I OZ 751/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 5 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 652/10 oddalające wniosek A. Z. o wyłączenie sędziów i referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie – sędziego NSA Janiny Kosowskiej i sędziów WSA: Marzenny Glabas, Alicji Jaszczak – Sikory, Bogusława Jażdżyka, Beaty Jezielskiej, Tadeusza Lipińskiego, Katarzyny Matczak, Adama Matuszaka, Hanny Raszkowskiej, Zbigniewa Ślusarczyka, Andrzeja Błesińskiego, Wiesławy Pierechod, Zofii Skrzyneckiej oraz referendarzy Agnieszki Bińczyk i Krzysztofa Nesteruka w sprawie ze skargi A. Z. o wymierzenie Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w O. grzywny z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 60/09 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE A. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę o wymierzenie Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w O. grzywny z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 60/09 w przedmiocie bezczynności w rozpoznaniu odwołania W dniu 30 czerwca 2011 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o wyłączenie w sprawie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie: sędziego NSA Janiny Kosowskiej oraz sędziów WSA Marzenny Glabas, Alicji Jaszczak – Sikory, Bogusława Jażdżyka, Beaty Jezielskiej, Tadeusza Lipińskiego, Katarzyny Matczak, Adama Matuszaka, Hanny Raszkowskiej, Zbigniewa Ślusarczyka, Andrzeja Błesińskiego, Wiesławy Pierechod i Zofii Skrzyneckiej, a także referendarzy sądowych Agnieszki Bińczyk i Krzysztofa Nesteruka. W uzasadnieniu wskazano, że istnieje uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziów i referendarzy sądowych, którzy brali udział w prowadzonych uprzednio postępowaniach w sprawach skarżącego. Wymienieni we wniosku o wyłączenie sędziowie WSA w Olsztynie oraz referendarze sądowi złożyli do akt sprawy oświadczenia, w których wskazali, że nie zachodzi między nimi a stronami postępowania okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznaniu sprawy. Ponadto oświadczyli, że w sprawie nie zachodzi żaden z powodów wyłączenia z mocy ustawy, o których mowa w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 652/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy sądowych wskazując, że sam fakt orzekania w innej sprawie, w której wnioskodawca był stroną, nie daje podstawy do formułowania zastrzeżeń co do bezstronności sędziego, biorącego udział w rozstrzyganiu innej sprawy. Podstawy do wyłączenia nie może stanowić również niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia uprzednio toczącej się sprawy, bowiem zarzuty te strona mogła podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń sądu pierwszej instancji. W ocenie Sądu skarżący nie wskazał na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty. Sąd uznał zatem, że podnoszone przez skarżącego twierdzenia nie mogły podważyć wiarygodności złożonych w niniejszej sprawie oświadczeń i stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. Na to postanowienie A. Z. złożył zażalenie, w którym zarzucił naruszenie: 1) art. 18 § 1 pkt 6a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 22 § 2, art. 151 i art. 135 tej ustawy, poprzez niezasadne uznanie, że nie zachodziły przesłanki do wyłączenia sędziów WSA w Olsztynie: Adama Matuszaka, Alicji Jaszczak – Sikory i Zbigniewa Ślusarczyka, którzy to sędziowie orzekali w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 60/09 w przedmiocie bezczynności w sprawie odwołania od decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego – sprawy związanej z obecną o sygn. akt II SA/Ol 652/10 tyczącą się zbadania zasadności skargi o wymierzenie Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w O. grzywny z powodu niedostosowania się do wyroku WSA z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 60/09, czym wypełnione zostały przesłanki art. 21 w związku z art. 18 § 1 pkt 6a powołanej ustawy; 2) art. 22 § 2 w związku z art. 19 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez subiektywne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi okoliczność uzasadniająca wyłączenie wskazanych we wniosku sędziów; 3) art. 141 § 4 w związku z art. 134 § 1, art. 135 i art. 133 § 1 zdanie pierwsze powołanej ustawy, przez błędne przyjęcie oraz wadliwe ustalenie faktów sprawy, iż w sprawie nie było jakichkolwiek przesłanek rzeczywistych i prawnych do wyłączenia sędziów. Z obszernego uzasadnienia zażalenia wynika, że określona w art. 19 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "uzasadniona wątpliwość", oznacza – w ocenie skarżącego – każdą okoliczność mogącą wywołać tę wątpliwość. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 18 § 1 pkt 6a powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Zauważyć należy, że sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Adam Matuszak, Alicja Jaszczak – Sikora oraz Zbigniew Ślusarczyk wyrokiem z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 60/09, rozpoznali skargę A. Z. na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. w przedmiocie rozpoznania odwołania z dnia 11 marca 2008 r. Wyrokiem tym zobowiązano Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. do rozpatrzenia odwołania A. Z. z dnia 11 marca 2008 r. od decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w B. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W niniejszej natomiast sprawie rozpoznawany jest wniosek o wyłączenie sędziów w sprawie rozpoznawania wniosku skarżącego w przedmiocie wymierzenia grzywny Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w O. z tytułu niewykonania powołanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2010 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego fakt rozpoznawania przez sędziów Adama Matuszaka, Alicję Jaszczak – Sikorę oraz Zbigniewa Ślusarczyka w dniu 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 60/09, skargi A. Z. w innej przedmiotowo, opisanej wyżej sprawie nie oznacza, iż sędziowie Adam Matuszak, Alicja Jaszczak – Sikora oraz Zbigniew Ślusarczyk podlegać powinni wyłączeniu od rozpoznania wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie wyroku sądu. Podkreślić należy, że ustawodawca nie zabrania powierzać rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego sędziom, którzy wcześniej brali udział w wydaniu wyroku ze skargi tego samego skarżącego w innej przedmiotowo sprawie. Natomiast okoliczność, że sędzia NSA Janina Kosowska i sędzia WSA Katarzyna Matczak (postanowienie WSA z dnia 30 września 2010 r.) oraz sędziowie WSA Andrzej Błesiński, Wiesława Pierechod oraz Zofia Skrzynecka (postanowienie WSA z dnia 10 marca 2011 r.) orzekali w sprawie z innego wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego nie stanowi okoliczności uzasadniającej wyłączenie tychże sędziów od orzekania w sprawie będącej przedmiotem niniejszej sprawy, to jest w sprawie o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w O. grzywny z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 60/09. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 18 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Niezależnie jednak od przyczyn wymienionych powyżej, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, o czym stanowi art. 19 wskazanej ustawy. Zaznaczyć przy tym należy, że podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne odczucia strony skarżącej. Konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy też innych, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 tejże ustawy. W niniejszej sprawie skarżący nie wskazał jednak na zaistnienie takich okoliczności. Podkreślić bowiem należy, że niezadowolenie skarżącego odnośnie sposobu prowadzenia postępowania sądowego przez sędziów Adama Matuszaka, Alicji Jaszczak – Sikory oraz Zbigniewa Ślusarczyka w innej przedmiotowo sprawie ze skargi tego samego skarżącego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 60/09), nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego w sprawie niniejszej, bowiem zarzuty te skarżący może podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń Sądu pierwszej instancji. Tak więc powołana w niniejszym zażaleniu okoliczność, iż sędziowie Adam Matuszak, Alicja Jaszczak – Sikora oraz Zbigniew Ślusarczyk orzekali w dniu 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 60/09 w sprawie ze skargi A. Z. na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. w przedmiocie rozpoznania odwołania z dnia 11 marca 2008 r. nie może stanowić skutecznego argumentu przemawiającego za wyłączeniem tychże sędziów w niniejszej sprawie, w której to sprawie skarga dotyczy wymierzenia grzywny Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w O. z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 60/09. Nie jest to bowiem ta sama sprawa. Zaś, jak już wspomniano powyżej, sama tylko okoliczność, że dany sędzia już kiedyś orzekał w sprawie danego skarżącego, nie może stanowić skutecznej podstawy do jego wyłączenia w innej przedmiotowo sprawie. W odniesieniu do pozostałych sędziów i referendarzy sądowych, Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się ani we wniosku o ich wyłączenie, ani też w rozpoznawanym – bardzo obszernym – zażaleniu przesłanek, które uzasadniałyby ich wyłączenie. Przesłanką taką nie jest z pewnością subiektywne przeświadczenie skarżącego o zasadności złożonego wniosku. W związku z tym w okolicznościach niniejszej sprawy oraz wobec złożonych oświadczeń sędziów i referendarzy sądowych uznać należy, że Sąd pierwszej instancji w sposób właściwy ocenił, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o ich wyłączenie od orzekania w sprawie z wniosku A. Z. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w O. grzywny z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 60/09. Wobec tego uznać należy, że zarzuty podniesione w niniejszym zażaleniu nie mają usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 sierpnia 2011 r. nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.