II OZ 1035/11

SENTENCJA Dnia 27 października 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 27 października 2011 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2011 roku sygn. akt VII SA/Wa 304/11 o odmowie przyznania K.G. prawa pomocy w sprawie ze skargi P.P. i K.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 roku Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił K.G. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P.P. i K.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz oświadczenia majątkowego i dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawca prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe - mieszka razem z żoną i dzieckiem. Żona jest osobą bezrobotną i w chwili obecnej zajmuje się wychowaniem dziecka. Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 148 m², firmowy samochód Volvo V70 rok produkcji 2005 r. o wartości około 30.000,00 zł oraz oszczędności pieniężne w wysokości 25.000,00 zł. Wnioskodawca oświadczył, że ponosi następujące koszty miesięczne związane z utrzymaniem domu: z tytułu opłat za energię elektryczną w wysokości około 300,00 zł, opłat za gaz w wysokości około 300,00 zł, opłat za wodę i ścieki w wysokości około 100,00 zł, opłat za telefony w wysokości około 250,00 zł, zakupu paliwa około 300,00 zł miesięcznie. Na bieżące potrzeby życia codziennego w tym na zakup żywności wnioskodawca przeznacza kwotę w wysokości około 1.000,00 zł, na zakup odzieży w wysokości około 300,00 zł oraz środków chemicznych w wysokości około 60,00 zł miesięcznie. Ponoszone przez wnioskodawcę miesięczne koszty utrzymania domu, samochodu oraz wydatki na bieżące potrzeby życia codziennego wynoszą w sumie 2.610,00 zł. Do kosztów tych należy dodać wydatek roczny związany z ubezpieczeniem samochodu w wysokości 600,00 zł oraz z tytułu podatku od nieruchomości w wysokości 500,00 zł. Wnioskodawca podał, że posiada stały dochód miesięczny z tytułu prowadzenia dwóch firm, które zajmują się prowadzeniem parkingu wielostanowiskowego wraz z myjnią oraz produkcją biżuterii srebrnej z kamieniami. Dodał, że wyniki finansowe jednej spółki za rok 2010 r. są ujemne, a druga spółka, której jest także współwłaścicielem obciążona jest debetem w wysokości 35.000,00 zł. Wnioskodawca oświadczył, że środki finansowe na budowę parkingu wielostanowiskowego z myjnią, wewnętrzną instalacją gazową oraz przyłączem wodno-kanalizacyjnym posiadał z oszczędności żony oraz z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Z nadesłanego przez wnioskodawcę zeznania podatkowego za 2010 r. wynika, że wnioskodawca z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej A. poniósł stratę w wysokości - 4.305,80 zł natomiast z tytułu prowadzenia spółki B. dochód w wysokości 4.760,10 zł rocznie. W sumie roczny dochód wnioskodawcy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł 454,30 zł. A z nadesłanego wyciągu z konta firmowego wnioskodawcy za okres od 18 lutego 2011 r. do 18 maja 2011 r. wynika, że wartość operacji na koncie wyniosła 21.565,71 zł. Natomiast suma uznania na koncie osobistym wnioskodawcy za okres od 16 stycznia 2011 r. do 9 maja 2011 r. wyniosła 97.775.42 zł. Odmawiając przyznania prawa pomocy Sąd I instancji wskazał, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Strona wnosząc sprawę do Sądu winna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności, gdy jest to stały dochód miesięczny w postaci otrzymywanego wynagrodzenia za pracę czy też prowadzoną działalność, czyli jak w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu I instancji wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sytuacja materialna wnioskodawcy pozwala mu zarówno na poniesienie kosztów sądowych w sprawie, jak i na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Sąd I instancji podkreślił, że obecne koszty sądowe, jakie wnioskodawca ma ponieść, to wpis sądowy od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200,00 złotych. Także ewentualne przyszłe koszty sądowe, jakie wnioskodawca miałby ponieść w niniejszej sprawie nie będą wyższe od wysokości wpisu sądowego od skargi, a posiadając zgromadzone oszczędności pieniężne i przy uzyskiwanym stałym miesięcznym dochodzie będzie w stanie także pokryć koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł wnioskodawca. Wskazał, że koszty wpisu są akceptowalne, natomiast bardzo wysokie są koszty pełnomocnika. Podniósł, że myjnia jest przedmiotem sporu, a firma zajmująca się produkcją biżuterii przynosi straty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek czy choćby pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, skarżący otrzymuje stały, miesięczny dochód nie tylko z prowadzonej działalności gospodarczej, ale również w wynajmu powierzchni sklepowej. Okoliczność, że druga z posiadanych przez skarżącego firm generuje stratę nie powinna mieć przy tym znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia, bowiem to skarżący ponosi ryzyko prowadzonej przez siebie działalności i w tym sensie ponosi również konsekwencję utrzymywanie firmy nie przynoszącej dochodów. Należy także podkreślić, że skarżący dysponuje znacznymi oszczędnościami – jak wskazuje kwotą 25000 zł – które bez znacznego uszczerbku pozwalają na pokrycie kosztów postępowania oraz kosztów pomocy prawnej. Podkreślenia wymaga zasada, że to na stronie postępowania ciąży obowiązek partycypowania w finansowaniu prowadzonego z jej inicjatywy procesu sądowego, a wyjątkiem jest przerzucenie całego obowiązku w tym zakresie na Skarb Państwa. Uznać zatem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie uznał, że skarżący nie wykazał w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a tym samym brak było podstaw do przyznania mu prawa pomocy. Składane przez skarżącego oświadczenia o trudnej sytuacji życiowej w żaden sposób nie korespondują z przedkładanymi przez niego dokumentami i nie pozwalają na przyjęcie, że jest on osobą spełniająca warunki do przyznania prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.