że wprawdzie każde wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnych jest uciążliwe i stanowi uszczerbek w budżecie jej adresata, to jednak nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Natomiast kwestie zarówno przedawnienia zobowiązania podatkowego, jak też moment właściwego momentu wniesienia wniosku o upadłość spółki nie podlegają ocenie na tym etapie sprawy. W tej chwili Sąd nie bada przecież zasadności samej skargi. Z powyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.