I GZ 528/13

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. sp. z o.o. w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 października 2013 r. sygn. akt III SA/Gl 1611/13 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zmiany pozwolenia na korzystanie z procedury dopuszczenia do obrotu z końcowym przeznaczeniem postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 1 października 2013 r., III SA/Gl 1611/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu wniosku B. sp.z o.o. w M., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. w przedmiocie zmiany pozwolenia na korzystanie z procedury dopuszczenia do obrotu z końcowym przeznaczeniem. W uzasadnieniu odmowy wstrzymania zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż wnioskująca nie przedstawiła żadnych dowodów przemawiających za tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi jej znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Uzasadnienie wnioskującej ograniczyło się do sformułowania ogólnikowych twierdzeń. Sąd podkreślił, że to w gestii strony leży sprecyzowanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności wskazujących na wypełnienie przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz przedstawienie dowodów na ich poparcie. Na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnioskująca złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o zmianę rozstrzygnięcia poprzez orzeczenie o wstrzymaniu wykonalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej w całości, do dnia prawomocnego zakończenia postępowania. W uzasadnieniu zażalenia Skarżąca wskazała, że niewstrzymanie decyzji przy jej bezzasadności spowoduje powstanie zobowiązania podatkowego w wysokości [...] zł. Skarżąca nie posiada majątku pozwalającego jej na zapłatę wskazanej należności podatkowej, jej zapłata zaś bez wątpienia skutkować będzie znaczną szkodą. Dodatkowo wyraziła wątpliwość by, jeśli decyzja organu zostanie uchylona, mogła kiedykolwiek ją odzyskać. Spółka stanęła na stanowisku, iż w pełni uzasadniła swój wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, gdyż dla spełnienia przesłanek z art.61 § 3 p.p.s.a. wystarczy uprawdopodobnienie szkody. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkowo, sąd może na wniosek skarżącego, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności. Przepis ten przewiduje zamknięty katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co oznacza że sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli poprzez ich wykonanie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla strony. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. np. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 206). Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę - majątkową lub niemajątkową - której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (vide postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wnioskująca, pomimo ciążącego na niej obowiązku, nie wykazała zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie twierdzenia Skarżącej powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej oraz majątkowej. Tymczasem jak wskazano wnioskująca nie dołączyła takich dokumentów, co uniemożliwia obiektywną ocenę jej sytuacji majątkowej. W zawartym w skardze wniosku skarżąca ograniczyła się do wskazania, że wnosi o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na to, iż kwota zobowiązania podatkowego i jej egzekwowania bez wątpienia skutkować mogą niepowetowaną szkodą skarżącej. Wbrew stanowisku zaprezentowanemu w zażaleniu takie uzasadnienie wniosku uprawniało Wojewódzki Sąd Administracyjny do uznania, że twierdzenia wnioskodawcy były ogólnikowe i nie zostały poparte żadnymi dowodami. Analiza zażalenia prowadzi do wniosku, że jednym z argumentów, który w ocenie strony przemawia za zasadnością jej żądania, jest wątpliwa zgodność z prawem podjętych w sprawie przez organy podatkowe działań. Tymczasem kwestia zgodności bądź braku zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie może być badana w toku postępowania wpadkowego, jakim jest postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżąca wprawdzie wskazuje, iż przy rozpoznaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie jest brana pod wagę ewentualna zasadność zarzutów skargi, jednakże w istocie domaga się uwzględnienia jego stanowiska co do bezprawności decyzji już na obecnym etapie postępowania. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Przesłanki umożliwiające to wstrzymanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 61 § 3 p.p.s.a.) nie odwołują się w żaden sposób do merytorycznej zasadności działań podjętych w toku postępowania administracyjnego, a skoro wstrzymanie wykonania decyzji trzeba rozpatrywać w kategoriach wyjątku od zasady przewidzianej w art. 61 § 1 p.p.s.a., a wyjątków nie należy interpretować rozszerzająco, względy podnoszone przez stronę w omawianym zakresie nie mogą zostać uznane za istotne dla rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do argumentacji zaprezentowanej przez skarżącego w związku z zarzuconą przez Sąd pierwszej instancji ogólnikowością twierdzeń wniosku i niepoparciem ich żadnymi dowodami, podkreślić przede wszystkim należy, iż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Skutki w tym zakresie są oczywiste i zawsze prowadzą do ujemnych następstw polegających na zmniejszeniu majątku zobowiązanego. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. jest też to, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi strony uiszczone już, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony. Stąd też nie sposób podzielić stanowiska skarżącej, która z samego faktu toczącej się egzekucji wnioskuje o podstawie do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przedstawione przez Skarżącą argumenty są zbyt ogólne, i nie świadczą o spełnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Również kwota ciążących na Stronie zobowiązań podatkowych nie świadczy, sama w sobie, o tym że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskująca nie odniosła się przykładowo do dokumentów źródłowych odzwierciedlających jej sytuację – nie podano (choćby szacunkowych) aktualnych przychodów czy też zobowiązań z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Nie dysponując aktualnymi i konkretnymi danymi dotyczącymi wysokości dochodów i kosztów przedsiębiorstwa skarżącego, wielkości zatrudnienia, majątku oraz zadłużenia Naczelny Sąd Administracyjny nie może uznać, że niepoparte żadnym dokumentem stwierdzenie o negatywnych konsekwencjach jest wystarczające do uznania spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Podnoszona przez Spółkę wątpliwość odzyskania od organu niesłusznie wyegzekwowanych od niej należności, przy braku jakichkolwiek na tę okoliczność wyjaśnień, również nie znajduje uznania według tutejszego Sądu. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa, jak wspomniano wyżej, na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04 oraz z 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04), a obowiązkiem sądu jest w tej sytuacji ocena argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś prowadzenie postępowania dowodowego co do przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, niepubl. oraz z dnia 9 lipca 2004 r., sygn. akt FZ 163/04, niepubl.). Ogólnikowość złożonego w niniejszej sprawie zażalenia tym samym nie pozwala zweryfikować, czy w istocie w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.