II SAB/Sz 89/20
Sądy administracyjne2020-09-29
Sygnatura
II SAB/Sz 89/20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia
2020-09-29
Rodzaj
Wyrok WSA w Szczecinie
Sędziowie
Marzena Iwankiewicz
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 września 2020 r. sprawy ze skargi K. K. i J. K. na bezczynność Zakładu [...] Spółki z o.o. w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Zakład [...] Spółkę z o.o. w P. do rozpoznania wniosku skarżących K. K. i J. K. z dnia 3 kwietnia 2020 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu organowi akt sprawy wraz z odpisem orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności, II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Zakładu [...] Spółki z o.o. w P. na rzecz skarżących K. K. i J. K. solidarnie kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
UZASADNIENIE
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2020 r. K. K. oraz J. K. wskazali, że w związku z wylicytowaniem przez nich w drodze przetargu nieograniczonego nieruchomości gruntowej zabudowanej stanowiącej własność Gminy P. będącej w użytkowaniu wieczystym ZWiK P. Sp. z o.o. położonej w P. przy ul. [...], składającej się z działki o nr ewid. [...] o powierzchni [...] ha, dla której Sąd Rejonowy S. - [...] XI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...] zwracają się do Z. W. i K. P. Sp. z o.o. w P. o nadesłanie następujących dokumentów:
1. Dwa niezależne operaty szacunkowe, na podstawie których określono wartość w/w nieruchomości;
2. Zgody korporacyjne na dokonanie sprzedaży w/w nieruchomości;
3. Uchwały Zarządu Spółki i Zgromadzenia Wspólników Spółki;
4. Wypis z rejestru gruntów wraz z wyrysem z mapy ewidencyjnej oraz wypisem z ewidencji kartoteki budynków;
5. Zaświadczenie Starosty [...] z zakresu gospodarki leśnej, z którego wynika, iż przedmiotowa nieruchomość nie stanowi lasu w rozumieniu ustawy;
6. Zaświadczenie Burmistrza P., z którego wynika, iż przedmiotowa nieruchomość nie znajduje się w gminnym obszarze rewitalizacji oraz specjalnej strefie rewitalizacji;
7. Pismo Burmistrza P. o przeznaczeniu terenu działki nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P.;
8. Rozporządzenie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2017 r.
o zniesieniu strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej przy ul. [...] w P.;
9. Zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach od nieruchomości;
10. Zaświadczenie o niezaleganiu w opłatach za wieczyste użytkowanie;
11. Protokół przejęcia nieruchomości we władanie (projekt)
12. Kopie umów: sprzedaży oraz umowy przeniesienia własności i ustanowienia służebności.
W odpowiedzi na wniosek Z. W. i K. P. Spółka z o. o. (zwana dalej ZWiK lub Spółka) pismem z dnia 2 kwietnia 2020 r. poinformował wnioskodawców o zmianie kancelarii notarialnej, w której zostanie zawarta umowa dotycząca ww. nieruchomości, a nadto poinformował, że nie otrzymają operatów szacunkowych, ponieważ są to dokumenty wewnętrzne Spółki i nie były one częścią postępowania przetargowego. Nie otrzymają również projektu protokołu przejęcia nieruchomości we władanie ponieważ dokument taki nie został przewidziany w postępowaniu przetargowym. Jedyną formą przekazania nieruchomości będzie wręczenie za pisemnym potwierdzeniem w dniu zawarcia umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego, kompletu kluczy do obiektów, które wnioskodawcy nabywają. W przypadku podtrzymania decyzji o chęci zapoznania się z pozostałymi dokumentami wymienionymi w akcie notarialnym, ZWiK poinformował nabywców, że znajdują się one we wskazanej kancelarii gdyż to do niej Spółka przekazała niezbędne dokumenty.
Pismem z 3 kwietnia 2020 r. wnioskodawcy ponownie zwrócili się do Spółki tym razem w trybie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 5) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2019.1429 z późn. zm.) o przekazanie następujących dokumentów dotyczących zbywanej nieruchomości:
- dwóch operatów szacunkowych, na podstawie których oszacowano wartość rynkową nieruchomości zgodnie z brzmieniem § 3 ust. 2 Regulaminu sprzedaży nieruchomości i ruchomości należących do ZWiK P. Sp. o.o.
Wnieśli również o przekazanie pozostałych dokumentów wymienionych w piśmie z dnia 1 kwietnia 2020 r., w tym protokołu przejęcia nieruchomości we władanie (§ 5 ust. 22 Regulaminu sprzedaży nieruchomości i ruchomości należących do ZWiK P. Sp. o.o.).
W odpowiedzi na powyższe pismo Z. W. i K. P. Sp. z o.o. pismem z [...] kwietnia 2020 r. poinformował, że nie zostaną udostępnione operaty szacunkowe dotyczące określenia wartości nieruchomości, o które wystąpili w przywołanym powyżej piśmie, ponieważ dokumenty te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i są dokumentami wewnętrznymi Spółki. Ponadto, wskazane w powyższych dokumentach informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Spółka przyznała, że jest gminną spółką prawa handlowego i jest zobowiązana w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014, poz. 782) (dalej jako: "u.d.i.p.") do udostępnienia informacji publicznej znajdującej się w jej posiadaniu. Powyższy obowiązek podlega jednak ograniczeniom m.in. stosownie do art, 5 ust. 2 u.d.i.p. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.
Kolejnym pismem z dnia 21 kwietnia 2020 r. wnioskodawcy odnieśli się do stanowiska ZWiK kwestionując to, że żądane operaty szacunkowe stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa a nadto wnioskodawcy wskazali, że w dokumenty te mogą zostać im wydane w oparciu art. 156 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami do czego ich uprawnia posiadany interes prawny.
Ze względu na brak reakcji ze strony Spółki K. K. i J. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Z. W. i K. P. Spółka z o.o. w P. na odmowę załatwienia ich wniosku z dnia [...] kwietnia 2020 r. dotyczącego przedstawienia kopii dwóch niezależnych operatów szacunkowych, na podstawie których oszacowano nieruchomość, którą nabyli w drodze przetargu. W związku z tym wnieśli o:
1. Zobowiązanie Z. W. i K. P. Sp. z o.o. do wykonania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, tj. przedstawienie nabywcom dwóch niezależnych operatów szacunkowych zgodnie z wnioskiem z dnia 03 kwietnia 2020 r. K. K. i J. K., celem ich przejrzenia i sporządzenia z nich odpisów;
2. Zasądzenie od organu na naszą rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawiali dotychczasowy przebieg postępowania oparty na korespondencji miedzy nimi a Spółką,
W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o oddalenie skargi. Zdaniem ZWiK, skarga jest nieuzasadniona bowiem skarżący nie mogą domagać się udostępnienia operatów szacunkowych w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej, gdyż jej zastosowanie jest wyłączone na zasadzie art. 1 ust 2. Dostęp do operatów szacunkowych wykonanych na zlecenie organu administracji publicznej został w sposób odrębny uregulowany w art.156 ust.1 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, który to przepis stanowi lex specialis w stosunku do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem organu, skarżący nie wskazali interesu prawnego, na podstawie którego, mogą domagać się udostepnienia operatów zaś Spółka nie może się domyślać tego interesu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Analizowana skarga zasługuje na uwzględnienie lecz nie z powodów w niej wskazanych.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. W świetle tego przepisu oraz art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, można powiedzieć, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Nie ulega wątpliwości, że operaty szacunkowe dotyczące mienia publicznego są informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z powyższych względów Sąd nie podziela stanowiska organu, że żądane operaty nie stanowią informacji publicznej lecz są dokumentami wewnętrznymi będącymi tajemnicą przedsiębiorstwa a udostępnienie jej podlega wyłączeniu na zasadzie określonej w art. 5 ust. 2 cyt. ustawy.
Jednakże zgodzić się należy z organem, który dopiero w odpowiedzi na skargę wskazuje na inną podstawę umożliwiającą przeglądanie operatów oraz sporządzania z nich notatek i odpisów wynikającą z art. 156 ust.1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r. poz. 2147) będącą lex specialis, z której skarżący mogliby skorzystać pod warunkiem wykazania interesu prawnego.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym istnieją rozbieżne poglądy dotyczący tego czy operat szacunkowy stanowi informację publiczną, do której dostęp możliwy jest w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej czy też na podstawie art. 156 ust.1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skład orzekający w niniejszej sprawie prezentuje stanowisko drugie zbieżne z poglądem wyrażonym w wyrokach NSA z dnia 11.12. 2014 r. sygn. akt I OSK 142/14 oraz z dnia 9.12.2019 r. sygn. akt I OSK 703/15.
Zgodnie z treścią art.156 ust.1a ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.) "organ administracji publicznej, który zlecił rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie operatu szacunkowego, jest obowiązany umożliwić osobie, której interesu prawnego dotyczy jego treść, przeglądanie tego operatu oraz sporządzanie z niego notatek i odpisów. Osoba ta może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z operatu szacunkowego lub wydania jej z operatu szacunkowego uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem tej osoby". W tym kontekście należy zwrócić uwagę na art.1 ust.2 in principio ustawy o dostępie do informacji publicznej, w myśl którego "przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi". Analiza art.156 ust.1a u.g.n. wskazuje, że ustawa ta przewiduje odmienny od ustawy o dostępie do informacji publicznej tryb oraz zasady udostępniania informacji. Ustawodawca ograniczył bowiem prawo do przeglądania operatu oraz sporządzania z niego notatek i odpisów wyłącznie do osób posiadających interes prawny, zaś prawo do uwierzytelniania lub wydawania uwierzytelnionych odpisów do osób posiadających uzasadniony i ważny interes. Przepis ten określa zatem zarówno zakres udostępnianej informacji, jak i zakres podmiotów upoważnionych do jej otrzymywania. Stanowi zatem lex specialis względem regulacji ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wprowadzony został do ustawy w dniu 22 października 2007r. ustawą z dnia 24 sierpnia 2007r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 173, poz.1218), a zatem po uchwaleniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tym samym ma pierwszeństwo przed nią nie tylko z uwagi na swój szczególny charakter, ale także zgodnie z regułą lex posteriori derogat lege priori. Trudno bowiem założyć, że węższy zakres dostępu do informacji publicznej ustawodawca chciał zapewnić osobom posiadającym interes prawny – zaś szerszy i prostszy zakres dostępu każdemu innemu podmiotowi. Taka wykładnia nie licowałaby z konstytucyjną zasadą równości (art.32 ustawy zasadniczej).
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że sporządzone operaty szacunkowe będące podstawą do dokonanych lub prowadzonych postępowań w sprawie sprzedaży nieruchomości z zasobu Gminy P. będącej w użytkowaniu wieczystym Spółki (ZWiK) dla wszystkich trybów sprzedaży nie podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz na podstawie art.156 ust.1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, w trybie i na zasadach określonych w tym przepisie. W trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej może być zatem formułowana tylko informacja oparta na wspomnianych operatach, jednak nie ich treść.
Oceniając zasadność skargi pod kątem powyższych rozważań Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie bowiem organ pozostawał w bezczynności nie rozpoznając wniosku skarżących z dnia 3 kwietnia 2020 r. w oparciu o tryb wyrażony w art. 156 ust. 1a u.g.n. Na taki sposób załatwienia sprawy skarżący wskazywali w swoim kolejnym piśmie z dnia 21 kwietnia 2020 r. na co organ już nie zareagował i nie wezwał wnioskodawców o wykazanie wymaganego interesu prawnego.
Ponownie rozpoznając sprawę organ wezwie wnioskodawców do wykazania interesu prawnego i stosownie do ich zachowania w razie jego wykazania bądź rozpozna wniosek i udzieli żądanej informacji w trybie art.156 ust.1a u.g.n., bądź też odmówi jej udostępnienia również stosownie do art.156 ust.1a u.g.n., a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W tym stanie rzeczy na podstawie art.. 149 par. 1 pkt. 1 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.
Na podstawie art. 200 P.p.s.a. rozstrzygnął o kosztach postępowania.