III SA/Kr 699/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 24 stycznia 2022 r. nr SKO-NP-4115-659/21 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia skargę oddala. UZASADNIENIE Wójt Gminy G. decyzją z dnia 23 września 2021 r. nr [...] odmówił skarżącej S. O. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na Z. K. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ stwierdził, że skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych z uwagi na brak uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13 w którym uznano niekonstytucyjność części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i bezpośrednie przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia 24 stycznia 2022 r. nr SKO-NP-4115-659/21 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, że organ I instancji orzekając o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie uwzględnił zmiany stanu prawnego, która nastąpiła na skutek ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z zasadą równości, o której mowa w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. SKO wyjaśniło, że w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny. Reasumując, w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Organ odwoławczy odniósł się w dalszej części uzasadnienia do pozostałych przesłanek uprawniających do przyznania przedmiotowego świadczenia pielęgnacyjnego i wyjaśnił, że z wywiadu środowiskowego sporządzonego w dniu 22 czerwca 2021 r. wynika, iż skarżąca nie pracuje, zrezygnowała z pracy zawodowej 31 lipca 2009 r. ze względu na konieczność sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką. W okresie 2011 r. - 2013 r. ww. pobierała świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką. Następnie pobierała zasiłek dla opiekuna. Od maja 2014 r. do maja 2016 r. skarżąca pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy, 25 maja 2016 r. złożyła oświadczenie o wstrzymanie wypłaty specjalnego zasiłku opiekuńczego z powodu zmiany sytuacji rodzinnej. Następnie opiekę nad osobą wymagającą opieki przejął jej syn ( obecnie nie żyje). Od lutego 2017 r. do 1 kwietnia 2019 r. specjalny zasiłek opiekuńczy pobierała wnuczka, która w kwietniu 2019 r. złożyła oświadczenie o rezygnacji z pobierania świadczenia z powodu podjęcia zatrudnienia. Od tamtego czasu opiekę sprawuje skarżąca, według której sprawowanie opieki uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia. Kolegium podkreśliło, że nie kwestionuje faktu sprawowania przez skarżącą opieki nad niepełnosprawną matką, która niewątpliwie ze względu na podeszły wiek i występujące schorzenia tej opieki wymaga. Niemniej jednak brak jest związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącą w 2009 r. a koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą jej wymagającą, która - zgodnie z wypisem z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS od 1998 r. uznana jest za całkowicie niezdolną do pracy i niezdolną do samodzielnej egzystencji. Skarżąca zrezygnowała z pracy w 2009 r. przy czym ta rezygnacja, jak podkreśliło SKO, nie wiązała się z koniecznością podjęcia opieki nad matką, która jest osobą niezdolną do pracy i niezdolną do samodzielnej egzystencji od 1998 r. Niepodejmowanie przez skarżącą zatrudnienia nie było także spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad matką albowiem od maja 2016 r. do kwietnia 2019 r., mimo sprawowania opieki nad ww. przez innych członków rodziny, skarżąca nie podjęła żadnego zatrudnienia. Organ wyjaśnił następnie, że według twierdzeń skarżącej, pomaga ona mamie w codziennym funkcjonowaniu, robi zakupy, przygotowuje i podaje posiłki, wykupuje i podaje leki, umawia wizyty lekarskie, wykonuje zabiegi pielęgnacyjne, dba o utrzymanie higieny osobistej, sprząta, pierze odzież i pościel. Jednakże, czynności takie jak: podawanie leków, przygotowanie posiłków, organizowanie wizyt lekarskich, robienie zakupów, czyli szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego są czynnościami, które nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności odwołującej. Opisane wyżej czynności to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu. Nadto należy wskazać na możliwość zabezpieczenia pomocy w formie usług opiekuńczych przewidzianych w ustawie o pomocy społecznej. Kolegium uznało zatem, że zgromadzony materiał dowodowy oraz oświadczenia złożone przez skarżącą wykazują, iż zakres świadczonych usług i opieki mieści się w zakresie niezbędnych obowiązków codziennych. Nie jest to opieka stała, ciągła i permanentna. Jak wynika z treści wywiadu środowiskowego, zakres świadczonej opieki nie ogranicza skarżącej. Jest to opieka w ramach codziennych obowiązków rodzinnych i nie wymaga wsparcia specjalistycznego. Z uwagi na powyższe, czynności opiekuńcze wobec matki nie zajmują skarżącej takiej ilości czasu w ciągu dnia, aby przy należytej organizacji tej opieki, nie mogła podjąć pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Natomiast zajęcia związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego są typowymi czynnościami dnia codziennego, które wykonują osoby aktywne zawodowo przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu. Podsumowując SKO wskazało, że fakt uznania matki skarżącej za osobę niezdolną do pracy i niezdolną do samodzielnej egzystencji od 1998 r. oraz fakt sprawowania przez skarżącą opieki niejako automatycznie nie powodują powstania uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują m.in. wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej - p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy G. odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Materialnoprawną podstawą wydania ww. decyzji były przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.). Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W myśl art. 17 ust. 1b ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 Trybunał Konstytucyjny uznał ww. art. 17 ust. 1b ustawy za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Skutki tego wyroku mają znaczenie w okolicznościach niniejszej sprawy. Mimo bowiem, że wyrok Trybunału nie doprowadził do wyeliminowania przez ustawodawcę niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, to jego treść wiąże wszystkich – w myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP - stanowi zatem dla organów administracji oraz sądów administracyjnych istotną wskazówkę̨ interpretacyjną. Co więcej, przepis uznany przez sąd konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją nie może nadal stanowić podstawy rozstrzygnięć́. Skoro zatem Trybunał Konstytucyjny kategorycznie przyjął, że art. 17 ust. 1b ustawy narusza prawa opiekunów osób, których niepełnosprawność́ powstała odpowiednio po ukończeniu 18 oraz 25 roku życia, to nie sposób uznać, iż orzeczenie to nie ma żadnego wpływu na sytuację prawną skarżącej. Wręcz przeciwnie - data ustalenia niepełnosprawności matki skarżącej nie mogła być negatywną przesłanką do przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ I instancji rozstrzygając w zakresie przedmiotowego wniosku skarżącej miał obowiązek procedować́ zatem w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z wyłączeniem niekonstytucyjnej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, na co trafnie zwróciło uwagę SKO w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy prawidłowo przyjął także, że nie zostały spełnione pozostałe przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Mając na uwadze ww. art. 17 ust. 1 ustawy, stwierdzić należy, że podstawowym wymogiem do uzyskania ww. świadczenia jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki, wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub powodującej konieczność zrezygnowania z pracy. Świadczenie to ma być bowiem rekompensatą za rezygnację z pracy, czy też niemożność jej podjęcia z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Świadczenie to nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy, należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z 17 października 2020 r., I OSK 1148/20). Pojęcie opieki, o której mowa w powyższym przepisie, utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować z uwagi na swoją niepełnosprawność. Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla niej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 marca 2021 r., IV SA/Wr 51/21). Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy, pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 ustawy, opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. I OSK 516/19). W każdej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., I OSK 2820/13). Podkreślić należy w tym miejscu, mając na uwadze zasady ogólne wyrażone w dziale I rozdział 2 k.p.a., że wprawdzie co do zasady gospodarzem postępowania administracyjnego jest organ administracji publicznej, który powinien je prowadzić zgodnie z zasadą oficjalności, to jednak strona ma prawo czynnego uczestniczenia w postępowaniu wyjaśniającym, a w szczególności ma prawo inicjatywy dowodowej, z którego powinna korzystać, chcąc wykazać zasadność podnoszonych przez siebie wniosków i twierdzeń, a tym samym uniknąć negatywnych konsekwencji związanych z poczynionymi przez organ ustaleniami w zakresie stanu faktycznego sprawy na podstawie znanych organowi środków dowodowych. Strona nie jest zatem zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie. Jeśli organ administracji publicznej dokonał ustaleń w zakresie stanu faktycznego na podstawie wszystkich wskazanych przez wnioskodawcę dowodów, a strona kwestionuje te dowody i ustalenia, przeciwdowód może być przeprowadzony z jej inicjatywy. Organ nie ma natomiast obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2009 r., II OSK 1933/08). W przedmiotowej sprawie przy ustaleniu istnienia ww. bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego nie bez znaczenia jest okoliczność ostatniego zatrudnienia skarżącej w 2009 r., brak podejmowania zatrudnienia przez skarżącą w okresie od maja 2016 r. do kwietnia 2019 r., kiedy to opiekę nad jej matką sprawowali pozostali członkowie rodziny oraz data uznania matki skarżącej za całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji w 1998 r. ( chociaż ustawa nie nakłada obowiązku złożenia wniosku o ww. świadczenia w jakimś terminie). Mając na uwadze zestawienie ww. dat, bierną pozycję skarżącej na rynku pracy (wywiad środowiskowy przeprowadzony w dniu 22 czerwca 2021 r., k.18 a.a.) trudno przyjąć by niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wiązało się właśnie z koniecznością sprawowania opieki nad matką. Zwłaszcza, że skarżąca na etapie całego postępowania nie podnosiła, aby podejmowała jakiekolwiek próby (choćby nieudane) uzyskania zatrudnienia w latach 2016-2019 albo że w 2019 r., miała możliwość podjęcia pracy, ale z niej zrezygnowała ze względu na stan zdrowia matki i potrzebę opieki nad nią. Nie wskazała ani też nie przedstawiła powodów dla których ww. okresie nie mogła podjąć pracy. Wykładnia art. 17 ust. 1 jednoznacznie wskazuje, iż zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna (w tym wypadku niemożność jej podjęcia) musi być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Osoby które z konieczności podejmują się sprawowanie opieki, pozbawiają się bowiem możliwości uzyskiwania jakichkolwiek dochodów związanych z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową. Dlatego w takiej sytuacji mogą liczyć na wsparcie ze strony Państwa, gdyż świadczenie pielęgnacyjne przynajmniej częściowo ma na celu zrekompensowanie utraty dochodów wskutek zaprzestania lub niepodejmowania aktywności zawodowej, jednakże powodowanych koniecznością wykonywania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (por. wyrok NSA z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1549/19). Brak aktywności zawodowej (lub jej zaprzestanie) będący wyborem życiowym danej osoby nie może być automatycznie uznany za stan tożsamy z rezygnacją z zatrudnienia bądź niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Niewątpliwie matka skarżącej jest osobą schorowaną, pozostaje w stałym leczeniu i ma problemy z poruszaniem się, w związku z czym wymaga opieki. Nie sposób przyjąć jednak, aby takie czynności, jak robienie zakupów, przygotowywanie i podawanie posiłków, wykupywanie i podawanie leków, umawianie wizyt lekarskich, sprzątanie, pranie odzieży i pościeli mogły być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności skarżącej. Są to bowiem typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu. Natomiast czynności polegające na pomocy w utrzymaniu higieny nie są czynnościami oznaczającymi długotrwałą opiekę uniemożliwiającą podjęcie zatrudnienia. W konsekwencji nie sposób przyjąć, aby zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nad niepełnosprawną matką powodował brak możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Powyższe potwierdza także okoliczność oddzielnego zamieszkiwania skarżącej i jej matki oraz w związku z tym pozostawanie matki skarżącej samej w nocy. Jak bowiem wynika z oświadczenia skarżącej (k. 31a.a) mama nie zdecydowała się na zamieszkanie w jej domu. Dodatkowo wskazać należy również, że skarżąca posiada jeszcze siostrę będącą na emeryturze, a zatem rodzeństwo może wspólnie realizować obowiązek alimentacyjny. Zgodnie z art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2020 r., poz. 1359 ze zm., dalej: "k.r.o.") obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby również środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo, a zgodnie z art. 129 § 2 k.r.o. krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Trzeba mieć na względzie przy tym, że świadczenie alimentacyjne nie musi polegać na fizycznym sprawowaniu opieki nad osobą jej wymagającą, lecz może polegać np. na finansowaniu usług opiekuńczych. W aktach brak dowodu aby skarżąca, czy też jej mama próbowały wyegzekwować spełnienie ww. obowiązku. W tym miejscu należy jedynie przypomnieć, że pomoc Państwa ma charakter subsydiarny, ponieważ to na rodzinie ciąży obowiązek opieki nad osobą niepełnosprawną. Pomoc Państwa jest zatem możliwa jedynie wówczas gdy wnioskujący o nią wykaże w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości, że wyczerpał wszystkie inne możliwości zapewnienia opieki osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji (w tym m.in. współdziałanie wszystkich dzieci w opiece, ew. zatrudnienie opiekunki, czy skorzystanie z usług opiekuńczych), a pomimo to - ze względu na rzeczywisty zakres opieki wynikający z potrzeb osoby niepełnosprawnej (a dokładniej, z posiadanych przez nią schorzeń) – istnieje konieczność rezygnacji z zatrudnienia bądź ww. sytuacja uniemożliwia jego podjęcie. Reasumując, prawidłowe jest stanowisko Kolegium, że okoliczności stanu faktycznego sprawy uzasadniały odmowę przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. Zarzuty skargi w tym względzie są nieuzasadnione. Podkreślić należy, że Sąd nie kwestionuje złego stanu zdrowia matki skarżącej i konieczności pomocy przez córkę (do czego jest ona zobowiązana zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym), jednakże samo sprawowanie opieki, jak wyżej podkreślono, nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 ww. ustawy, samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy. Poczynione ustalenia znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Decyzja ta zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez organ rozstrzygnięcia, które w ocenie Sądu w całości odpowiada prawu. Z tych to powodów Sąd doszedł do wniosku, że Kolegium w zaskarżonej decyzji, a wbrew zarzutom skargi, w sposób prawidłowy dokonało wykładni art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wobec czego w trybie uproszczonym, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.