III OW 31/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy [...] o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy [...] a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o wydanie decyzji nakazującej właścicielowi gruntu wykonanie urządzeń zapobiegających zalewaniu sąsiednich posesji postanawia: wskazać jako organ właściwy w sprawie Wójta Gminy [...]. UZASADNIENIE Wójt Gminy [...] (dalej jako: "Wójt") wystąpił o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego pomiędzy nim a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] (dalej jako: "PINB") w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku mieszkańców ul. [...] w [...]. Wnioskodawcy wystąpili o wydanie w oparciu o art. 234 Prawa wodnego decyzji nakazującej właścicielowi gruntu wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom zalewania posesji sąsiednich. Wnioskodawcy jako źródło swoich problemów wskazali działalność dewelopera budującego domy szeregowe na działce nr [...] w obrębie [...]. Wnioskodawcy stwierdzili, że inwestor podniósł teren działki poprzez rozplantowanie wcześniej zebranego humusu pod wykopy fundamentowe budynku. We wniosku podkreślono, że przed rozpoczęciem inwestycji na działce nr [...] w [...] problem zalewania posesji przy ul. [...] nie występował. W ocenie Wójta skoro problem zalewania nieruchomości wiąże się bezpośrednio z trwającą inwestycją budowlaną, to organ ten nie ma możliwości sprawdzenia, czy inwestycja ta jest prowadzona zgodnie z projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę. Zdaniem Wójta to do kompetencji organów nadzoru budowlanego należy ustalenie, czy inwestor wykonując roboty budowlane dokonał zmiany naturalnego spływu wód opadowych celem skierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości, a więc ocena czy została naruszony § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065). W odpowiedzi na wniosek PINB wniósł o wskazanie jako organu właściwego Wójta Gminy [...], wywodząc, że prace polegające na rozplantowaniu ziemi nie są robotami budowlanymi. PINB poinformował, że rozpoczął kontrole budowy prowadzonej na działce nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Może to czynić w odniesieniu do załatwienia konkretnej sprawy, w której dwa organy jednocześnie uznają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z organów nie uznaje się za właściwy w sprawie (spór negatywny). W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do wskazania organu właściwego do rozpatrzenia sprawy związanej z podniesieniem terenu działki nr ewid. nr [...] położonej w [...], co zdaniem wnioskodawców powoduje spływ wód opadowych na ich nieruchomość. Wskazać należy, że przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego była już podobna sprawa wywołana wniesieniem wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Sąd – w składzie rozpoznającym niniejszy wniosek w pełni podziela pogląd zaprezentowany w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt III OW 39/21. W pierwszej kolejności wyjaśnić zatem należy, iż w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko ta strona określa przedmiot swego żądania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1632/96, LEX nr 47890), a w konsekwencji przedmiot postępowania, przy czym w razie wątpliwości jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 47). W tych okolicznościach organy powinny mieć przede wszystkim na uwadze stanowisko wnioskodawców, który jednoznacznie powołali się na art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, zgodnie z którym, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. W efekcie organem właściwym do rozpoznania wniosku wnioskodawców złożonego w trybie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, jest właściwy miejscowo wójt, burmistrz lub prezydent miasta, a więc w tej sprawie Wójt Gminy [...]. Na tym organie zatem ciąży obowiązek podjęcia stosowanych czynności w sprawie. Należy pamiętać jednak, iż nie przesądza to na tym etapie postępowania czy organ ten będzie miał podstawy do nałożenia obowiązków, o których stanowi art. 234 ust. 3 Prawa wodnego. Jednocześnie zauważyć należy, iż jak wynika z akt sprawy, w tym odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, kwestia ewentualnego naruszenia przepisów prawa budowlanego zostanie odrębnie rozstrzygnięta przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...]. Z powyższych względów i na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art. 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.