II SA/Ol 868/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. C. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa "[...]" z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. WSA/post.1 - sentencja postanowienia UZASADNIENIE Z przekazanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z "[...]" r. nr "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa "[...]", po rozpoznaniu odwołania K. C., uchylił zaskarżoną decyzję Starosty S. z dnia "[...]" r. w całości i orzekł: I. o uchyleniu decyzji Starosty S. z dnia "[...]" r., II. aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej dla obrębu nr 1 Miasta S., polegającej na zastąpieniu danych niezgodnych ze stanem prawnym dotyczących: 1. działki ewidencyjnej nr "[...]", poprzez: a) zmianę jej numeru na nr "[...]", b) ujawnienie jej numerycznego opisu granic, na podstawie dokumentacji geodezyjnej "[...]", określającej przebieg granic i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (PZGiK); c) zmianę jej pola powierzchni na 0,0566 ha; 2. działki ewidencyjnej nr "[...]", poprzez: a) zmianę jej numeru na nr "[...]", b) ujawnienie jej numerycznego opisu granic, na podstawie dokumentacji geodezyjnej "[...]", określającej przebieg granic i przyjętej do PZGiK; c) zmianę jej pola powierzchni na 0,0773 ha. W dniu 26 października 2020 r. (data nadania u operatora pocztowego) do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa "[...]" (dalej: "Wojewódzki Inspektor") wpłynął wraz ze skargą wniosek K. C. (dalej: "Skarżąca") o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora z "[...]" r. dotyczącą postępowania wznowieniowego w sprawie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków. Wyjaśniła, że nie wniosła skargi w ustawowym terminie, ponieważ dokonała niewłaściwej interpretacji decyzji z "[...]" r. Dopiero podczas rozmowy telefonicznej z Powiatowym Geodetą w dniu 19.10.2020 r. uświadomiła sobie, że popełniła błąd. Podała, że opiekuje się chorą matką i zajmuje jej to większość czasu. Choroba matki, troska o jej stan zdrowia i pomoc w codziennych czynnościach sprawiła, że nie mogła dokładnie zapoznać się i przeanalizować wydanej decyzji. Podała, że czekała na wydanie ponownej decyzji przez Geodetę Powiatowego, a okazało się, że wszystko już rozpoznał Geodeta Wojewódzki. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor wniósł o jej oddalenie. Nie odniesiono się do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Wniosek Skarżącej nie mógł zostać uwzględniony. Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej jako: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Przy czym stosownie do art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Wskazane w cytowanych przepisach przesłanki skutecznego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi muszą być spełnione łącznie. Oznacza to, że nawet w przypadku zachowania przez wnioskodawcę warunków, o których mowa w art. 87 § 1-4 p.p.s.a., przywrócenie terminu będzie niedopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu było zawinione przez stronę. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w rzeczonej sprawie. Wyjaśnić należy, że intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona (lub jej pełnomocnik) dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Kryterium braku winy o jakiej mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (zob. postanowienie NSA z 11.02.2003 r., sygn. II SA 4162/01, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej jako: CBOSA). Nadto jak wskazano w postanowieniu NSA z 19.09.2014 r. o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (sygn. akt I OZ 784/14; CBOSA). Należy zatem podkreślić, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, s. 282 i n.). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1972 r., sygn. II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z 22.05.1997 r., sygn. SA/Sz 630/96, LEX nr 30784). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, że "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 136; postanowienie NSA z 2.10.2002 r., sygn. V SA 793/02, dostępne w CBOSA). Powyżej przedstawione stanowiska jednoznacznie wskazują, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zostanie uprawdopodobniony brak winy strony. Zaznaczenia wymaga przy tym, że - przewidziana w art. 86 p.p.s.a - instytucja przywrócenia terminu, ma charakter wyjątku w stosunku do wynikającej z art. 85 p.p.s.a. reguły, zgodnie z którą czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z podstawowymi regułami wykładni i stosowania prawa, przepisy formułujące wyjątki lub odstępstwa od generalnej reguły stosowane muszą być z dużą dozą ostrożności i zakazana jest ich wykładnia rozszerzająca (patrz L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010 r. s. 193). W świetle powyższego, aby przywrócić termin stronie postępowania, konieczne jest ustalenie, że spełnia ona wszystkie warunki opisane w hipotezie normy wyrażonej w art. 86 § 1 p.p.s.a., a oceny tej dokonywać należy w sposób rygorystyczny. Brak jest bowiem podstaw do jakiegokolwiek łagodzenia ustawowych przesłanek przywrócenia terminu. Zdaniem Sądu, okoliczności podane przez Skarżącą w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi nie stanowią wystarczającej podstawy do jego przywrócenia. Podniesiona we wniosku okoliczność błędnej interpretacji wydanej i otrzymanej decyzji oraz oczekiwanie na ponowne rozpoznanie sprawy przez Powiatowego Geodetę nie uzasadnia przywrócenia terminu do złożenia skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora. Skarżąca kwestionowaną decyzję otrzymała w dniu 9 lipca 2020 r. W treści tej decyzji zostało zawarte prawidłowe pouczenie co do terminu i sposobu wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skarga do sądu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu została wniesiona za pośrednictwem operatora pocztowego dopiero w dniu 26 października 2020 r. W pierwszej kolejności pozostaje wskazać, że Skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności braku swojej winy w prowadzeniu własnych spraw. Stwierdzenie, że popełniła błąd dokonując nieprawidłowej interpretacji otrzymanej decyzji w żadnym wypadku nie uprawdopodabnia okoliczności zachowania przez Skarżącą najwyższej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Skoro Skarżąca nie była pewna co do treści otrzymanej decyzji, nic nie stało na przeszkodzie aby wystąpić telefonicznie, jak to uczyniła w dniu 19.10.2020 r. do organu I instancji z prośbą o wyjaśnienie jej aktualnej sytuacji w zakresie uwidocznionych wpisów w ewidencji gruntów i budynków. Nadto wskazana okoliczność sprawowanej opieki nad matką, osobą chorą i wymagającą jej wsparcia w codziennych czynnościach, nie uprawdopodobnia braku możliwości zachowania staranności w prowadzeniu własnych spraw. Nadto jak wynika z akt administracyjnych tej sprawy, stroną aktywną, wnoszącą odwołanie od decyzji Geodety Powiatowego była Skarżąca, zatem nie sposób uznać za uzasadnione twierdzenie, że popełniła błąd w odczytaniu treści decyzji. Skoro treść decyzji organu I instancji nie była treścią, z którą Skarżąca się zgadzała, bowiem zakwestionowała ją odwołaniem, natomiast treść decyzji organu II instancji jedynie w niewielkim zakresie modyfikowała decyzję organu pierwszoinstancyjnego, poprzez brak rozstrzygnięcia co do działki nr "[...]", to nie sposób przyjąć, że Skarżąca nie potrafiła odczytać w sposób prawidłowy treści decyzji organu odwoławczego. W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest uprawdopodobnienia okoliczności braku winy w działaniu Skarżącej poprzez zachowanie najwyższej staranności w prowadzeniu własnych spraw. W opisanych wyżej okolicznościach uznać należy, że Skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy, mimo że dochowany został 7-dniowego terminu do złożenia takiego wniosku od ustania przyczyny uchybienia terminu. Jak podała Skarżąca ustanie przyczyny uchybienia terminu nastąpiło w dniu 19.10.2020 r., kiedy to uzyskała informację od Geodety Powiatowego. Należycie dbając o swoje sprawy winna bowiem w terminie do wniesienia skargi skontaktować się z organem I instancji w celu ustalenia jej sytuacji w odniesieniu do zapisów w ewidencji gruntów i budynków co do działki pozostającej w jej współwłasności ( nr "[...]"). Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.