IV SAB/Wr 897/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi: S. T. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę w całości. UZASADNIENIE S. T.(dalej zwany stroną lub skarżącym) w skardze do tut. Sądu zarzucił Wojewodzie Dolnośląskiemu (dalej zwany także Wojewodą lub organem) bezczynność w sprawie z wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy domagając się stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wyznaczenia organowi 14- dniowego terminu do załatwienia sprawy, przyznania od organu zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego wg norm przepisanych, wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.) w wysokości określonej w art. 154 u.p.p.s.a. i przyznania na rzecz skarżącego od organu odszkodowania w wysokości 2.500 zł. Jak wynika z uzasadnienia skargi oraz akt administracyjnych sprawy w dniu 9 kwietnia 2021 r. do organu wpłynął wniosek o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, który w dniu 14 lipca 2021 r. został zarejestrowany w systemie. Organ pismem z dnia 29 lipca 2021 r. zwrócił się do właściwych instytucji z prośbą o przekazanie informacji czy wjazd i pobyt strony na terytorium Polski stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, jak też pismem z tego samego dnia wezwał stronę do osobistego stawiennictwa w urzędzie w dniu 26 sierpnia 2021 r. oraz do złożenia kserokopii wszystkich stron paszportu zawierających adnotacje urzędowe i do złożenia odcisku linii papilarnych. W dniu 26 sierpnia 2021 r. strona wywiązała się z powyższego wezwania stawiając się w urzędzie oraz składając kserokopie paszportu i odciski linii papilarnych. W dniu 22 lutego 2022 r. do organu wpłynęło ponaglenie datowane na dzień 19 lutego 2022 r. Organ pismem z dnia 4 marca 2022 r. przekazał ponaglenie do Urzędu do Spraw Cudzoziemców, jak też w tym samym dniu wezwał stronę do uzupełnienia opłaty skarbowej i do nadesłania w terminie 30 dni dokumentów, które będą potwierdzeniem: 1) posiadania istnienia okoliczności innych niż w pozostałych przepisach działu V ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach ( t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2354 ze zm.) uzasadniających pobyt cudzoziemca w Polsce przez okres powyżej 3 miesięcy, 2) zapewnionego miejsca zamieszkania, 3) aktualnego ubezpieczenia zdrowotnego wraz z potwierdzeniem zapłaty za ubezpieczenie, 4) aktualnego źródła stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na utrzymaniu strony w Polsce oraz wykazanie posiadania dochodu w wysokości wyżej niż 776 zł (dla osoby samotnie gospodarującej) lub 600 zł (dla osoby w rodzinie). W dniach 21 marca 2022 r. i 12 kwietnia 2022 r. wpływają do organu pisma wraz z uzupełnieniem dotychczasowych braków wniosku, po czym strona składa, datowane na dzień 9 lipca 2022 r., do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Departamentu Analiz i Polityki Migracyjnej zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Powyższe pismo zostało przez organ wyższego stopnia uznane jako ponaglenie i przekazane Wojewodzie pismem z dnia 14 lipca 2022 r. Pismem nadanym w dniu 26 sierpnia 2022 r., które wpłynęło bezpośrednio na adres tut. Sądu w dniu 29 sierpnia 2022 r., strona złożyła przedmiotową skargę na bezczynność organu. Przesyłka sądowa, zawierająca skargę strony, została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 2 września 2022 r., zaś wpłynęła do Wojewody w dniu 5 września 2022 r. Organ decyzją z dnia 30 sierpnia 2022 r. udzielił stronie zezwolenia na pobyt czasowy do dnia 1 marca 2024 r. Przedmiotowa skarga wraz z odpowiedzią organu, w której pełnomocnik Wojewody wnosił o jej oddalenie, wpłynęła do Sądu w dniu 26 września 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Podstawą prawną skargi jest art. 3 § 2 pkt 8 u.p.p.s.a., z którego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 u.p.p.s.a. Pojęcie "bezczynności organu" zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej k.p.a.), w którym wskazano, że "bezczynność" wystąpi wówczas, gdy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". Zgodnie z art. 35 § 2 i § 3 k.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (por. T. Woś, M. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wyd.Prawnicze "Lexis-Nexis" (W-a 2005, str. 86). Kontrola sądowoadministracyjna w takich sprawach sprowadza się więc do zbadania, czy rzeczywiście organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce. Jak wynika z lektury akt sądowych oraz akt administracyjnych sprawy na dzień złożenia skargi postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy było już zakończone. Zgodnie bowiem z treścią art. 54 § 1 u.p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W niniejszej sprawie skarżący wadliwie zaadresował swoją skargę bezpośrednio do tut. Sądu zamiast do organu, któremu zarzuca bezczynność. Wniesienie skargi bezpośrednio do Sądu skutkowało tym, że koniecznym stało się jej przesłanie do Wojewody w celu nadania jej prawidłowego biegu. O zachowaniu wymaganych terminów, czy to procesowych (np. termin do wniesienia skargi) czy też materialnoprawnych (np. termin z którym wiąże się skuteczność czynności prawnej), decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd na adres właściwego organu administracji publicznej, gdyż to właśnie przez złożenie skargi do organu następuje wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego. Konstatacji tej nie zmienia treść art. 53 § 4 u.p.p.s.a., gdyż przewidziany tym przepisem konwalidacja terminu do wniesienia skargi nie obejmuje skargi na bezczynność lub przewlekłe postępowanie. W rezultacie należało przyjąć, iż skarga na bezczynność organu w niniejszej sprawie została złożona w dniu 2 września 2022 r., tj. w dniu nadania przez Sąd przesyłki pocztowej, zawierającej skargę strony z dnia 24 sierpnia 2022 r., na adres Wojewody. Tymczasem decyzja udzielająca stronie zezwolenia na pobyt czasowy została wydana w dniu 30 sierpnia 2022 r., czyli przed dniem wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd w składzie orzekającym reprezentuje stanowisko, że nie jest możliwe uwzględnienie skargi na bezczynność, która wniesiona została do sądu administracyjnego już po wydaniu przez organ administracji decyzji kończącej postępowanie w sprawie, a tym sam podziela wyrażany w doktrynie pogląd (por. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, wyd. 5, 2017 r. kom. do art. 149, uwaga II.1; Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M. w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, teza 2 in fine do art. 149, LEX), że skarga na bezczynność podlega oddaleniu w razie stwierdzenia, że organ nie pozostawał w stanie bezczynności w momencie wniesienia skargi do sądu. Zajęte powyżej stanowisko uzasadnić należy przede wszystkim tym, że celem skargi na bezczynność organu jest dyscyplinowanie organu administracji poprzez zwalczanie niepożądanego stanu polegającego na braku należytej aktywności organu oraz braku stosownej dynamiki podejmowanych czynności. Zgodnie bowiem, z treścią art. 149 § 1 pkt 1-3 u.p.p.s.a., uwzględnienie takiej skargi polega na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, a także – w myśl § 1a wskazanego przepisu – stwierdzeniu czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przypadku wniesienia skargi do sądu na bezczynność już po zakończeniu postępowania administracyjnego dyscyplinująca funkcja tej skargi nie może zostać osiągnięta, skoro został już wydany akt lub czynność do wykonania której sąd mógłby zobowiązać organ administracji. Podsumowując rozważania należało stwierdzić, że Wojewoda w dniu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego, tj. w dniu 2 września 2022 r., nie pozostawał w stanie bezczynności co do rozpatrzenia wniosku strony o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.