II GZ 412/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P.U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 3072/21 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi P.U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 października 2021 r. nr KOC/7128/Dr/19 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) postanowieniem z 29 czerwca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 3072/21, działając na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), odrzucił zażalenie P.U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: SKO) z 20 października 2021 r. nr KOC/7128/Dr/19 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia oraz na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. zwrócił uiszczony wpis od zażalenia. W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z 13 stycznia 2022 r. WSA odrzucił skargę P.U. (dalej: skarżący) na opisaną na wstępie decyzję SKO. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 10 maja 2022 r. (odebranym przez pełnomocnika pocztowego strony 18 maja 2022 r.) skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych zażalenia złożonego na postanowienie WSA z 13 stycznia 2022 r. poprzez nadesłanie dowodu nadania zażalenia, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Jak wynika z akt sprawy, skarżący w terminie zakreślonym przez sąd nie wykonał wezwania. W związku z tym sąd pierwszej instancji, zgodnie z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zobligowany był do odrzucenia zażalenia, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący domagając się jego uchylenia w całości i przywrócenia terminu do złożenia zażalenia skierowanego do WSA w dniu 24 stycznia 2022 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1. prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie tj. art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie tych przepisów i przedsądowe pozbawienie skarżącego prawa do sądu, a przez to naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa; 2. przepisów postpowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 178 p.p.s.a. poprzez uznanie, że brak odpowiedzi na żądanie nadesłania potwierdzenia nadania przesyłki listowej stanowi nieuzupełnienie braku formalnego podczas, gdy poświadczenie nadania jest dokumentem dla nadawcy, bowiem odbiorca, w tym przypadku sąd, wraz z przesyłką otrzymał potwierdzenie nadania i mógł to dodatkowo sprawdzić w powszechnie dostępnym "śledzeniu przesyłek" firmy In-Post. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 178 i art. 197 § 2 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Skoro zatem WSA wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez nadesłanie dowodu nadania zażalenia, wyznaczając siedmiodniowy termin na wykonanie tego wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia, a skarżący tego wezwania nie wykonał, to prawidłowo sąd pierwszej instancji, po bezskutecznym upływie terminu, odrzucił zażalenie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) powyższej oceny nie mogą zmienić podniesione w rozpoznawanym zażaleniu zarzuty, ani wskazana na ich poparcie argumentacja. Przywołane w zażaleniu okoliczności odnoszące się do oceny legalności zaskarżonej decyzji SKO o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia nie stanowiły (i nie mogły stanowić) przedmiotu oceny sądu w objętym zażaleniem postanowieniu WSA o odrzuceniu zażalenia. Nie są również zasadne zarzuty odnoszące się do naruszenia prawa skarżącego do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz naruszenia art. 178 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione żądanie od skarżącego przedłożenia dowodu nadania zażalenia z 22 stycznia 2022 r. (data wskazana w piśmie) i błędne odrzucenie tego zażalenia w sytuacji, gdy – zdaniem skarżącego – poświadczenie nadania jest dokumentem dla nadawcy, bowiem odbiorca, w tym przypadku sąd, wraz z przesyłką otrzymał potwierdzenie nadania i mógł to dodatkowo sprawdzić w powszechnie dostępnym "śledzeniu przesyłek" firmy InPost. Skarżący został wezwany do przedłożenia sądowi dowodu nadania zażalenia i jak sam wskazuje było to możliwe do wykonania. Wprawdzie podaje, że tylko przez 45 dni istniała możliwość śledzenia przesyłki w systemie firmy InPost, za pośrednictwem której nadał zażalenie, ale całkowicie nieuzasadnione jest czynienie sądowi zarzutu pozbawienia strony prawa do sądu w sytuacji, w której skarżący w żaden sposób nie zareagował na odebrane 18 maja 2022 r. wezwanie sądu, choćby informując sąd o wystąpieniu do operatora o wydanie potwierdzenia nadania przesyłki. Poza tym fakt, że skarżący przy zażaleniu z 29 lipca 2022 r. przedłożył dowód nadania zażalenia z 22 stycznia 2022 r. oznacza, że było to – pomimo sugerowanych przez skarżącego trudności – wykonalne i strona mogła zrealizować nałożony na nią przez sąd obowiązek. Jednocześnie skarżący mija się z prawdą wskazując, że nie był pouczony przez jakiego operatora ma być prowadzona korespondencja z sądem oraz że z art. 83 § 3 p.p.s.a. nie wynika, aby to Poczta Polska była operatorem wyznaczonym do korespondencji z sądem. Z akt sprawy wynika (k. 26), że skarżący wraz z postanowieniem o odrzuceniu skargi otrzymał pouczenie o sposobie i terminie wniesienia zażalenia. W pkt 1 tego pouczenia wskazano, że na postanowienie przysługuje zażalenie do NSA, w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia, za pośrednictwem sądu pierwszej instancji, przy czym oddanie pisma w placówce Poczty Polskiej S.A. (będącej operatorem wyznaczonym w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe), albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym, jak również złożenie pisma przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej albo przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego lub aresztu śledczego oraz przez członka załogi polskiego statku morskiego u kapitana statku jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu. Datą wniesienia pisma w formie dokumentu elektronicznego jest określona w urzędowym poświadczeniu odbioru data wprowadzenia pisma do systemu teleinformatycznego sądu (art. 83 § 3, 4 i 5 p.p.s.a.). Zażalenie złożone po upływie tego terminu zostanie odrzucone (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.). W aktach sprawy (k. 32) znajduje się potwierdzenie odebrania tego pouczenia przez pełnomocnika pocztowego skarżącego w dniu 11 stycznia 2022 r. Należy też przypomnieć, że 19 października 2015 r. NSA w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę o sygn. akt I OPS 1/15 o następującej treści: "Oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w zw. z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529) nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie". Uchwała ta jest wiążąca na podstawie i w sposób wskazany w art. 269 § 1 p.p.s.a. W motywach uchwały wskazano, że art. 83 § 3 p.p.s.a. ma charakter przepisu szczególnego, wymagającego wykładni ścieśniającej. NSA zwrócił uwagę, że uzależnienie zachowania terminu wniesienia pisma do sądu, od oddania tego pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu Prawa pocztowego zapewnia jednakowe wymagania formalne dla wszystkich uczestników procesu. Gwarantuje przy tym pewność prawa i jego przewidywalność, skoro potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego (art. 17 Prawa pocztowego). W ocenie składu siedmiu sędziów art. 83 § 3 p.p.s.a. jest jasny, językowo zrozumiały, a wykładnia gramatyczna prowadzi do wniosku, że nie można tu mówić o naruszeniu prawa do sądu. W świetle powyższej uchwały uznać należy, że operator InPost Sp. z o.o. nie jest operatorem wyznaczonym w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe. Nadto w aktach sprawy znajduje się koperta, w której wpłynęło do sądu zażalenie skarżącego z 22 stycznia 2022 r. (k. 48 akt sądowych) i ze znajdującej się na tej kopercie informacji nie sposób odczytać daty nadania przesyłki. Mając na uwadze, że art. 194 § 2 p.p.s.a. przewiduje termin siedmiu dni na wniesienie zażalenia, sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dowodu nadania zażalenia celem oceny terminowości jego wniesienia. Było to działanie prawidłowe i konieczne, co czyni zupełnie chybionym zarzut o bezpodstawnym i stanowiącym nadużycie prawa wezwaniu skarżącego do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. W związku z powyższym, w ocenie NSA, sąd pierwszej instancji prawidłowo na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 odrzucił zażalenie. NSA nie dopatrzył się w niniejszej sprawie także naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Wobec tego, NSA na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.