I GZ 423/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1539/18 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 września 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1539/18, odmówił A. W. przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego WSA w Warszawie z 20 marca 2019 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lipca 2018 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: Odpis postanowienia o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy doręczono mu 15 kwietnia 2019 r., zatem termin do wniesienia sprzeciwu upłynął 23 kwietnia 2019 r. (22 kwietnia był dniem wolnym od pracy). W dniu 24 kwietnia 2019 r. skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia, a następnie, pismem z 30 kwietnia 2019 r., wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. W uzasadnieniu wskazał, że leczy się psychiatrycznie i stan zdrowia nie pozwolił mu na dochowanie terminu. Zarządzeniem z 9 maja 2019 r. skarżący został wezwany do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi do złożenia sprzeciwu w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przywrócenia terminu. Wezwanie to doręczono skarżącemu 31 maja 2019 r., jednak strona nie nadesłała stosownych dokumentów. W związku z powyższym WSA odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. Sąd uznał bowiem, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu na dokonanie tej czynności procesowej, tj. że choroba uniemożliwiła mu podjęcia czynności zmierzających do wniesienia sprzeciwu. Skarżący, mimo oświadczenia że leczy się psychiatrycznie, nie przedstawił żadnych dokumentów lekarskich wskazujących na wystąpienie choroby, która uniemożliwiłaby mu dokonanie czynności w terminie. Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący. Wskazał, że uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu oraz dokumenty potwierdzające słuszność zażalenia przedstawi na rozprawie. Wniósł o wezwanie go na rozprawę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć należy, że postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu prawa pomocy toczy się na wniosek skarżącego, wniesiony w następstwie wezwania go do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, od którego również wniesiono zażalenie. Sąd I instancji w pierwszej kolejności rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 20 marca 2019 r. wniosku nie uwzględnił. Skarżący natomiast uchybił 7-dniowemu terminowi do wniesienia sprzeciwu od tego postanowienia. We wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności wskazał, że leczy się psychiatrycznie i stan zdrowia nie pozwolił mu na złożenie sprzeciwu w terminie. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przepisów tych wynika, że wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, aby mógł podlegać ocenie przez Sąd I instancji, musi spełniać szereg wymogów, w tym m.in. wnioskodawca powinien uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu oraz dokonać spóźnionej czynności. W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na fakt, że występujący osobiście przed sądem skarżący oświadczył, że leczy się psychiatrycznie, Sąd I instancji wezwał go do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi, na które powołał się we wniosku, tj. przedłożenia stosownych dokumentów wskazujących na stan zdrowia – w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przywrócenia terminu. Wezwanie to doręczono skarżącemu w trybie zastępczym w dniu 31 maja 2019 r., zatem termin do wykonania wezwania upłynął 7 czerwca 2019 r. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi, w związku z czym – zdaniem NSA – Sąd I instancji prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do niesienia sprzeciwu od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy – na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. WSA w Warszawie nie mógł bowiem stwierdzić, czy choroba skarżącego rzeczywiście uniemożliwiła mu dokonanie czynności procesowej w terminie, skoro nie nadesłał on (pomimo wezwania) żadnych dokumentów na poparcie swoich twierdzeń. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że do przedstawienia tych informacji zobowiązany był wnioskodawca, co wynika zarówno z ww. przepisu, jak i zarządzenia z 9 maja 2019 r. Jedynie na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że odmowa przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy nie stoi na przeszkodzie złożeniu przez skarżącego kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, ponieważ stosownie do przepisu art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.