I OSK 1812/06

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Rzążewska Sędziowie NSA Janina Antosiewicz Jerzy Bujko (spr.) Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Budownictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1296/05 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w W. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości 1) uchyla zaskarżony wyrok i skargę oddala, 2) zasądza od Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w W. na rzecz Ministra Infrastruktury kwotę 280 (słownie: dwieście osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania UZASADNIENIE Pismem z dnia 12 stycznia 2005 r. Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w W. zwróciła się do Wojewody P. "o uchylenie samowolnej decyzji Urzędu Miejskiego w W. w sprawie wydzielenia działki [...] z działki przyległej do budynku nr [...] obr. [...] oraz wydanie decyzji w sprawie użytkowania przyległej działki [...]". Wcześniej, pismami datowanymi między innymi w dniach 22 października 2004 r., 29 grudnia 2004 r. i następnie w dniu 25 stycznia 2005 r. Wspólnota zwracała się do Prezydenta Miasta W. o ustanowienie użytkowania wieczystego na działce nr [...] utworzonej przez podział wcześniej istniejącej działki nr [...]. Kwestionowała również celowość i zgodność z prawem podziału tej nieruchomości, na której znajduje się należący do niej budynek mieszkalny. Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 17 i 65 § 1 k.p.a. przekazał wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w W. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w G., bowiem uznał, iż zmierza on do uchylenia decyzji o wydzieleniu działki nr [...]. Postanowienie to zaskarżyła Wspólnota Mieszkaniowa zażaleniem, w którym podniosła, że oprócz żądania przekazania jej w wieczyste użytkowanie niezabudowanej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i [...], przylegającej do budynku przy ul. [...], wnosi o uchylenie postanowienia Urzędu Miejskiego w W. zawartego w piśmie z dnia [...], pkt 4, a także o sprawdzenie zgodności z prawem postępowania tego Urzędu przy podziale nieruchomości i oddawanie ich w nieodpłatne użytkowanie. Wymienionym pismem z dnia [...] (pkt 4) Kierownik Wydziału Gospodarki Nieruchomości i Urbanistyki Urzędu Miejskiego w W. podtrzymał wcześniejsze stanowisko Prezydenta W. w sprawie odmowy ustanowienia wieczystego użytkowania. Po rozpoznaniu zażalenia Minister Infrastruktury, postanowieniem z dnia [...], uchylił postanowienie Wojewody P. z dnia [...] i wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej przekazał Prezydentowi Miasta W.. Uzasadniając to postanowienie organ stwierdził, że przedmiotem żądania z wniosku z dnia 12 stycznia 2005 r. jest ustanowienie wieczystego użytkowania nieruchomości stanowiącej własność samorządu terytorialnego, a zatem do jego rozpoznania jest właściwy Prezydent Miasta W.. Na postanowienie Ministra Infrastruktury Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wskazując na nieprawidłowości zaistniałe przy dokonywanym w 1987 r. podziale działki nr [...] Wspólnota zażądała: 1) uchylenia tego podziału; 2) przywrócenia Wspólnocie budynku gospodarczego będącego integralną częścią budynku mieszkalnego; 3) przekazania skarżącej w wieczyste użytkowanie nieruchomości niezabudowanej przyległej do budynku mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał tę skargę za uzasadnioną i wyrokiem z dnia 30 czerwca 2006 r. uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku, że w przypadku wszczęcia postępowania administracyjnego na organie administracji publicznej w pierwszej kolejności spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia treści żądania zawartego w podaniu strony, a gdy jest ona ogólnikowa lub nieprecyzyjna organ winien wezwać stronę do jej sprecyzowania. Wydając zaskarżone postanowienie organ nie wykonał tego obowiązku, bowiem w treści zażalenia oprócz żądania przyznania wieczystego użytkowania strona zawarła wnioski dotyczące również innych kwestii. Zobowiązywało to organ do oceny tych wniosków przez pryzmat przepisów art. 63–66 k.p.a., oddzielenia sprawy dotyczącej przedmiotu rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i jej rozpoznanie w postępowaniu odwoławczym oraz wyłączenia wniosków niezwiązanych ze sprawą i nadanie im dalszego biegu, czego organ nie uczynił. Wobec tego, iż strona nie cofnęła zawartych w zażaleniu wniosków Minister Infrastruktury, powinien był uzyskać jej wyraźne stanowisko co do zakresu zaskarżenia (zarzutów i wniosków zażalenia). Sąd I instancji wskazał też, iż w zaskarżonym postanowieniu nie wyjaśniono w jakim trybie (administracyjnym czy cywilnym) skarżąca domaga się ustanowienia na jej rzecz użytkowania wieczystego. Uchybienia te, zdaniem Sądu I instancji, uzasadniają uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżył skargą kasacyjną Minister Budownictwa. Zarzucił naruszenie przepisów art. 133 § 1, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) oraz art. 7, 63, 64, 65, 66, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez uznanie, że organ zaniechał podjęcia kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, niedokonanie oceny całości zebranego materiału, niewskazanie w uzasadnieniu wyroku podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia i bezpodstawnym uwzględnieniu skargi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że wniosek skarżącej był jasny i dotyczył przekazania jej nieruchomości należącej do jednostki samorządu terytorialnego w wieczyste użytkowanie. Nie zachodziła więc potrzeba sprecyzowania żądania strony, a wniosek skierowany do niewłaściwego organu nie wszczynał postępowania administracyjnego i podlegał przekazaniu organowi właściwemu. Nie zmienia tego fakt, iż w treści zażalenia Wspólnota zawarła różne wnioski, skoro z treści jego uzasadnienia wynika, czego domaga się strona. Wnioskiem zawartym w skardze kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, oddalenie skargi albo przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zarzuty skargi kasacyjnej są uzasadnione. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywody prawne są teoretycznie trafne, lecz nie wskazują na wadliwość przeprowadzonego w tej sprawie postępowania i zaskarżonego do Sądu I instancji postanowienia. Od chwili bowiem wniesienia pisma z dnia 12 stycznia 2005 r. do Wojewody P. nie budziła wątpliwości treść żądania skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej. Mimo nieprecyzyjnego formułowania swoich pism poprzedzających wniosek inicjujący postępowanie, a także zamieszczania w nich różnych kwestii, nie może budzić wątpliwości, iż Wspólnota żądała przekazania jej w użytkowanie wieczyste tych części dawniej istniejącej działki nr [...], które zostały utworzone w wyniku jej podziału, a były konieczne dla korzystania z budynku skarżącej przy ul. [...] w W.. Wojewoda P. błędnie odczytał treść żądania z pisma datowanego 12 stycznia 2005 r. i przekazał go do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w G.. Błąd ten usunął w następstwie rozpoznania zażalenia Wspólnoty Minister Infrastruktury zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], którym uchylił postanowienie Wojewody i przekazał wniosek Prezydentowi W. jako organowi właściwemu do jego rozpoznania. Należy przy tym zauważyć, że również treść zażalenia na postanowienie Wojewody P. z [...] była jasna i wbrew stanowisku Sądu I instancji nie wymagała dodatkowego sprecyzowania. Zażalenie to nie podniosło żadnych uzasadnionych zarzutów na zaskarżone postanowienie i ponowiło zasadnicze żądanie ustanowienia wieczystego użytkowania. Nie zmienia tego fakt, iż oprócz tego żądania Wspólnota Mieszkaniowa zamieściła w treści zażalenia wnioski o dokonanie kontroli działania Urzędu Miejskiego w W.. Treść tych wniosków potwierdza tylko niezadowolenie członków Wspólnoty z wyników dotychczasowych zabiegów o uzyskanie żądanego prawa. Nadto, czego nie zauważył Sąd I instancji, zakres postępowania organu odwoławczego i treść wydanego przez ten organ postanowienia była zdeterminowana treścią zaskarżonego postanowienia Wojewody P., który jako organ niewłaściwy do rozpoznania pisma z 12 stycznia 2005 r., miał obowiązek przekazać je organowi właściwemu (art. 65 § 1 k.p.a.). W wyniku złożenia zażalenia organ odwoławczy mógł orzekać tylko w sposób wskazany w art. 138 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. Wydane przez Ministra Infrastruktury postanowienie było zgodne z prawem i nie zachodziła podstawa do jego uchylenia. Skarga kasacyjna trafnie więc zarzuca, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie miał podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, które zostało wydane z naruszeniem art. 133 § 1, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Uzasadnia to uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. zaliczając do tych kosztów wpis od skargi kasacyjnej i wynagrodzenie adwokata ustalone w minimalnej wysokości.