I OZ 530/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.K na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt: I SA/Wa 2790/20 o odrzuceniu skargi T.K. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [..] października 2020 r. nr [..] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt: I SA/Wa 2790/20 odrzucił skargę T.K. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [..] października 2020 r. nr [..] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis od skargi. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia, skarżący, mimo wezwania, nie uzupełnił w terminie braku formalnego skargi – nie przedstawił Sądowi nr PESEL. Sąd wskazał, że przesyłka zawierająca wezwanie została dwukrotnie awizowana w dniach: 26 stycznia 2021 r. i 3 lutego 2021 r., na skutek czego doręczenie nastąpiło skutecznie z dniem 9 lutego 2021 r. w trybie art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, termin na uzupełnienie braku formalnego upłynął bowiem bezskutecznie z dniem 16 lutego 2021 r. T.K. pismem z dnia 7 kwietnia 2021 r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. W zażaleniu skarżący stanowczo zaprzeczył, aby pod adresem wskazanym jako adres do korespondencji doszło do awizacji przesyłki sądowej. Na okoliczność braku informacji o dwukrotnym awizowaniu przesyłki skarżący przedstawił poświadczone notarialnie oświadczenie najemczyni mieszkania. Ponadto skarżący stwierdził, że oparcie się przez Sąd wyłącznie na wskazaniu Poczty Polskiej, że awizo zostało pozostawione i w jakiej dacie to nastąpiło, jest niewystarczające do stwierdzenia, że faktycznie do skutecznej awizacji przesyłki doszło. Zdaniem skarżącego, z uwagi na powszechną wiedzę o złej jakości usług świadczonych przez Pocztę Polską w zakresie doręczeń przesyłek, także w zakresie wyjaśnień Poczty Polskiej co do sprawności i rzetelności usług doręczycielskich należy podejść z dużą ostrożnością, a badanie braku doręczenia przesyłek traktować w trybie przepisów o postępowaniu dowodowym, czyli z zachowaniem uprawnień stron i rygorów odpowiedzialności, w szczególności odpowiedzialności za fałszywe zeznania (takie podejście wskazał WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt: III SA/Po 211/19). Z tej przyczyny skarżący podniósł, że Sąd niesłusznie ograniczył się do badania adnotacji doręczyciela na kopercie, bez próby ich uwiarygodnienia. W uzupełnieniu zażalenia, w piśmie z dnia 10 kwietnia 2021 r. skarżący wskazał, że otrzymał wyjaśnienia Poczty Polskiej (pismo z dnia 8 kwietnia 2021 r. – w załączeniu), z których wynika, że "według systemu" przesyłka (z Sądu) awizowana została dwukrotnie, co potwierdzają wyjaśnienia Urzędu Pocztowego Warszawa [..], którego listonosz odpowiada za świadczenie usługi doręczania korespondencji pod wskazany adres. Z otrzymanych wyjaśnień wynika, że w przypadku niezastania nikogo pod adresem pracownik służby doręczeń druki awizacji umieszczał w oddawczej skrzynce adresata. Wyjaśnienia powyższe, w ocenie skarżącego, nie mogą być skutecznym dowodem w sprawie. Także sam zapis doręczyciela na kopercie czy zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie stanowi o skutecznym doręczeniu przesyłki. W sytuacji, gdy doręczenie jest kwestionowane, badanie działań Poczty winno być przeprowadzane w trybie przepisów o postępowaniu dowodowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie mogło zostać uwzględnione. Na podstawie treści zażalenia, pisma z dnia 10 kwietnia 2021 r. oraz załączonych do nich: oświadczenia najemczyni oraz pisma Poczty Polskiej stwierdzić należy, że skarżący zakwestionował skuteczność doręczenia przesyłki z Sądu, usiłując wykazać, że do próby doręczenia korespondencji w ogóle nie doszło. Zdaniem skarżącego – wbrew urzędowym potwierdzeniom Poczty Polskiej znajdującym się na zwróconej do Sądu przesyłce - awizacja przesyłki nie nastąpiła. Skarżący stanowczo zaprzeczył pozostawieniu w pocztowej skrzynce oddawczej awiz dotyczących przesyłki oraz jednocześnie zakwestionował generalnie przyjęte przez Sąd podstawy uznania doręczeń zastępczych za skuteczne. W opinii skarżącego potwierdzenia skutecznej awizacji nie mogą stanowić adnotacje Urzędu Pocztowego poczynione na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W odniesieniu do powyższego stanowiska wskazać należy, że w myśl art. 73 § 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) zwanej dalej p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia adresatowi pisma osobiście lub sposób zastępczy, pismo takie składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Ustawodawca ustanawia w cytowanym przepisie domniemanie faktyczne doręczenia pisma, o ile zostaną spełnione warunki w przepisie tym przewidziane. Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym, jeśli jest sporządzone w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim zaświadczone i korzysta z domniemania prawdziwości. Samo twierdzenie strony, że nie otrzymała ona awizo, jest niewystarczające do obalenia tego domniemania. Domniemanie doręczenia przesyłki może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie mogły odnieść skutku argumenty zażalenia o braku awiza w pocztowej skrzynce oddawczej, gdyż adnotacje zamieszczone na kopercie pisma zwróconego do Sądu oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaprzeczają twierdzeniom strony w tym zakresie. Na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje bowiem adnotacja o dwukrotnym awizowaniu przesyłki (ze wskazaniem, że awizo zostało pozostawione w pocztowej skrzynce oddawczej), a także poświadczenie, że adresat nie podjął awizowanej przesyłki z placówki pocztowej w terminie i przesyłkę zwrócono z tego powodu nadawcy. Do odmiennych wniosków nie prowadzi również odpowiedź Poczty Polskiej na złożoną skargę, z której wynika, iż zgodnie z poczynionymi ustaleniami, w tym na podstawie wyjaśnień uzyskanych od doręczającego, przedmiotowa przesyłka po nieudanej próbie doręczenia, z uwagi na niezastanie adresata, została pozostawiona jako awizowana w placówce pocztowej. Przyjęcie, wyłącznie na podstawie twierdzenia skarżącego, że nie pozostawiono awizo przesyłki, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego. W każdej, bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie zastępczym poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej (tak też NSA w postanowieniu z 21 listopada 2018 r., sygn. akt II OZ 1176/18, z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GZ 316/17, z dnia 25 sierpnia 2021 r., sygn. akt I FZ 89/21, z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt I GZ 315/21). Wprawdzie stanowisko skarżącego wsparte dołączonymi do zażalenia dokumentami wskazuje, że w zakresie doręczenia mogą istnieć wątpliwości, jednak wątpliwości te nie stanowią dowodu, że doszło do nieprawidłowości w doręczeniu. Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak w tym postępowaniu rozstrzygnąć, czy wątpliwości te są uzasadnione. Domniemanie doręczenia przesyłki jest domniemaniem usuwalnym, lecz może zostać obalone przeciwdowodem, którego w tym postępowaniu nie przedstawiono. Z powołanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że równocześnie z zażaleniem na postanowienie o odrzuceniu skargi, skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi – zawierający tożsamą argumentację, jak zażalenie. O ile zatem nie było podstaw do uwzględnienia zażalenia, z uwagi na brak dowodu na nieskuteczność doręczenia zastępczego, to Wojewódzki Sąd Administracyjny będzie rozpoznawał wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, mając na uwadze, że obowiązkiem strony jest jedynie uprawdopodobnienie zaistnienia przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu, a wątpliwości, z uwagi na konstytucyjne prawo do sądu, należy interpretować na korzyść strony skarżącej. Przypomnieć należy, że uprawdopodobnienie istnienia braku winy nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie określane jest jako ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, namiastka dowodu bądź środek zastępczy dowodu nie dający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, doświadczenie życiowe wskazuje, że przypadki nieprawidłowości w awizacji przesyłek nie są rzadkością. Należy jednak przy tym wyraźnie zaznaczyć, iż ocena, czy w realiach konkretnej sprawy uprawdopodobnienie braku winy w istocie nastąpiło, pozostawione jest ocenie sądu (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 21 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FZ 526/19).