II GSK 160/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 24 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 1502/18 w sprawie ze skargi E. K. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wpisu na listę radców prawnych postanawia: 1. umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, 2. zwrócić Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 (sto) złotych. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 października 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1502/18, po rozpoznaniu skargi E. K. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wpisu na listę radców prawnych, uchylił zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] oraz zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, a na wypadek nieuwzględnienia powyższego wniosku o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto organ wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pismem z dnia 25 lutego 2020 r. skarżąca wniosła o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), z powodu jego bezprzedmiotowości w związku z faktem, iż z dniem [...] września 2019 r., na mocy uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie nr [...], została ona wpisana na listę radców prawnych prowadzoną przez tę Radę. Podstawą wpisu na listę stał się art. 24 w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 75 ze zm.; powoływanej dalej jako: u.r.p.). W uzasadnieniu niniejszego pisma skarżąca podniosła, że postępowanie ze skargi kasacyjnej Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych dotyczy skargi na uchwałę w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o wpis na listę radców prawnych. Strona wskazała, że postępowanie w przedmiocie jej wpisu na listę radców prawnych prowadzoną przez OIRP w Warszawie zostało jednak wszczęte i z dniem [...] września 2019 r. została wpisana na listę radców prawnych prowadzoną przez tę Radę. W związku z powyższym postępowanie w niniejszej sprawie, która dotyczy drugiego wniosku skarżącej o wpis na listę radców prawnych, opartego na podstawie art. 24 ust. 1 u.r.p., zdaniem skarżącej stało się bezprzedmiotowe. W jej ocenie, wszczynanie postępowania o wpis na listę radców prawnych jest w tej chwili niezasadne z uwagi na to, iż wpis został już dokonany. Do niniejszego wniosku strona złożyła kopię uchwały z dnia [...] września 2019 r. Rady OIRP w Warszawie nr [...] w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych. Kolejnym pismem procesowym z dnia 7 lipca 2020 r. skarżąca wniosła o podjęcie działań zmierzających do zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt II GSK 160/19. W treści pisma strona stwierdziła, że postępowanie sądowoadministracyjne, które jest nadal w toku, stało się bezprzedmiotowe ponieważ z dniem [...] września 2019 r. została ona wpisana na listę radców prawnych prowadzonych przez tę Radę. W odpowiedzi na wezwanie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zobowiązujące Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych do ustosunkowania się do treści ww. pism skarżącej, pismem z dnia 27 lipca 2020 r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że E. K. została na mocy uchwały Prezydium wpisana na listę radców prawnych prowadzoną przez Radę OIRP w Warszawie. W związku z powyższym pełnomocnik stwierdził, że niniejsze postępowanie prowadzone przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest bezprzedmiotowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który – na podstawie art. 193 zd. 1 p.p.s.a. - stosuje się odpowiednio w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" użyty w cyt. przepisie oznacza przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły przeszkody mające charakter trwały, uniemożliwiające prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. Umorzenie postępowania oznacza zatem przerwanie i zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne albo nawet niedopuszczalne. Umorzenie postępowania powoduje więc jego zakończenie orzeczeniem, które nie rozstrzyga o istocie sprawy sądowoadministracyjnej, lecz w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. W rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny stało się bezprzedmiotowe z uwagi na wydanie przez Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, w toku innego postępowania administracyjnego, uchwały nr [...] z dnia [...] września 2019 r. o wpisie E. K. na listę radców prawnych, prowadzoną przez Radę OIRP w Warszawie. Tym samym, skoro przedmiotem niniejszego postępowania była uchwała tego organu, odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie wpisu skarżącej na listę radców prawnych, stwierdzić należało, że uchwała z dnia [...] września 2019 r. o wpisie na listę radców prawnych miała wpływ na sprawę zawisłą przed sądem kasacyjnym w przedmiocie skargi na uchwałę z dnia [...] czerwca 2018 r. odmawiającą wszczęcia postępowania o wpis na listę radców prawnych. W toku postępowania sądowego, prowadzonego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygn. akt II GSK 160/19, wystąpiła zatem bezprzedmiotowość wynikająca z innego postępowania - w tym przypadku z postępowania administracyjnego. Postępowanie kasacyjne stało się bowiem bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy było ono prowadzone w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego przez organ, zaś inne postępowanie administracyjne, prowadzone przez ten sam organ, nie tylko postępowanie w tym samym przedmiocie wszczęło, lecz również zakończyło się ono wydaniem aktu administracyjnego wyczerpującego żądanie strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, bezzasadnym byłoby zatem dalsze prowadzenie postępowania w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, w przypadku, gdy inny akt administracyjny tego samego organu w całości rozstrzygnął sprawę główną, tj. wpis na listę radców prawnych. Akt ten niewątpliwie miał wpływ na tok niniejszego postępowania przed NSA i jego wydanie spowodowało oczywistą bezprzedmiotowość jego dalszego biegu. Tożsame stanowisko, zgodne z wnioskiem i twierdzeniem skarżącej o bezprzedmiotowości niniejszego postępowania, wyraził w toku sprawy pełnomocnik organu (vide: pismo z dnia 27 lipca 2020 r. - karta akt sądowych - nr 81). W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku przedmiotu sprawy jest bezprzedmiotowość postępowania, stanowiąca przesłankę jego umorzenia. Mając zatem na uwadze, że prawomocne wpisanie skarżącej przez Radę OIRP w Warszawie na listę radców prawnych prowadzonych przez tę Radę spowodowało bezprzedmiotowość niniejszego postępowania kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o jego umorzeniu, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. O zwrocie wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.