II GZ 461/12

SENTENCJA Sygn. akt II GZ 461 /12 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. L. sp. j. w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 371/12 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. L. sp. j. w M. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 371/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił T. L. sp. j. w M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. L. sp. j. w M. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego w przedmiocie przyznania pomocy finansowej. Przedstawiając motywy rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w zażaleniu na postanowienie z dnia 2 kwietnia 2012 r. o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, T. sp. j. (dalej: skarżąca) zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych związanych z tym zażaleniem, który następnie rozszerzyła na zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Jak wskazała nie jest ona w stanie pokryć kosztów sądowych ze względu na brak dostatecznych środków finansowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach podniosła, że wartość środków trwałych skarżącej wynosi 7.000 zł (sprzęt komputerowy i drobne wyposażenie), a wysokość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi 9.850 zł. Skarżąca oświadczyła ponadto, iż posiada dwa rachunki bankowe w BPH S.A. ze stanem konta minus 35.000 zł (kredyt) oraz w Nordea Bank S.A. ze stanem konta: 0 zł. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2012 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w W. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Rozpoznając ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy, Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 października 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 371/12 odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, skarżąca nie uprawdopodobniła, że jej sytuacja charakteryzuje się brakiem dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślił, że skarżąca posiada środki trwałe w wysokości 7.000 zł. Osiągnęła zysk za ostatni rok obrotowy w wysokości 9.850 zł. Ponosi koszty prowadzenia działalności gospodarczej około 21.000 zł. Posiada także zobowiązania w wysokości 320 zł. Zatem w ocenie Sądu pierwszej instancji, mając na uwadze, że skarżąca zobowiązana jest na obecnym etapie ponieść koszt wpisu od zażalenia w wysokości 100 zł, zasadność wniosku skarżącej może budzić wątpliwości. Podkreślił, także, że regulowanie przez skarżącą zobowiązań prywatnoprawnych m.in. z tytułu posiadanych kredytów, nie powinno negatywnie wpływać na ponoszenie przez nią ciężarów publicznoprawnych. Sad pierwszej instancji podkreślił, że skarżąca pomimo wezwania Sądu pierwszej instancji do przedstawienia dodatkowych informacji zaświadczających o sytuacji materialnej nie nadesłała wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, ani innych dokumentów mogących potwierdzić jej aktualną sytuację materialną. Ograniczyła się jedynie do oświadczenia o wysokości ciążących na niej zobowiązań nie wskazując jednocześnie wysokości środków uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej. T. L. sp. j. w M. wniosła zażalenie na to postanowienie, domagając się jego zmiany poprzez zwolnienie skarżącej od ponoszenia kosztów sądowych w zakresie częściowym, ewentualnie uchylenie zaskarżanego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w jej ocenie w sposób prawidłowy wykazała stan finansowy, który uzasadnia zwolnienie jej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Złożyła stosowny formularz, gdzie wskazała żądane informacje. Podkreśliła także, że była wzywana do uzupełnienia wniosku, poprzez wskazanie bardziej szczegółowych informacji związanych z jej stanem finansowym, co uczynił. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 246 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) lub w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2). Bezspornym wobec treści powołanego przepisu jest, iż to na stronie ciąży obowiązek wykazania okoliczności wskazujących, że jej sytuacja materialna jest na tyle niekorzystna, iż obiektywnie uniemożliwia jej poniesienie pełnych lub częściowych kosztów postępowania sądowego. Wnioskodawca, składając wniosek o przyznanie prawa pomocy, winien przedstawić i udokumentować swoją sytuację materialną i finansową w sposób pozwalający Sądowi rozpoznającemu taki wniosek na pełną i rzetelną ocenę występowania w stosunku do strony przesłanek, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 1 lub 2 powołanej ustawy. Jak wynika z akt sprawy Sąd pierwszej instancji, zarządzeniem z dnia 28 sierpnia 2012 r. wezwał skarżącą do przedłożenia szczegółowo wskazanych w zarządzeniu dokumentów źródłowych. Powyższe wezwanie miało na celu zgromadzenie materiału, który pozwoliłby ocenić rzeczywistą sytuację materialną skarżącej. Jednakże skarżąca nie wykonała zarządzenia Sądu pierwszej instancji w całości, bowiem nie przedłożyła sądowi wyciągów i wykazów z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy. Nie przedłożyła też innych dokumentów, które mogłyby potwierdzić aktualną sytuację materialną spółki w szczególności umów dotyczących zaciągniętych kredytów i pożyczek. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedostarczenie wszystkich żądanych przez Sąd pierwszej instancji dokumentów lub przedstawienie ich w sposób niekompletny powoduje, iż oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne i niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Tym samym, w takiej sytuacji Sąd pierwszej instancji był uprawniony do sformułowania oceny, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony, a co za tym idzie - instytucja ta nie zostanie wobec skarżącej spółki zastosowana. Należy w tym miejscu podkreślić, iż brak współpracy strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy z sądem orzekającym skutkować musi odmową przyznania prawa pomocy. Uniemożliwia, bowiem wolną od wątpliwości ocenę sytuacji materialnej wnioskującego. A zatem skarżąca, uchylając się od przedstawienia dokładnych danych co do swojej sytuacji majątkowej, uniemożliwiła dokonanie realnej oceny wystąpienia przesłanki przyznania prawa pomocy określonej w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Wobec powyższego, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.