II OZ 834/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 16 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 marca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 985/19 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2019 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Uzasadnienie. Skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i funkcją usługową w parterze przewidzianej do realizacji na działkach nr [...],[...],[...],[...] ark. [...], obręb [...], położonych w Poznaniu. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 3 marca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 985/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał, że niewątpliwie decyzja o warunkach zabudowy tworzy uprawnienie inwestora do ubiegania się o udzielenie pozwolenia na budowę, a następnie stanowi jeden z warunków uzyskania decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. Nie można więc co do zasady wykluczyć sytuacji, w której mogą zaistnieć przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji o warunkach zabudowy. Jednak, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie sama możliwość wydania w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy decyzji o pozwoleniu na budowę nie wywołała dla wnioskodawcy skutków trudnych do odwrócenia. Skarżąca Wspólnota nie przytoczyła bowiem okoliczności, które przemawiałyby za udzieleniem ochrony tymczasowej w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a. W szczególności nie wskazała, jaką szkodę poniesie lub też jakie nieodwracalne skutki spowoduje wykonanie zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie podstawą do jego uwzględnienia nie mógłby być sam fakt złożenia skargi oraz wskazania w niej, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Ustawodawca nie wiąże bowiem - choćby w najmniejszym stopniu - wystąpienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej z prawdopodobieństwem uwzględnienia skargi. Sąd administracyjny rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania nie może badać, choćby wstępnie, czy zaskarżony akt dotknięty jest wadą uzasadniającą jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Sąd podkreślił, że skarżąca w istocie nie uzasadniła wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Poza samym sformułowaniem wniosku, nie wskazała jakichkolwiek okoliczności, które świadczyłyby o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wywołanych wykonaniem przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy. Dia przyjęcia, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogło wyrządzić znaczną szkodę skarżąca winna przedstawić swoją sytuację finansową (posiadane środki, oszczędności czy zobowiązania), z której wynikałoby, że wykonanie decyzji o warunkach zabudowy wyrządziłaby szkodę w znacznych rozmiarach, a nie jakąkolwiek, co dopiero mogłoby uzasadniać uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji lokalizacyjnej. W zażaleniu na powyższe zarządzenie skarżąca wniosła o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. błędną interpretację przez Sąd treści art. 63 § 3 (powinno być 61 § 3) P.p.s.a. oraz nie wzięcie pod uwagę faktu naruszenia przez organ administracji publicznej, który wydał zaskarżoną decyzję w I Instancji, przepisu art. 60 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. - o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1945 ze zmianami), co powoduje, iż decyzja Prezydenta Miasta Poznania i późniejsza decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego objęta skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawiera wadę prawną, która niweczy jej skuteczność. 2. brak wzięcia pod uwagę błędnego wskazania w wydanej decyzji o warunkach zabudowy dopuszczonej wysokości zabudowy w głębi nieruchomości gdzie od strony zachodniej mamy budowle o wysokości 6 m (ul. D.) a od strony południowej mamy budynki szkoły które nie mogą być wykładnią – "dobrym sąsiedztwem" dla planowanej nowej zabudowy mieszkaniowej, co w przypadku budowy w oparciu o ustalenia tej decyzji spowoduje nieodwracalną i szkodliwą dla części członków tutejszej Wspólnoty, utratę dostępu do światła słonecznego przez ok 9 miesięcy w roku wskutek zacienienia terenu i części elewacji budynku mieszkalnego. W odpowiedzi na zażalenie [...] Sp. z o.o. wniosła o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, iż sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym zauważyć trzeba, że przewidziana w art. 61 § 3 P.p.s.a. ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W niniejszej sprawie nie można mówić o ewentualnym niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody w odniesieniu do decyzji wydanej w przedmiocie warunków zabudowy. Nie każda bowiem decyzja może podlegać wstrzymaniu na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Do decyzji podlegających wstrzymaniu wykonania nie zalicza się decyzji o warunkach zabudowy. Należy w szczególności uwzględnić treść przepisów art. 4 ust. 2 i art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i wskazać, że z samej istoty tego typu decyzji wynika, że ich wydanie nie wiąże się dla stron z obowiązkiem działania, zaniechania, czy też z nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów. Organy zaś nie mają możliwości użycia środka przymusu do doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią zaskarżonej decyzji. Wprawdzie decyzja o warunkach zabudowy daje inwestorowi prawo do wystąpienia do organu architektoniczno-budowlanego ze stosownymi wnioskami, sama jednak nie daje podstawy do rozpoczęcia robót budowlanych i realizacji zamierzonej inwestycji bądź do przystąpienia do użytkowania. Tym samym, nie może ona wiązać się ze znaczną szkodą lub powodować nieodwracalne skutki. Do takich skutków nie można zaliczyć możliwości wydania na jej podstawie w przyszłości stosownych zgód, przez właściwe organy administracyjne. Taki bowiem skutek materializuje się na etapie stosownych zgód (pozwolenie na budowę, przyjęcie zgłoszenia), które powinny być zgodne z decyzją o warunkach zabudowy. Konkretne rozwiązania projektowe uwzględniające treść decyzji o warunkach zabudowy pojawiają się w projekcie budowlanym, który przedkładany jest na etapie postępowania o udzielenie stosownej zgody. Jednak wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie przesądza, że inwestor w ogóle uzyska pozwolenie na budowę lub zgłoszenie będzie skuteczne. Ten etap procesu inwestycyjno-budowlanego, w którym następuje uzyskania warunków zabudowy, nie powoduje żadnych skutków, w tym uciążliwości dla terenów sąsiednich. Istotne znaczenie ma okoliczność, że decyzja o warunkach zabudowy nie stanowi aktu, który dawałby podstawę do rozpoczęcia robót budowlanych i realizacji planowanej inwestycji, a tym samym nie narusza na tym etapie inwestycyjnym praw strony w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania nieodwracalnych skutków. W szczególności nie może powodować takich skutków możliwość uzyskania w przyszłości decyzji o pozwoleniu na budowę (por. postanowienia NSA z dnia 19 września 2017 r., sygn. akt II OZ 901/17, z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 2957/17, z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 3303/17, dostępne w CBOSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić trzeba, że sama obawa, że w przyszłości zostaną podjęte akty administracyjne, które doprowadzą do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego, nie stanowi okoliczności uzasadniającej zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.