I FSK 1966/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, Sędzia NSA Mariusz Golecki (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ł. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 maja 2018 r. sygn. akt III SA/Gl 229/18 w sprawie ze skargi Ł. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 18 lipca 2017 r. nr 2401-IOV-1.4103.58-59.2017.MBE w przedmiocie podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2011 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Ł. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE 1. Wyrokiem z 8 maja 2018 r., sygn. III SA/Gl 229/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Ł. S. (dalej: "Skarżący", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "DIAS", "Organ podatkowy") z 18 lipca 2017 r. nr 2401-IOV-1.4103.58-59.2017.MBE w przedmiocie podatku od towarów i usług. 2. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Gliwicach do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Skarżący zaskarżając go w całości i wnosząco jego uchylenie. Przedmiotowemu wyrokowi zarzucono na podst. art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie prawa procesowego tj. art. 134 i 145 p.p.s.a. nie precyzując jednakże jakie konkretnie naruszenia Skarżący ma na myśli oraz w jaki sposób przepisy te zostały naruszone przez Sąd pierwszej instancji. 3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Strony Organ podatkowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Skarga kasacyjna, mimo zawartego w niej wniosku o rozpoznanie na rozprawie, stosownie do zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z 18 października 2022 r., wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm.), została skierowana na posiedzenie niejawne wyznaczone na 7 grudnia 2022 r., o czym poinformowano pełnomocników stron, umożliwiając im złożenie na piśmie dodatkowego stanowiska. 4.1. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu. 4.2. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w sytuacji, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zd. pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny może sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań oceniających zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji. 4.3. Przed przystąpieniem do analizy zarzutów kasacyjnych należy przypomnieć, że skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Przepis art. 174 p.p.s.a. stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Granice skargi kasacyjnej są zatem wyznaczone przez jej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego wyznacza zakres kontroli przeprowadzonej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zatem sam autor skargi kasacyjnej określa zakres kontroli instancyjnej wskazując, adekwatny jego zdaniem w danej sprawie, wzorzec kontroli. Koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, to na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek wskazania naruszonych przez sąd przepisów, tego na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie, a w przypadku naruszenia prawa procesowego - wskazanie także wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma bowiem obowiązku, ani prawa samodzielnie poszukiwać wzorca kontroli kasacyjnej, czy domniemywać intencji strony, tudzież konkretyzować zarzuty kasacyjne, w tym domyślać się i uzupełniać przedstawioną w rozpoznawanym środku prawnym argumentację (np. wyroki NSA: z 19 grudnia 2019 r., I FSK 2013/19; z 18 stycznia 2018 r., I FSK 667/16; z 13 września 2017 r., I FSK 2253/15; z 1 lipca 2014 r., I FSK 1041/13). Jakkolwiek zastosowana przez Skarżącego konstrukcja zarzutów nie odpowiada w pełni wymaganiom stawianym zarzutom skargi kasacyjnej, tak nie dyskwalifikuje jej to jednak w stopniu uzasadniającym jej odrzucenie. Niemniej zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 134 i 145 p.p.s.a. nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ Skarżący nie sprecyzował, na czym miałoby polegać konkretne naruszenie tych przepisów przez Sąd pierwszej instancji, tym samym zaś nie dopełnił obowiązku określenia granic skargi kasacyjnej. W części wstępnej skargi kasacyjnej pełnomocnik Strony wskazuje, iż w sprawie doszło do "uchybienia poprzez naruszenie przepisów, o czym mowa w art. 174 pkt 2 [p.p.s.a.]" przy czym nie zostały tam wspomniane żadne przepisy postępowania, których naruszenie miałoby być przyczyną wniesienia skargi kasacyjnej. Stosowne przepisy tj. art. 134 i 145 p.p.s.a. pojawiają się dopiero w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej, gdzie jej autor przedstawia swoją argumentację odnośnie nieprawidłowości dot. wyroku Sądu pierwszej instancji. Nadto należy zauważyć, że wymienione powyżej przepisy składają się z kilku paragrafów, tymczasem Skarżący nie zaznaczył naruszenia, których konkretnie przepisów w ramach ww. artykułów p.p.s.a. zarzuca on wyrokowi WSA w Gliwicach. Zauważyć również należy, że w zakresie wskazanych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania prawidłowa konstrukcja zarzutu kasacyjnego, uwzględniając treść wniesionego środka zaskarżenia, winna wskazywać na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z konkretnymi przepisami postępowania, którego naruszenie dawałoby podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku. Tymczasem sformułowane przez profesjonalnego pełnomocnika Strony zarzuty kasacyjne nie zostały powiązane odpowiednio z naruszeniem przepisów p.p.s.a. lub O.p. ograniczając się ogólnie do stwierdzenia samego faktu naruszenia art. 134 i 145 p.p.s.a. Podkreślić bowiem jeszcze raz należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku, ani prawa samodzielnie poszukiwać wzorca kontroli kasacyjnej, czy też domniemywać intencji strony, tudzież konkretyzować zarzuty kasacyjne sformułowane przez stronę postępowania, w tym domyślać się i uzupełniać przedstawioną w rozpoznawanym środku prawnym argumentację. Oznaczało by to bowiem wchodzenie przez sąd w obowiązki strony jako takiej, co w kontekście przywołanych powyżej zasad dotyczących postępowania w sprawie skargi kasacyjnej byłoby niewątpliwie niedopuszczalne. W związku z powyższym uznać należy, że Skarżący sposobem sfomułowania skargi kasacyjnej w swej istocie uniemożliwił Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zbadanie zasadności jej zarzutów, stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. 5. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. 6. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na zasadzie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Z. Łoboda J. Rudowski M. Golecki (spr.) Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia NSA