I OZ 424/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 21 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 lipca 2022 r. sygn. akt IV SAB/Po 98/22 o odrzuceniu skargi R. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Śremu w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE W toku postępowania w sprawie IV SAB/Po 53/18 ze skargi R. S. (dalej: skarżący) na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z 3 grudnia 2018 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wyjaśnił, że wnioski i stwierdzenia zawarte w jego poprzednim piśmie procesowym należy traktować również jako wystąpienie ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Śremu (w zakresie postępowań o wyszczególnionych przez pełnomocnika sygnaturach: OPS.II.4011.538.2016, OPS.II.4011.674.2016, OPS.II.4011.705.2016, OPS.II.4011.646.2017, PS.III.462.398.2018, OPS.III.462.462.2018, OPS.III.462.764.2018, OPS.III.462.1330.2018). Pismo pełnomocnika skarżącego w części obejmujące żądanie zbadania przewlekłego prowadzenia postępowania przez Burmistrza zostało potraktowane przez Sąd jako wystąpienie przez skarżącego z odrębną skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza. Skarga ta została przekazana do organu I instancji celem nadania sprawie biegu. Wobec nieprzekazania skargi przez Burmistrza, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu – na wniosek skarżącego – prawomocnym postanowieniem z 31 sierpnia 2021 r. w sprawie IV SO/Po 1/21 wymierzył organowi grzywnę w kwocie 100 zł. Pismem z 13 kwietnia 2022 r. skarżący zwrócił się o ponowne wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. oraz o rozpoznanie skargi na podstawie odpisu (art. 55 § 2 p.p.s.a.). Pismem z 1 czerwca 2022 r. Ośrodek Pomocy Społecznej w Śremie przedstawił informacje o przedmiotach spraw oznaczonych sygnaturami wskazanymi w piśmie pełnomocnika skarżącego z 3 grudnia 2018 r. prostując błędne oznaczenie jednej z sygnatur. Analizując stan sprawy, Sąd stwierdził, że zasadne jest, w opisanej wyżej sytuacji, prowadzenie odrębnych spraw zarówno w zakresie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie skargi, jak i w zakresie przewlekłego prowadzenia postępowania przez Burmistrza w każdym postępowaniu oznaczonym ww. sygnaturami (poza OPS.II.4011.674.2016 i OPS.II.4011.646.2017, gdyż – jak wynika z pisma z 1 czerwca 2022 r. – sygnatury te dotyczą postępowań o to samo świadczenie). W tej sytuacji postępowanie pod sygnaturą IV SAB/Po 98/22 dotyczy przewlekłego postępowania Burmistrza w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji (OPS.II.4011.705.2016). Zarządzeniem z 23 czerwca 2022 r., IV SAB/Po 98/22, wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535), w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało wysłane do skarżącego na wskazany adres elektroniczny i odebrane przez niego w dniu 24 czerwca 2022 r. (upd – k.30 akt sąd.). Postanowieniem z 15 lipca 2022 r., IV SAB/Po 98/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 64 § 3 w zw. art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu została doręczona adresatowi 24 czerwca 2022 r., a zatem siedmiodniowy termin do wykonania powyższego wezwania upływał 1 lipca 2022 r. Oddział Finansowo-Budżetowy poinformował, że do dnia 8 lipca 2022 r., wpis sądowy od skargi w przedmiotowej sprawie nie został uiszczony (k.32 akt sąd.). Na marginesie Sąd I instancji zauważył, że postępowanie niniejsze zainicjowane zostało pismem skarżącego z 13 kwietnia 2022 r., zatem bez znaczenia pozostaje kwestia prawa pomocy udzielanego mu we wcześniejszych sprawach. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i "przyznanie kwoty ze skargi z dnia 3-12-2018 roku bo uznano, iż doszło do naruszenia prawa i wyznaczono grzywnę w IV SO/Po 1/21 WSA w Poznaniu". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji (OPS.II.4011.705.2016). Sąd I instancji w oparciu o treści art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., a także § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwał skarżącego do uzupełnienia wpisu w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało prawidłowo doręczone skarżącemu 24 czerwca 2022 r. Z akt sądowych wynika, że w wyznaczonym terminie skarżący nie uiścił wymaganego wpisu sądowego. Okoliczności tej nie przeczy także sam skarżący. Wobec powyższego Sąd I instancji miał podstawę do odrzucenia skargi. Powinien był jednak oprzeć swoje rozstrzygnięcie na art. 220 § 3 p.p.s.a., który nakazuje odrzucenie skargi, od której nie został uiszczony należny wpis. Powołane natomiast przez Sąd I instancji przepisy, tj. art. 64 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a. stanowią podstawę prawną do odrzucenia wniosku o wszczęcie postępowania. Zgodnie z art. 63 p.p.s.a. postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek, jeżeli ustawy tak stanowią. Sformułowanie "jeżeli ustawy tak stanowią" odnosi się zarówno do ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), jak i do innych ustaw. Za wnioski wszczynające postępowanie sądowe na podstawie art. 63 p.p.s.a. uznać zaś należy: wniosek o wymierzenie organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.), wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przed wszczęciem postępowania w sprawie (art. 243 § 1 p.p.s.a.), wniosek o odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt (art. 288 i 289 p.p.s.a.), wniosek Prezesa NSA o unieważnienie prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego w sprawie, która ze względu na osobę lub przedmiot nie podlegała orzecznictwu sądu administracyjnego w chwili orzekania (art. 172 p.p.s.a.), wniosek Prezesa NSA, Prokuratora Generalnego lub Rzecznika Praw Obywatelskich o podjęcie uchwały abstrakcyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Tym samym stwierdzić należało, że w związku z faktem, iż wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie, tj. w sprawie o sygn. akt IV SAB/Po 98/22, nastąpiło w związku ze skargą skarżącego na przewlekłe prowadzenie postępowania, podstawą odrzucenia skargi nie mógł być art. 64 § 3 p.p.s.a., tylko wyłącznie art. 220 § 3 p.p.s.a. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłowe uznał rozstrzygnięcie Sądu I instancji pomimo błędnego wskazania podstawy prawnej. Wyjaśnić nadto należy, że przepisy prawa nie dają podstawy do zaliczenia na poczet wpisu jakichkolwiek należności wynikających z orzeczeń wydanych w innych sprawach, a grzywna nakładana na organ z powodu nieprzekazania sądowi skargi wraz z kompletem akt nie jest kwotą przysługującą stronie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.