II SA/Sz 177/08

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.),, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2008 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie I uchyla zaskarżoną decyzję, II zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnej A. A. kwotę [...] złotych obejmującą należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania K. J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. P. z dnia [...] umarzającej wszczęte w dniu 23 lipca 2007 r. postępowanie administracyjne w sprawie "odebrania zakończonych robót budowlanych budynku położonego w D. P. przy ul. [...]– uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie. W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. podał, że organ pierwszej instancji w decyzji z dnia [...] umarzającej postępowanie wskazał m.in., że w dniu 23 lipca 2007 r. wpłynął do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. P. wniosek K. J. w którym w części dotyczącej odebrania zakończonych robót budowlanych w budynku położonym w D. P. przy ul. [...], obr. [...] Miasto i Gmina D. P.. domagał się podjęcia odpowiednich procedur administracyjnych ze względu na jego interes prawny i obowiązki utrzymania budowli w należytym stanie. K. J. wezwany pismem z dnia 2 sierpnia 2007 r. o sprecyzowanie przesłanki mogącej być podstawą wszczęcia postępowania, w dniu 16 sierpnia 2007 r. wyjaśnił, iż podtrzymuje żądanie wznowienia postępowania w sprawie zakończenia robót budowlanych i podjęcia odpowiednich procedur administracyjnych zgodnych z prawem. Stanowisko swoje K. J. uzasadniał tym, iż wydane zaświadczenie w sprawie zakończenia robót budowlanych jest niezgodne z prawem i zostało wydane z naruszeniem podstawowych, w tym fundamentalnych zasad procedury administracyjnej i powołał się na § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie usytuowania budynków. Organ pierwszej instancji, stwierdził, że kodeks postępowania administracyjnego w rozdziale 12 szczegółowo określa warunki wznowienia postępowania i związane z tym zasady postępowania. Zgodnie z art. 145 § 1 "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli" istnieją podstawy określone w tym przepisie. Przyjęcie zawiadomienia o zakończeniu budowy domu jest czynnością, która nie kończy się wydaniem decyzji. Na wniosek inwestora organ nadzoru może wydać zaświadczenie o przyjęciu zgłoszenia i braku sprzeciwu, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Od decyzji organu powiatowego odwołanie złożył K. J., współwłaściciel budynku mieszkalnego przy ul. [...] w Drawsku Pomorskim. Wniósł on o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i rozpatrzenie sprawy ponownie. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie po rozpoznaniu odwołania w oparciu o akta sprawy, stwierdził, że z zebranych w sprawie materiałów dowodowych, wynika, iż skarżący żąda wznowienia postępowania w sprawie zakończenia budowy budynku znajdującego się w D. P. przy ul. [...]. Zgodnie z art. 149 § 1 Kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, natomiast przepis art. 149 § 2 stanowi, iż odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Z akt sprawy organu pierwszej instancji wynika, iż organ ten nie wydał postanowienia o wznowieniu postępowania w przedmiotowej sprawie, a zatem postępowanie to nie zostało wznowione. Oznacza to, iż wydanie zaskarżonej decyzji, umarzającej postępowanie, które nie zostało wszczęte, jest bezprzedmiotowe. Dlatego też należało uchylić zaskarżoną decyzję w całości i zgodnie z przepisem art. 105 § 1 Kpa umorzyć postępowanie organu I instancji w tym zakresie. Od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożył K. J. Wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący argumentował, że organ II instancji rozpatrując odwołanie nietrafnie ocenił stan faktyczny sprawy, a swoją decyzję wydał naruszając podstawowe i fundamentalne zasady postępowania administracyjnego i prawa budowlanego, a jak wynika z przepisów, organy władzy państwowej swoje działania powinny podejmować w interesie obywatela, a nie na jego szkodę. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż ył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skargę należało uwzględnić. Sąd zobowiązany jest dokonać rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 P.p.s.a.). W ocenie Sądu zgodzić należy się z skarżącym, iż wydana przez organ drugiej instancji decyzja z dnia 21 grudnia 2007 r. była wadliwa. Jednakże zdaniem Sądu konieczność jej uchylenia wynika z innych przyczyn niż podnoszone przez skarżącego. Skarżący żądał wznowienia, przez organ pierwszej instancji, postępowania dotyczącego odebrania zakończonych robót budowlanych budynku położonego w D. P. przy ul. [...], które zakończyło się wydaniem stosownego zaświadczenia. Należy zauważyć, iż wznowienie postępowania, zgodnie z art. 145 § 1 Kpa, dotyczyć może tylko spraw, które zakończyły się decyzją ostateczną. W sprawie, w której organ działa w innej formie prawnej, tj. nie wydaje decyzji administracyjnej, nie można żądać wznowienia takiego postępowania. W takiej sytuacji nie może też mieć zastosowania przepis art. 149 § 3 Kpa, czyli odmowa wznowienia postępowania. Skoro bowiem nie można żądać wznowienia postępowania, które nie zakończyło się wydaniem decyzji, to tym bardziej niezasadne byłoby wydawanie przez organ administracji decyzji o odmowie wszczęcia takiego postępowania. Sąd podziela stanowisko organu II instancji, iż w niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. P. nie wydał postanowienia o wznowieniu postępowania i nie wznowił postępowania, bo nie miał ku temu przewidzianych prawem przesłanek. Nie oznacza to jednak, iż nie doszło w ogóle do zainicjowania żadnego postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 61 § 1 Kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 Kpa). Wniesienie przez skarżącego podania do organu pierwszej instancji, spowodowało w myśl powołanych przepisów wszczęcie postępowania administracyjnego. Potwierdził to zresztą organ I instancji w piśmie z dnia [...]. Jednakże z uwagi na bezprzedmiotowość takiego postępowania, na podstawie art. 105 § 1 Kpa należało je umorzyć, co organ pierwszej instancji zasadnie uczynił. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 1983 r., gdzie stwierdzono, że "organ administracji państwowej wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 3 Kpa) tylko wówczas, gdy wniosek strony dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Jeżeli natomiast wniosek dotyczy wznowienia postępowania w sprawie załatwionej przez organ administracji w formie cywilnoprawnej /np. zawarcie umowy o przekazanie gospodarstwa rolnego następcy/, postępowanie wszczęte przez wniesienie podania /art. 61 § 1 i 3 Kpa/ podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe /art. 105 § 1 Kpa/" (SA/Wr 185/83, ONSA 1983, Nr 1, poz. 37). Pogląd ten nie jest zresztą odosobniony i w doktrynie postępowania administracyjnego znaleźć można podobne stanowiska. "W razie gdy w wyniku wadliwej oceny organ wszczyna postępowanie pomimo, że występują przyczyny niedopuszczalności wznowienia postępowania, postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu" (Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2008, s. 691). W ocenie Sądu brak było podstaw prawnych do uchylenia w całości przez organ drugiej instancji decyzji z dnia [...] wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Drawsku Pomorskim i umorzenia postępowania przed organem I instancji. Decyzja wydana przez ten organ odpowiadała prawu i była prawidłowym rozstrzygnięciem zapadłym we wszczętym postępowaniu. W związku z tym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji