II FSK 990/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Edyta Anyżewska, WSA del. Hanna Kamińska, Protokolant Paweł Koluch, po rozpoznaniu w dniu 23 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Po 1542/06 w sprawie ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 3 listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu tytułów wykonawczych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Po 1542/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę ZUS Oddział w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 3 listopada 2006 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 11 września 2006 r., w przedmiocie zwrotu tytułów wykonawczych. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 11 września 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. zwrócił Dyrektorowi ZUS Oddział w P. (wierzycielowi) tytuły wykonawcze o numerach od (...) do (...), wystawione na nazwisko K. K. Organ I instancji mając na uwadze treść art. 19 § 4, art. 26 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm., zwanej w dalszym tekście: "u.p.e.a.") oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 22 listopada 2001 r. (Dz. U. z 2001r. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) stwierdził, że jako pierwszy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne właściwy jest Dyrektor ZUS. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektora ZUS podzielił stanowisko organu I instancji, iż na tym etapie postępowania egzekucyjnego właściwy jest Dyrektor Oddziału ZUS w P. W skardze z dnia 28 listopada 2006 r. Dyrektor Oddziału ZUS w P. zarzucił postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w P. naruszenie art. 19 § 1, art. 22 § 2 i art. 29 u.p.e.a. oraz § 6 ust. 3 i ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie wnoszącego skargę, wskazane przepisy nie wymagają aby wierzyciel udowodnił organowi egzekucyjnemu, że nie posiada wiedzy o majątku zobowiązanego. Ponadto oceniono jako niedopuszczalne uznanie przez organ, iż jest niewłaściwy w sprawie z uwagi na niepodjęcie przez wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym czynności związanych z zastosowaniem środków egzekucyjnych. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, iż skarga Dyrektora ZUS jest bezzasadna. W ocenie Sądu, postępowanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. było prawidłowe. Sąd skonstatował, że Dyrektor ZUS jako organ egzekucyjny uprawniony do stosowania egzekucji zgodnie z art. 19 § 4 u.p.e.a. powinien zastosować się do trybu postępowania opisanego w § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 22 listopada 2001 r. Oceniono, że dopiero wystąpienie przesłanki bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego uprawniałoby organ egzekucyjny (wierzyciela) do przekazania tytułu wykonawczego właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego. Wobec braku klauzuli o skierowaniu tytułów wykonawczych do egzekucji administracyjnej Sąd uznał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. zasadnie zbadał, czy jest na tym etapie postępowania właściwy do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, nie naruszając tym samym art. 29 u.p.e.a. W skardze kasacyjnej Dyrektor ZUS w P. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i zastosowanie art. 29 u.p.e.a. polegającą na odmowie skierowania do egzekucji tytułów wykonawczych, mimo spełnienia warunków, o których mowa w art. 19 § 1 oraz 22 § 2 u.p.e.a., poprzez uznanie, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego nie jest właściwym organem egzekucyjnym w sytuacji gdy nie są znane takie składniki majątkowe zobowiązanego, do których egzekucję może skierować Dyrektor ZUS jako organ uprawniony do stosowania egzekucji w ograniczonym zakresie. Zarzucono także naruszenie § 6 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez przyjęcie, iż skierowanie tytułów wykonawczych do Naczelnika Urzędu Skarbowego powinno być poprzedzone zastosowaniem przez Dyrektora ZUS środków egzekucyjnych w ograniczonym zakresie i wykazaniem bezskuteczności egzekucji, a także § 6 ust. 3 powołanego rozporządzenia przez jego niezastosowanie. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o zmianę w całości zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 3 listopada 2006r. oraz postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 11 września 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargą kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, podtrzymując stanowisko Sądu I instancji zaprezentowane w zaskarżonym wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Brak jest podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Na podstawie art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – nazywanej dalej : p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny, poza unormowanymi w § 2 przywołanego przepisu przypadkami nieważności postępowania sądowego, których wystąpienia w sprawie nie stwierdzono, rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjne sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Zarzuty kasacyjne zaprezentowane w sprawie niniejszej zasygnalizowanych standardów natomiast nie spełniają. 1. Zapisy prawne wymienione w zarzutach skargi kasacyjnej, wbrew jej twierdzeniom, nie są przepisami prawa materialnego, ale unormowaniami postępowania – egzekucyjnego postępowania w administracji. Dotyczy to również – w kontekście praw i obowiązków prowadzenia legalnego postępowania – powoływanych przez wnoszącego skargę kasacyjną przepisów o właściwości organów egzekucyjnych. 2. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., artykułowany w skardze zarzut błędnej wykładni odnosi się wyłącznie do unormowań prawa materialnego; w relacji do (wymienianych w kasacji) przepisów postępowania nie został przez ustawodawcę przewidziany. 3. Niewątpliwe jest, że sądy administracyjne nie są organami administracji publicznej, w tym organami postępowania egzekucyjnego w administracji; postępowanie przed sądem administracyjnym nie stanowi części, formy, postaci czy też kontynuacji postępowania administracyjnego. Sądy nie są adresatem unormowań procedury postępowania egzekucyjnego w administracji. Kontrolując legalność wykonywania administracji publicznej oceniają tylko zastosowanie jej przepisów w badanym postępowaniu. Z powyższego wynika, że zarzuty skargi kasacyjnej, które powołują wyłącznie przepisy (egzekucyjnej) procedury administracyjnej i pomijają przepisy p.p.s.a., na postawie których sąd ocenił ich (za)stosowanie w danym postępowaniu administracyjnym, są niekompletne a ponadto niedostatecznie adekwatne do stanu sprawy, albowiem przedmiotem zaskarżenia i rozpoznania w postępowaniu kasacyjnym nie jest akt administracyjny ale wyrok sądu, który w pierwszej instancji postępowania sądowego dokonał określonej - zindywidualizowanej kontroli legalności wykonywania administracji publicznej. Z tych powodów, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.