I OZ 507/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.Z. i J.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1139/19 o odrzuceniu skargi E.Z. i J.Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Skarżący E.Z. i J.Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dalej również jako "WSA", skargę na decyzję Wojewody [...], dalej jako "Wojewoda", z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Zarządzeniem z 31 lipca 2019 r., skarżących wezwano do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 266 zł, w terminie 7 dni, od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wystąpili z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskutek rozpoznania ww. wniosku, postanowieniem z 18 listopada 2019 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącym prawa pomocy. Na powyższe postanowienie skarżący wnieśli sprzeciw, postanowieniem z 22 stycznia 2020 r., WSA utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wobec powyższego skarżący zostali ponownie wezwani do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącym w dniu 7 i 21 sierpnia 2020 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżący ponownie wystąpili z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 27 stycznia 2021 r. starszy referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z 18 listopada 2019 r. odmawiającego skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Od postanowienia tego skarżący nie wnieśli sprzeciwu. Zarządzeniem z 23 kwietnia 2021 r., polecono sprawdzenie, czy skarżący uiścili wpis od skargi. Z poczynionych ustaleń wynikało, że na dzień 26 kwietnia 2021 r., w rejestrze opłat sądowych nie zidentyfikowano wpłaty w kwocie 266 zł tytułem wpisu sądowego od skargi w przedmiotowej sprawie. Zaskarżonym postanowieniem z 13 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1139/19, WSA odrzucił skargę wniesioną w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu WSA wskazał, że skarżący pomimo wezwania nie uiścili w terminie wpisu sądowego od skargi. Skarżący wywiedli zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", uregulowano podstawową regułę orzekania o kosztach postępowania, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W świetle art. 214 § 1 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie, przy czym jak stanowi art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W oparciu zaś o art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym pismem takim, w myśl art. 230 § 2 p.p.s.a., jest m.in. skarga. Nieuzupełnienie braku skargi w postaci uiszczenia wpisu obliguje sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Od powyższej zasady ustawodawca wprowadził dwa wyjątki. Pierwszy dotyczy spraw, w których strona skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (art. 239 p.p.s.a. - ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych). Drugi dotyczy zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w drodze orzeczenia sądowego poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub części. Żaden z powyższych wyjątków nie ma w sprawie zastosowania. Zatem skarżący mieli obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, czego nie uczynili (świadczy o tym jednoznacznie rejestr opłat sądowych). Powtórne wezwanie do uiszczenia wpisu, po rozpoznaniu wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy, zostało doręczone skarżącym 7 i 21 sierpnia 2020 r. Oznacza to, że siedmiodniowy termin do wykonania wezwania upłynął odpowiednio z dniem 14 i 28 sierpnia 2021 r. Skarżący nie wykonali wezwania w zakreślonym terminie, składając jedynie kolejny wniosek o prawo pomocy, który został załatwiony odmownie. Wobec braku wpisu od skargi, sąd pierwszej instancji zobowiązany był do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.