II SAB/Go 74/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. W.B. złożył w Urzędzie Miasta wniosek o zamontowanie odpowiedniego oznakowania na ulicy [...]. Pismem z dnia [...] lutego 2022 r. W.B., powołując się na art. 227 w zw. z art. 232 § 2 oraz art. 233 i art. 235 k.p.a., złożył w Urzędzie Miasta skargę na niewłaściwe, niezgodne z prawem użytkowanie ulicy [...]. Prezydent Miasta pismem z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...] – powołując się na art. 237 § 3 k.p.a. – uznał skargę za nieuzasadnioną, o czym poinformował stronę. Pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. W.B., powołując się na art. 227 w zw. z art. 232 § 2 oraz art. 233 i art. 235 k.p.a., złożył do Prezydenta Miasta skargę na "niezrozumiały, nieprofesjonalny i lekceważący sposób załatwienia sprawy związanej z zamontowaniem odpowiedniego oznakowania na ulicy [...]". W odpowiedzi Prezydent Miasta pismem z dnia [...] maja 2022 r podtrzymał swoje poprzednie stanowisko (art. 239 § 1 k.p.a.). Pismem z dnia [...] maja 2022 r. W.B., powołując się na art. 237 § 4 w zw. z art. 233 k.p.a., skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ponaglenie do załatwienia sprawy przez Prezydenta Miasta, ponieważ "sprawa jest załatwiana niezgodnie z zasadami prawa procesowego". Wskazał, że 12 kwietnia 2022 r. wniósł skargę, gdyż sprawa nie została załatwiona przez organ niższej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. 231 w zw. z art. 227 oraz art. 229 pkt 3 k.p.a., zawiadomiło W.B. o przekazaniu podania (ponaglenia) do organu właściwego do jego załatwienia, tj. Rady Miasta, albowiem organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności prezydenta miasta i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych – jest rada gminy (miasta). Pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. W.B., powołując się na art. 37 § 1 k.p.a., skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa "w związku z nieprawidłowym, niezgodnym z prawem o ruchu drogowym użytkowaniem ulicy [...] jako drogi dwukierunkowej. Organ nie rozpatrzył sprawy merytorycznie, nie wydał postanowienia". Pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. W.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a., przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr [...] zawiadomiło W.B. o uznaniu ponaglenia za nieuzasadnione. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1259) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Wobec powyższego należy wskazać, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (są to sprawy dotyczące decyzji i postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, a także innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (tj. spraw obejmujących indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego oraz opinii zabezpieczających). Ponadto sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., rozpoznaje skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Oznacza to, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość postępowania organu dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy swoim zakresem obejmuje ona działalność organu administracji publicznej prowadzącą do wydania aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia, innego akt) podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Tym samym skarga wniesiona w innym przedmiocie niż określony powyżej, nie należy do właściwości sądów administracyjnych i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżący wniósł do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Przy czym postępowanie przed tym organem zostało zainicjowane przez stronę w oparciu o art. 237 § 4 w zw. z art. 233 k.p.a. (pismo z dnia [...] maja 2022 r.). Oznacza to, że złożona do tutejszego Sądu skarga W.B. na bezczynność organu dotyczy postępowania skargowego uregulowanego działem VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000; dalej jako k.p.a.), zatytułowanym "Skargi i wnioski". Postępowanie skargowe stanowi rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego, w ramach którego realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania petycji, skarg i wniosków (art. 63 Konstytucji RP). Przedmiotem skargi wniesionej zgodnie z art. 227 i nast. k.p.a. może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe i biurokratyczne załatwianie sprawy. Postępowanie w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, iż nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. Celem tego postępowania jest ocena skutków działania, czy też bezczynności określonych organów, a nie wydawanie wiążących w sprawie rozstrzygnięć. Postępowanie w tym trybie nie kończy się zatem władczym aktem, podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia legalności. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w sprawach dotyczących postępowania skargowego normowanego przepisami k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Dotyczy to również bezczynności i przewlekłości postępowania organu w tych sprawach. W konsekwencji Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił skargę uznając, że nie należy ona do właściwości sądu administracyjnego.