I OSK 2366/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 25 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 11/19 w sprawie ze skargi Z. D. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o ustalenie odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 28 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 11/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Z. D. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o ustalenie odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z. D., zarzucając m.in. naruszenie art. 128 ust. 4 w zw. z art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami mające postać błędnej wykładni przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazanych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim Sąd ten stanął na stanowisku, że wierzytelność o zapłatę odszkodowania za organicznie prawa własności nieruchomości nie może być zbyta w drodze sukcesji syngularnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zarówno w piśmiennictwie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych kwestia warunków dopuszczalności zastosowania art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. interpretowana jest jednolicie. Podnosi się, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowadministracyjnym. Wtedy w sprawie sądowadministracyjnej występuje tzw. zagadnienie wstępne, a więc sytuacja, gdy uprzednie rozstrzygnięcie zagadnienia występującego w sprawie, może wpływać na wynik postępowania, uzasadniając celowość wstrzymania czynności w postępowaniu do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod. red. T. Wosia, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańskiej, wyd. 2, s. 456 i n.). Musi istnieć zatem ścisły związek między sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego, rozumiany w ten sposób, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 792/07; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych -http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie powyższe warunki zostały spełnione. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioskiem z dnia 7 sierpnia 2020 r. nr BO.511.10.2020, działając na podstawie art. 36 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2020 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 264 § 2 i 3 w zw. z art.15 § 1 pkt 2 P.p.s.a., wniósł o podjęcie uchwały wyjaśniającej: 1) Czy odszkodowanie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.) może być od dnia 1 stycznia 1998 r. ustalone na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 65 ze zm.) dla spadkobiercy właściciela nieruchomości wymienionej w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości?; 2) Czy odszkodowanie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości może być ustalone na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 65 ze zm.) również na rzecz nabywcy nieruchomości w drodze umowy zawartej po dniu czasowego zajęcia tej nieruchomości w trybie określonym w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości? Ponieważ przedmiot niniejszej sprawy jest tożsamy z powołanym wnioskiem Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego (sprawa zawisła pod sygn. akt I OPS 1/20), występuje w niej bowiem ten sam problem prawny budzący poważne wątpliwości, jej rozstrzygnięcie zależeć będzie od udzielonej odpowiedzi składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec tego uzasadnione jest zawieszenie postępowania w tej sprawie przez Sąd do czasu wydania orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt I OPS 1/20. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.