I OSK 985/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia NSA Anna Lech Sędzia WSA del. Iwona Kosińska (spr.) Protokolant asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Po 379/09 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odsetek od uposażenia oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Po 379/09, po rozpatrzeniu skargi J. K. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odsetek od uposażenia uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w K. z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w części dotyczącej odmowy przyznania odsetek od wypłaconego uposażenia za okres od [...] marca 2006 r., a w pozostałej części skargę oddalił. Ponadto Sąd ten zasądził od Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę 917 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: Wojskowy Komendant Uzupełnień w K. decyzją z dnia [...] maja 2008 r. odmówił J. K. przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia oraz świadczenia potrąconego przy wypłacie tego uposażenia, jako świadczenia nienależnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że dnia 1 listopada 2003 r. Dowódca Wojsk Lądowych zlikwidował między innymi stanowisko służbowe skarżącego. Na wniosek żołnierza skrócono okres wypowiedzenia i wydano rozkaz dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego zwalniający go ze służby wojskowej i przenoszący go do rezerwy. Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...] stwierdził nieważność przedmiotowej decyzji o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Żołnierz stawił się na miejsce pełnienia służby wojskowej oraz został przyjęty na ewidencję i zaopatrzenie. Dla celów ewidencyjno-finansowych od dnia zwolnienia do dnia przywrócenia do zawodowej służby wojskowej przyznano J. K. zwaloryzowane należności wynikające z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Przy wypłacie tych należności potrącono nienależne świadczenia z tytułu odprawy, ekwiwalentu za urlop. Po otrzymaniu tych świadczeń J. K. wystąpił z wnioskiem o odsetki i zwrot potrąconych świadczeń. Wniosek ten załatwiono zgodnie z pismem z dnia [...] stycznia 2007 r. w sprawie postępowania i uprawnień żołnierzy, w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ich ze służby wojskowej, skierowanym przez Departament Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej do terenowych organów administracji wojskowej. W dokumencie tym zobowiązano organy wojskowe do wypłaty uposażenia za okres, w którym żołnierze faktycznie pozostawali poza służbą, z zaznaczeniem, że mają to być należności zwaloryzowane zgodnie z przepisami. Odnośnie roszczeń o zwrot potrąconych świadczeń ustalono, że z uwagi na decyzję o stwierdzeniu nieważności są to świadczenia nienależne, bowiem podstawa tego świadczenia odpadła. W kwestii odsetek organ I instancji przywołał treść art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750, ze zm.). Wyjaśnił, że instytucja zwłoki, o której mowa w art. 476 Kodeksu cywilnego, w odróżnieniu od opóźnienia (art. 481 kc), warunkowana jest winą. Zważywszy na powyższe okoliczności w ocenie organu I instancji nie sposób przypisać winy organowi zobowiązanemu do wypłaty uposażenia. Chociaż decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych o nieważności decyzji Dowódcy POW wywiera skutki ex tunc, to wydana została w określonym czasie, a realizacja wynikających stąd świadczeń została spełniona bez zwłoki (wypłata zwaloryzowanych świadczeń). Zdaniem organu nie budziło wątpliwości, że w spornym okresie J. K. nie pełnił służby wojskowej, ale w tym czasie otrzymywał od resortu Obrony Narodowej należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej: dwunastomiesięczne uposażenie, emeryturę wojskową i odprawę wojskową. Zatem ten sam reprezentant Skarbu Państwa, od którego skarżący domaga się odsetek, regularnie, co miesiąc wypłacał mu pieniądze, które po unieważnieniu decyzji o zwolnieniu okazały się świadczeniem nienależnym. Organ wyjaśnił, że po przywróceniu do służby skarżący odmówił zwrotu świadczenia emerytalnego i innych nienależnych świadczeń, stąd roszczenia o odsetki nie mają żadnego uzasadnienia. Można było je naliczać dopiero w chwili, kiedy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej stała się wykonalna. Od tej decyzji odwołanie do Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego złożył J. K. podnosząc, że się z nią nie zgadza, bowiem organ dokonał potrącenia z przysługujących mu świadczeń, mimo braku takiego uprawnienia na mocy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W treści odwołania przywołano treść art. 75 ust. 3 oraz art. 103 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Odwołujący podniósł, w oparciu o przywołane przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, że wypłacenie należnych mu świadczeń nastąpiło po terminie ich wymagalności, przy czym z należnych mu kwot potrącono świadczenia wypłacone w związku z uprzednim zwolnieniem go z wojska. Zdaniem skarżącego, z powyższych przepisów wynika, że dokonane potrącenie nie mieściło się w zakresie dopuszczalnych potrąceń, dlatego też wniósł o uchylenie w całości decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty poprzez przyznanie i wypłacenie odsetek ustawowych od nieterminowo wypłaconych uposażeń należnych za okres od 1 lutego 2003 r. do 30 czerwca 2006 r. w wysokości wyliczonej od dni wymagalności poszczególnych świadczeń do dnia zapłaty, tj. [...] sierpnia 2006 r., w kwocie [...] zł oraz należnych a niewypłaconych z powodu potrącenia uposażeń za ten okres w wysokości [...] zł, ewentualnie odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie i umorzenie postępowania w sprawie z uwagi na niedopuszczalność prowadzenia postępowania administracyjnego. Po rozpatrzeniu złożonego odwołania Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powtórzył argumenty organu I instancji wskazując jednocześnie, że zasadnie wydano decyzję o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia oraz świadczenia potrąconego przy wypłacie tego uposażenia, jako świadczenia nienależnego. Skargę na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył J. K. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący złożył też wniosek o zwrot kosztów postępowania. W ocenie skarżącego należą mu się odsetki ustawowe od nieterminowo wypłaconych uposażeń należnych w okresie od 1 lutego 2003 r. do 30 czerwca 2006 r. w wysokości wyliczonej od dnia wymagalności poszczególnych świadczeń do dnia zapłaty, tj. do dnia [...] sierpnia 2006 r. w kwocie [...] zł powiększone o dalsze odsetki od dnia [...] października 2007 r. jako dnia wszczęcia postępowania o te należności oraz zwrot niesłusznie potrąconej kwoty uposażeń za okres od 1 lutego 2003 r. do 30 czerwca 2006 r. w wysokości [...] zł. W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Po 379/09 uznał, że skarga jest tylko częściowo uzasadniona i w tej części uchylił zaskarżone decyzje, a w pozostałej części skargę oddalił. Sąd orzekł również o częściowym zwrocie kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz skarżącego. Sąd I instancji wyjaśnił, że regulacje dotyczące prawa żołnierza zawodowego do odsetek od zaległego uposażenia wprowadzone zostały do ustawy o uposażeniu żołnierzy ustawą z dnia 7 maja 1999 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 50, poz. 500) w art. 9 ust. 3a i 9 ust. 4. Od dnia 1 lipca 2004 r. zaczęła obowiązywać ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750, ze zm.), która w art. 1 pkt 4 określa zasady otrzymywania uposażenia i innych należności pieniężnych przez żołnierzy zawodowych. W art. 8 ust. 1 wskazano sposób załatwiania wszystkich spraw uregulowanych w ustawie. Ponieważ należności pieniężne nie zostały wymienione w art. 8 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który to przepis wyklucza spod kontroli sądu administracyjnego sprawy wymienione w art. 8 pkt 1-4, Sąd uznał, że spory o świadczenia odsetkowe, o których mowa w art. 75 ust. 3 powyższej ustawy, należą do drogi administracyjnej. Na poparcie tego stanowiska Sąd I instancji powołał odpowiednie orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd Wojewódzki podkreślił, że zdaniem organów obu instancji rozstrzygających w przedmiocie żądania odsetek od zaległego roszczenia żądnie to należy uznać za uzasadnione od momentu, kiedy decyzja o stwierdzeniu nieważności w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej stała się wykonalna . Formułując taki pogląd organ wojskowy nie ustalił jednak daty, kiedy decyzja o stwierdzeniu nieważności stała się wykonalna, i bez należytego rozeznania sprawy stwierdził, że bez zwłoki wypłacił wszystkie należności. Z nadesłanych akt administracyjnych oraz akt personalnych nie można ustalić, kiedy decyzja o stwierdzeniu nieważności stała się ostateczna, ponieważ brak w aktach dowodu doręczenia tej decyzji. Zdaniem Sądu orzekającego decyzja o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej wywołała skutek prawny w postaci jego rozwiązania, co sprawia, że skarżący przestał być żołnierzem zawodowym i został przeniesiony do rezerwy. Zatem w okresie obowiązywania decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej skarżącemu nie przysługiwało prawo do uposażenia, a więc i nie powstawało roszczenie o jego zapłatę. Ponadto z uwagi na fakt, że w okresie między wydaniem decyzji o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego a stwierdzeniem jej nieważności organ nie miał podstaw prawnych do wypłaty uposażenia wobec niepozostawania w stosunku zawodowej służby wojskowej, nie sposób przyjąć, aby doszło do zwłoki w wypłacie uposażenia, liczonej według terminów o których mowa w art. 81 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Stwierdzenie nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego spowodowało, że powstało co prawda roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, jednak nie zaktualizowały się terminy, o których mowa we wspomnianym art. 81 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Skoro zatem roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od rozwiązania stosunku zawodowej służby wojskowej do dnia przywrócenia tego stosunku ze skutkiem ex tunc powstało dopiero po stwierdzeniu nieważności decyzji wypowiadającej ten stosunek służbowy, to brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki prawa do odsetek, o których mowa w art. 75 ust. 3 powołanej ustawy za każdy miesiąc okresu, w którym skarżący nie miał statusu przeniesionego do rezerwy. W ocenie Sądu Wojewódzkiego podstawową kwestią do ustalenia przy rozstrzyganiu sprawy w zakresie odsetek jest ustalenie daty wymagalności należności wynikających ze stosunku służbowego i w tym zakresie Sąd odwołał się do treści art. 81 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Sąd I instancji wyjaśnił, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż reaktywowanie stosunku służbowego z mocą wsteczną stwarza jedynie fikcję prawną, że żołnierz pozostawał cały czas w służbie. Uposażenie przysługuje zaś żołnierzowi zawodowemu nie za okres pozostawania w stosunku służbowym lecz za pełnienie służby. Pozostawanie w stosunku służbowym bez podejmowania służby, ewentualnie bez gotowości i zdolność do jej pełnienia, nie rodzi prawa do uposażenia. Ponadto świadczenie emerytalne jest świadczeniem konkurencyjnym w stosunku do uposażenia. Żołnierzowi przeniesionemu do rezerwy pobierającemu emeryturę nie przysługuje zatem prawo do uposażenia należnego żołnierzowi w czynnej służbie zawodowej. Wobec powyższego w ocenie Sądu orzekającego roszczenie o zaległe uposażenie staje się wymagalne dopiero z chwilą stawienia się żołnierza do służby, tzn. w sytuacji, gdy żołnierz nie tylko pozostaje w służbie wojskowej ale również wyraża gotowość do pełnienia tej służby. Biorąc pod uwagę powyższe oraz okoliczność, że wypłacone należności dotyczą okresu od dnia zwolnienia ze służby do dnia stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu, Sąd I instancji uznał, że wszelkie roszczenia za ten okres stały się wymagalne w dniu, w którym skarżący zgłosił się do służby. To właśnie w tym dniu skarżący winien otrzymać wszelkie należności wynikające ze stosunku służbowego. Dlatego też Sąd ten zalecił, by organ rozpoznając sprawę ponownie ustalił należycie stan faktyczny sprawy, w szczególności datę, kiedy skarżący, po stwierdzeniu nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego, stawił się do służby, jak również datę, w której skarżącemu wypłacono zaległe uposażenie. Dopiero powyższe ustalenia pozwolą organowi, zdaniem Sądu orzekającego, na jednoznaczne rozstrzygnięcie, czy w niniejszej sprawie wypłata uposażenia nastąpiła przed dniem ich wymagalności, tj. datą stawienia się do służby, czy też już po okresie ich wymagalności, a co za tym idzie na rozstrzygnięcie, czy skarżącemu przysługują odsetki na podstawie art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Sąd I instancji wyjaśnił, że ponieważ decyzja stwierdzająca nieważność decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego jest z dnia [...] marca 2006 r. Sąd w wyroku uchylającym w części zaskarżoną i poprzedzającą decyzję właśnie tę datę wskazał jako datę graniczną, po której brak ustaleń organów wojskowych dla ostatecznego rozstrzygnięcia. W pozostałym zakresie Sąd uznał, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw. W szczególności Sąd ten podkreślił, że podziela pogląd organów, zgodnie z którym w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego przestała istnieć podstawa do wypłaty świadczeń w związku ze zwolnieniem ze służby. W ocenie Sądu nie ma racji skarżący zarzucając naruszenie art. 103 ustawy o służbie wojskowej. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku, a na zasadzie art. 200 i art. 152 tej ustawy jak w pkt II i III sentencji wyroku. Skargę kasacyjną od części tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł J. K. Na podstawie art. 173 i następnych ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skarżący zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Po 379/09 w zakresie: - rozstrzygnięcia z pkt II wyroku, którym oddalono skargę J. K. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w części, w jakiej odmówiono skarżącemu świadczenia w kwocie [...] zł potrąconego przy wypłacie uposażenia, oraz - rozstrzygnięcia z pkt III wyroku dotyczącego kosztów postępowania sądowego w części, w jakiej odmówiono zasądzenia na rzecz skarżącego części kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego w kwocie 1500 zł - do łącznej wysokości 2.400 zł. Powyższemu wyrokowi w zaskarżonej części skarżący zarzucił naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ppsa), tj.: a) art. 103 ustawy pragmatycznej w związku z art. 87 § 1 i 91 § 1 Kodeksu Pracy, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie, polegające na odmowie oparcia o nie rozstrzygnięcia, podczas gdy wyznaczają one granice dokonywania potrąceń ze świadczeń należnych żołnierzom zawodowym, b) art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (który choć już nie obowiązuje, to jednak ma zastosowanie do świadczeń wypłaconych skarżącemu w związku ze zwolnieniem ze służby w 2003 r., a którego odpowiednikiem jest obecnie art. 77 ustawy pragmatycznej), polegające na jego niezastosowaniu w sprawie i w konsekwencji potraktowanie świadczeń wypłaconych skarżącemu w 2003 r. jako świadczeń nienależnych, podczas gdy zgodnie z tym przepisem nie można obecnie żądać zwrotu świadczeń z 2003 r. (a więc także zaliczać go na poczet obecnie przysługujących świadczeń), c) art. 156 kpa, poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe ustalenie skutków prawnych stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu, która to okoliczność nie ma automatycznego wypływu na potraktowanie świadczeń wypłaconych po takim zwolnieniu za nienależne, tymczasem Sąd przyjął inaczej, d) art. 71 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 1 w związku z art. 74, art. 81 ust. 1 ustawy pragmatycznej poprzez błędną ich wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że możliwe jest ustalenie wypłaty świadczenia w innej wysokości niż przysługująca z mocy przepisów, które to stwierdzenie jest konsekwencją przyjęcia, że można było zaliczyć świadczenia pobrane w 2003 r. na poczet świadczeń z lat 2003-2006 r. wypłaconych po "przywróceniu" do służby i dokonać potrącenia w tym zakresie. 2. przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: a) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niezbadanie sprawy w sposób wystarczający oraz nieustosunkowanie się w uzasadnieniu skarżonego wyroku do istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności prawnych podniesionych w skardze przez skarżącego, a dotyczących dokonanego przez organ administracyjny potrącenia, ocenę których to działań Sąd zawarł w dwóch zdaniach na str. 8 uzasadnienia wyroku, nie wskazując żadnych argumentów na poparcie swojego rozstrzygnięcia, b) art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c tej ustawy oraz art. 134 § 1, polegające na mylnym przyjęciu przez Sąd, że organy administracji nie naruszyły prawa (materialnego i procesowego) wydając decyzje w niniejszej sprawie i niedostrzeżeniu nieprawidłowości w działaniu organu administracyjnego II instancji, który będąc do tego zobowiązanym nie naprawił przeoczenia organu administracyjnego I instancji polegającego na braku oparcia działań o obowiązujące normy prawne, nieprawidłowym ustaleniu znaczenia tych norm i wadliwym dokonaniu subsumcji. Wobec tych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł, na podstawie art. 188 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o uchylenie orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w zaskarżonej części oraz rozpoznanie skargi co do istoty sprawy, poprzez uchylenie skarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w K. z dnia [...] września 2008 r. nr [...], w części w jakiej odmówiono skarżącemu świadczenia w kwocie 29.984,18 zł potrąconego przy wypłacie uposażenia oraz zasądzenie, na podstawie art. 203 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349), na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania w stosownej części, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu według norm przepisanych (tj. w brakującej części 1500 zł). Ewentualnie skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie, na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w zaskarżonej części oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie. Ponadto skarżący kasacyjnie w obu przypadkach wniósł o zasądzenie, na podstawie art. 203 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a, w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a, w zw. z § 6 pkt 5 powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym według norm przepisanych, tj. w kwocie 2400 zł (jako że w drugiej instancji sprawę prowadzi inny radca prawny niż w pierwszej instancji), ewentualnie w kwocie 1800 zł (w razie niestawiennictwa pełnomocnika na rozprawie). Jednocześnie, w razie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący kasacyjnie wniósł o dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania, które wiązać będą w sprawie. W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca przedstawiła swoje argumenty i dywagacje na poparcie zasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. W odpowiedzi na skargę Szef Sztabu Wojskowego w Poznaniu wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych zarzutów. Ponieważ skargę oparto na obu podstawach wskazanych w art. 174 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Przede wszystkim podkreślenia wymaga fakt, że nieprawidłowy jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c tej ustawy. Zgodnie bowiem z pierwszym z wyżej wymienionych przepisów w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala, a zgodnie z art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w powoływanym wyżej zakresie, sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Sąd I instancji nie mógł zatem jednocześnie naruszyć przepisu nakazującego w określonych warunkach oddalić skargę w powiązaniu z przepisem nakazującym uchylenie zaskarżonej decyzji, bądź stwierdzenie jej nieważności (vide: wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2007 r. sygn. akt II FSK 493/06, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 134 § 1 tej ustawy. Sytuacja taka zachodziłaby bowiem wówczas, gdyby Sąd oddalił skargę biorąc pod uwagę jedynie zarzuty i wnioski skargi oraz powołaną podstawę prawną, a nie dostrzegł w granicach danej sprawy innych uchybień organu, niepodniesionych w skardze. W skardze kasacyjnej w żaden sposób nie wykazano, by w rozpoznawanej sprawie miało miejsce tego rodzaju uchybienie i Naczelny Sąd Administracyjny również nie dopatrzył się w zaskarżonym wyroku takiej wadliwości. Podkreślić należy, że uzasadnienie skargi kasacyjnej w zakresie omawianego zarzutu w istocie sprowadza się jedynie do polemiki z ustaleniami stanu faktycznego i jego oceną prawną dokonaną przez organ odwoławczy, którą Sąd I instancji zaaprobował. Za niezasadny uznać również trzeba zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem skarżącego zaskarżony wyrok Sądu I instancji narusza przepis art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niezbadanie przez Sąd orzekający sprawy w sposób wystarczający oraz nieustosunkowanie się w uzasadnieniu skarżonego wyroku do istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności prawnych, podniesionych w skardze przez skarżącego, a dotyczących dokonanego przez organ administracyjny potrącenia, ocenę których to działań Sąd zawarł w dwóch zdaniach na str. 8 uzasadnienia wyroku, nie wskazując żadnych argumentów na poparcie swojego rozstrzygnięcia. Zarzut ten nie jest usprawiedliwiony. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak szczegółowego odniesienia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się przede wszystkim na istotnych kwestiach nie jest wadliwe, o ile to te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają charakter uboczny i nie rzutują bezpośrednio na prawidłowość rozstrzygnięcia przez Sąd złożonej skargi (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2004 r. sygn. akt FSK 2633/04, LEX 173345). Art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa bowiem warunki, jakie winno spełniać uzasadnienie wyroku. Powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr 38/Pr/08 w przedmiocie odmowy przyznania odsetek od uposażenia. Sąd administracyjny miał zatem obowiązek skontrolować prawidłowość wydania przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu zaskarżonej decyzji, czyli zbadania zgodności z prawem zastosowania w niniejszej sprawie przez organ II instancji przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Z tego obowiązku, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji wywiązał się należycie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w sposób prawidłowy, przekonywujący i dostatecznie wyczerpujący przedstawił przesłanki swojego rozstrzygnięcia. Motywy postępowania Sądu wynikają natomiast z całości uzasadnienia (a nie z analizy poszczególnych jego akapitów) zawierającej merytoryczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, wbrew opinii autora skargi kasacyjnej, pozwala jednoznacznie uznać, że zawiera on wszystkie niezbędne elementy o jakich mowa w art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro zatem podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów postępowania okazały się nieusprawiedliwione, należy przejść do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego. W skardze kasacyjnej zawarto zarzut błędnej wykładni skutków prawnych art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, która to niewłaściwa interpretacja miała bezpośredni wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. W tej sytuacji wyjaśnić należy, że zarzut ten jest niezasadny i niewłaściwie sformułowany. Autor skargi kasacyjnej nie wskazuje bowiem konkretnej jednostki redakcyjnej art. 156 kpa, który ma dwa paragrafy, a pierwszy z nich zawiera 7 różnych punktów, z których każdy dotyczy innej sytuacji prawnej. W skardze kasacyjnej nie określono żadnej jednostki redakcyjnej tego artykułu. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać intencji autora tego środka zaskarżenia i domyślać się naruszenia jakich przepisów skarżący zamierzał czy powinien skutecznie zarzucić Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest też uprawniony do jakiegokolwiek korygowania zarzutów kasacyjnych, czy też ich uściślania lub modyfikowania. Skarga kasacyjna musi zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Należy zatem precyzyjnie określić, jaki konkretnie przepis prawa miał naruszyć zaskarżony wyrok, a zatem wskazać właściwą jednostkę semantyczną aktu normatywnego, w którym przepis ten został zawarty. Przy tym jeżeli przepis, którego zarzut dotyczy zawiera kilka czy kilkanaście unormowań, to trzeba wyraźnie zaznaczyć, która z tych norm została naruszona. Ogólnikowe powołanie się na taki artykuł nie spełnia wymagań konstrukcyjnych skargi kasacyjnej, ponieważ w takim przypadku nie można ustalić granic zaskarżenia. Tak postawiony zarzut uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny jego prawidłowości. Za niezasadny uznać należy także zarzut naruszenia art. 103 ustawy pragmatycznej w związku z art. 87 § 1 i 91 § 1 Kodeksu Pracy, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie, polegające na odmowie oparcia o nie rozstrzygnięcia, podczas gdy wyznaczają one granice dokonywania potrąceń ze świadczeń należnych żołnierzom zawodowym. Skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji wypowiedzeniowej jest restytucja stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, czyli powrót żołnierza zawodowego do służby na tych samych warunkach, jakie mu przysługiwały w dniu wypowiedzenia, tak jakby do wypowiedzenia nigdy nie doszło. Chodzi zatem o ciągłość stosunku służbowego, przy jednoczesnym uwzględnieniu faktów, jakie zaistniały w związku ze zwolnieniem ze służby, które to zwolnienie w takich okolicznościach należy uznać za niebyłe. Nie powinno budzić wątpliwości, że żołnierz zawodowy w ramach tego samego stosunku służbowego może zostać zwolniony ze służby tylko raz. Wobec tego wszelkie należności pieniężne, które przysługują mu w związku ze zwolnieniem ze służby, mogą być mu wypłacone także tylko raz. Zatem świadczenia, o których mowa w art. 94 i art. 95 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, są świadczeniami jednorazowymi. Kwestia ta wielokrotnie była już wyjaśniana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np.: wyroki NSA z 22 września 2009 r., I OSK 80/09; z 27 maja 2009 r., I OSK 932/08; z 18 marca 2008 r., I OSK 902/07, czy z 30 kwietnia 2008 r., I OSK 818/08). W myśl art. 77 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych uposażenie i inne należności, o których mowa w art. 73, pobrane przez żołnierza zawodowego, przysługujące mu według zasad obowiązujących w dniu wypłaty, nie podlegają zwrotowi, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej. Przepisy dalsze inaczej nie stanowią, tak więc przysługujące J. K. w dniu wypłaty z tytułu zwolnienia ze służby należności nie podlegają zwrotowi. Niewątpliwie bowiem w dniu wypłaty przysługiwały mu świadczenia przez niego pobrane. Jednakże czym innym jest moment wypłaty świadczeń, a czym innym chwila podjęcia decyzji nadzorczej ze skutkiem ex tunc. Przepis art. 77 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ma charakter gwarancyjny i chroni żołnierzy zawodowych przed konsekwencjami wadliwych decyzji organów wojskowych. Skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji wypowiedzeniowej jest jedynie restytucja stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej z mocą ex tunc, a skoro tak, to żołnierzowi zawodowemu, który został przywrócony do służby, przysługują wyłącznie świadczenia uzupełniające. W takim też przedmiocie podjęte zostały decyzje organów orzekających w sprawie. Nie było zatem podstaw do kwestionowania ich prawidłowości. Używanie przez organy orzekające mylnych określeń takich jak: "potrącenie" czy "nienależne świadczenie" nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego przy takiej wykładni, jaka została przedstawiona. W sprawie będącej przedmiotem zaskarżonego wyroku przepisy dotyczące potrącenia świadczeń wzajemnych nie miały w ogóle zastosowania. Potrącenie w cywilnoprawnym ujęciu dotyczy bowiem wzajemnie wymagalnych wierzytelności przez zaliczenie. Granice i zasady potrącenia z wynagrodzenia za pracę zawarte są w przepisach art. 87-91 Kodeksu pracy. Z norm tych wynika, że "potrącenie z wynagrodzenia za pracę" oznacza zatrzymanie przez pracodawcę części należnego pracownikowi wynagrodzenia na pokrycie własnej wierzytelności wobec pracownika albo w wyniku zajęcia wynagrodzenia pracownika w sądowym lub administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (patrz: Jacek Skoczyński [w:] M. Gersdorf, K. Rączka, J. Skoczyński "Kodeks pracy. Komentarz", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2007, s. 404). Tymczasem w rozważanej sytuacji faktycznej i prawnej nie chodzi o dwie wierzytelności, a przedmiotowa sprawa rozpatrywana była na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, regulującej władcze stosunki administracyjne. Instytucję potrącenia z uposażenia żołnierza reguluje art. 103 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Na mocy tego przepisu potrącenia można dokonać na podstawie prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary pieniężnej, wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym. Tymczasem organ wojskowy nie dokonał potrącenia należnej kwoty, ale decyzją wydaną w postępowaniu jurysdykcyjnym zaliczył kwotę wypłaconego już wcześniej świadczenia na poczet innego należnego skarżącemu świadczenia. Oznacza to, że organy orzekające nie naruszyły prawa nie stosując w niniejszej sprawie art. 77 i art. 103 ust. 1 ustawy, gdyż nie domagały się od skarżącego zwrotu należności wypłaconych z tytułu zwolnienia w 2003 r., a dokonały jedynie ich zaliczenia (a nie potrącenia) na poczet należności przysługujących w związku z wyrównaniem uposażenia. Przepisy art. 77 i art. 103 ust. 1 ustawy dotyczą zatem innej sytuacji niż ta, z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że wypłacone żołnierzowi świadczenia w związku ze zwolnieniem ze stosunku służby są świadczeniami jednorodnymi z uposażeniem w ścisłym tego słowa znaczeniu. Prawo do tych świadczeń wynika z tego samego stosunku administracyjnego a dokonanie wypłaty odprawy może nastąpić jedynie po zakończeniu służby. Świadczenia te mają jednakowy okres przedawnienia i jednolicie dla nich określono prawo żądania odsetek w przypadku zwłoki w wypłacie (art. 75 ust. 1 i 3 ustawy). Podlegają one też jednakowej ochronie prawnej przewidzianej w art. 103 ust. 1 i 2 omawianej ustawy pragmatycznej. W tej sytuacji w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organ był obecnie uprawniony do odliczenia od uposażenia żołnierza, należnego mu za okres, w którym faktycznie nie pełnił służby, wypłaconych wcześniej środków pieniężnych. Odnosząc się do kwestii odsetek, których przyznania domagał się skarżący, skład orzekający podziela w tej mierze wielokrotnie prezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny pogląd, że dopiero z chwilą stwierdzenia nieważności decyzji wypowiadającej stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej obalone zostaje domniemanie ważności tej decyzji, a zatem w okresie obowiązywania decyzji o wypowiedzeniu stosunku służby żołnierzowi nie przysługiwało prawo do uposażenia. Zgodnie bowiem z art. 72 ust. 2 powołanej ustawy żołnierz zawodowy otrzymuje uposażenie z tytułu pełnienia służby. Skoro zatem między dokonanym wypowiedzeniem stosunku służbowego a stwierdzeniem nieważności decyzji organ nie miał podstaw prawnych do wypłaty uposażenia (skarżący nie pozostawał w służbie), to nie mogło dojść do zwłoki w wypłacie uposażenia, liczonej według terminów określonych w art. 81 ust. 1 ustawy. Z tych względów nie można było twierdzić, że organy a następnie Sąd Wojewódzki niewłaściwie zastosowały w niniejszej sprawie przepisy ustawy pragmatycznej, regulującej kwestie uposażeń żołnierzy. Wskazać też w tym miejscu wypada, że ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych reguluje kompleksowo zagadnienia związane ze służbą wojskową. Z tego względu wydaje się, że nie ma w tym wypadku konieczności ani uzasadnionych podstaw, by traktować w sposób rozdzielny roszczenie żołnierza, jako roszczenie realizowane na drodze administracyjnej, a roszczenie organu, jako roszczenie cywilne, pod warunkiem oczywiście, że oba roszczenia mają źródło w tym samym stosunku administracyjnym łączącym żołnierza i organ. Tym bardziej więc nieuprawnionym jest powoływanie się w sprawach wynikających ze stosunków administracyjnych (stosunków służbowych żołnierzy zawodowych) na orzecznictwo dotyczące kwestii emerytalnych. Za niezasadny uznać również należy zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisów regulujących kwestię zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Określenie natomiast "sprawa ze stosunku pracy" czy "ze stosunku służbowego" oznacza, że chodzi w tym wypadku o sprawę, której przedmiot ma swoją podstawę w stosunku pracy lub stosunku służbowym (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2006 r. sygn. akt I OPS 7/05, ONSAiWSA 2007/1/2). Z tego powodu należy przyjąć, że istotą skargi ze stosunku służbowego niezależnie, czy dotyczy ona roszczenia o określonej wysokości pieniężnej, czy odnosi się ona do innego rodzaju prawa, jest rozstrzygnięcie co do zasady. Kwestia wysokości świadczenia (w przypadku roszczenia pieniężnego) jest w tym przypadku rzeczą wtórną, zależną od prawidłowości wyliczenia. O zasadności zaś samego roszczenia decyduje legalność rozstrzygnięcia w kwestii przyznania lub pozbawienia strony prawa wynikającego ze stosunku służbowego. W związku z powyższym wysokość wynagrodzenia radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego w postępowaniu przez sądem wojewódzkim w sprawach dotyczących skarg wynikających ze stosunków służbowych określa § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, ze zm.). Wynagrodzenie to, przy zastosowaniu stawki minimalnej, wynosi 240 zł. Zatem wobec faktu, że skarga J. K. została uwzględniona przez Sąd Wojewódzki jedynie w części, pozwalało to Sądowi na zmiarkowanie wysokości zwrotu kosztów postępowania zasądzonego na rzecz skarżącego, na zasadzie art. 206 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do kwoty 917 zł. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji. Zgodnie z treścią art. 204 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ, jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu I instancji oddalający skargę. Szef Sztabu Wojskowego w Poznaniu wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednakże pełnomocnik organu nie uczestniczył w rozprawie, złożony wniosek nie został w żaden sposób uzasadniony, nie zostało przedstawione żadne zestawienie kosztów, jakie organ poniósł w związku z wniesieniem przez J. K. skargi kasacyjnej, które Sąd mógłby rozpatrywać z punktu widzenia niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych przez organ. W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do orzeczenia o zwrocie na rzecz wnioskującego organu koszty postępowania kasacyjnego (w tym kosztów zastępstwa procesowego).