I C 356/23

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt: I C 356/23</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 25 sierpnia 2025 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Grudziądzu I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <table> <colgroup> <col width="186"/> <col width="525"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>sędzia Dominik Bednarski</p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2025 r. w Grudziądzu</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa: <strong> <!-- --> <span class="anon-block">Z. W.</span> </strong> </p> <p>przeciwko: <strong> <!-- --> <span class="anon-block">F. G.</span> </strong> oraz <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. G. (1)</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>1.  rozprawę zamyka;</p> <p>2.  zasądza od pozwanego <span class="anon-block">F. G.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">Z. W.</span> kwotę 9.500 zł (dziewięć tysięcy pięćset złotych 00/100) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 7 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty;</p> <p>3.  co do pozwanego <span class="anon-block">J. G. (1)</span> powództwo oddala;</p> <p>4.  zasądza od pozwanego <span class="anon-block">F. G.</span> na rzecz powódki kwotę 2. 214,00 zł (dwa tysiące dwieście czternaście złotych 00/100) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu;</p> <p>5.  pozostałymi nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa.</p> <p>Sygn. akt I C 356/23</p> <p> <strong> <!-- -->UZASADNIENIE pkt 3. wyroku z dnia 25.08.2025 r.</strong> </p> <p>W pkt 3. wyroku powództwo oddalono co do pozwanego <span class="anon-block">J. G. (1)</span>. Sąd uznał, iż pozwany ten <strong> <!-- -->nie posiadał legitymacji procesowej biernej. </strong>Przedmiot roszczenia powódki nie wszedł bowiem do spadku po <span class="anon-block">A. G.</span>.</p> <p>Wynika to z dokonanych przez Sąd Rejonowy następujących ustaleń faktycznych:</p> <p>Powódka <span class="anon-block">Z. W.</span> dokonała nakładów na przysługującej pozwanej <span class="anon-block">A. G.</span> działce ROD w wysokości 9.500 zł.</p> <p>Prawo do powyższej działki <span class="anon-block">A. G.</span> uzyskała albo pod rządami ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych z dnia 13 grudnia 2013 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 40 ze zm.) albo też wcześniej - na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051691419" title="Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych - Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1419 (art. 14;art. 14 ust. 1)"> <strong> <!-- -->art. 14 ust. 1</strong> ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych</a> (Dz.U. z 2005 r., Nr 169, poz.1419 ze zm.).</p> <p> <span class="anon-block">A. G.</span> zmarła dnia 20 marca 2022 r. w <span class="anon-block">G.</span>.</p> <p>Prawo do wyżej wymienionej działki nabył mąż <span class="anon-block">A.</span> <span class="anon-block">G.</span> - pozwany <span class="anon-block">F. G.</span>, który następnie zbył to prawo osobie trzeciej.</p> <p>(<em> <!-- -->okoliczności bezsporne – e-protokół rozprawy w dniu 02.10.2023 r. oraz protokół skrócony - k. 163 v., domniemania faktyczne, a także dowody: akt zgonu – k. 66, przesłuchanie pozwanego <span class="anon-block">J. G. (2)</span> - e protokół rozprawy w dniu 21 marca 2024 r. oraz protokół skrócony – k. 192)</em> </p> <p>Wedle twierdzeń strony powodowej prawo do działki przysługiwało wyłącznie pozwanej <span class="anon-block">A. G.</span>. Strona pozwana temu nie zaprzeczyła. Z kolei z zeznań pozwanego <span class="anon-block">J. G. (1)</span> wynika, iż pozwany <span class="anon-block">F. G.</span> zbył prawo do wyżej opisanej działki ROD osobie trzeciej.</p> <p>Te fakty Sąd uznał za ustalone. I wyprowadził z nich fakt kolejny (negatywny): zmarłej <span class="anon-block">A. G.</span> nie przysługiwało prawo do powyższej działki na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051691419" title="Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych - Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1419 (art. 14;art. 14 ust. 2)">art. <strong> <!-- -->14 ust. 2</strong> ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych</a> (Dz.U. z 2005 r., Nr 169, poz.1419 ze zm.) tj. prawo użytkowania działki - w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a>.</p> <p>Przypomnieć wypada, że prawo to ma charakter niezbywalny, związane jest ściśle z osobą, na rzecz której zostało ustanowione i – co do zasady - wygasa wraz ze śmiercią uprawnionego (wyr. SN z 18.3.2005 r., II CK 526/04, OSNC 2006, Nr 2, poz. 37, s. 91). Poza tym po wejściu w życie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych z dnia 13 grudnia 2013 r. brak jest możliwości ustanawiania nowych praw tego typu.</p> <p>Innymi słowy - skoro <span class="anon-block">A. G.</span> zmarła a pozwany <span class="anon-block">F. G.</span> dalej skutecznie rozporządzał działką, to albo:</p> <p>- prawo do powyższej działki <span class="anon-block">A. G.</span> uzyskała na podstawie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych z dnia 13 grudnia 2013 r.,</p> <p>- prawo to uzyskała wcześniej, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051691419" title="Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych - Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1419 (art. 14;art. 14 ust. 1)">art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych</a>; wówczas – na zasadzie art. 66 ust. 2 ww. ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. - przekształciło się ono w prawo do działki w rozumieniu ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r.,</p> <p>poza tym w obu wypadkach należało przyjąć, iż pozwany <span class="anon-block">F. G.</span>, jako mąż zmarłej <span class="anon-block">A.</span> <span class="anon-block">G.</span>, wstąpił w stosunek prawny wynikający z prawa do działki (na podstawie art. 38 ust. 1 zd. II ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych z dnia 13 grudnia 2013 r.).</p> <p>Logicznym jest, iż żeby zbyć przedmiotowe prawo, pozwany <span class="anon-block">F. G.</span> musiał najpierw w nie wstąpić.</p> <p>I dalej - jeżeli pozwany <span class="anon-block">F. G.</span> w prawo to wstąpił, to <strong> <!-- -->nie wygasło ono, lecz było kontynuowane.</strong> </p> <p>W takiej sytuacji własność pozostawionych przez zmarłą <span class="anon-block">A.</span> <span class="anon-block">G.</span> (wraz z nakładami powódki) na działce naniesień nie wygasła, lecz przeszła na małżonka wraz z niewygasającym w tym przypadku prawem do działki. Innymi słowy - nastąpił transfer uprawnień i obowiązków wynikających z takiego prawa i z nim związanych na rzecz osoby wstępującej w dotychczasowy stosunek prawny. Własność naniesień działkowca na działce <strong> <!-- -->nie podlegała wtenczas ogólnym zasadom dziedziczenia,</strong> lecz podzieliła los prawa do działki. W przeciwnym wypadku dochodziłoby do rozerwania tożsamości podmiotowej osoby uprawnionej do korzystania z działki oraz osoby, której przysługuje prawo własności znajdujących się na działce nasadzeń i obiektów, co nie znajduje oparcia w jakimkolwiek przepisie ustawy i byłoby całkowicie dysfunkcjonalne <em> <!-- -->(tak: J. Lipski, Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych. Komentarz, wyd. 1, 2022, komentarz do art. 38, zob. też: T. Justyński, Dziedziczenie rodzinnych ogrodów działkowych. Uwagi de lege lata i de lege ferenda, RPEiS 2021, Nr 3).</em> </p> <p>Tak więc, to na pozwanego <span class="anon-block">F. G.</span> – poza ogólnymi zasadami dziedziczenia - przeszła własność naniesień (nasadzeń, urządzeń i obiektów) pozostawionych przez zmarłą żonę; w tym nakładów dokonanych przez powódkę). I to wobec <span class="anon-block">F. G.</span> przysługiwało powódce roszczenie o zwrot nakładów. Natomiast pozwany <span class="anon-block">J. G. (1)</span>, jako jedynie spadkobierca <span class="anon-block">A.</span> <span class="anon-block">G.</span>, nie miał w niniejszej sprawie legitymacji procesowej biernej. Dlatego powództwo względem niego Sąd oddalił w pkt 3. wyroku.</p> <p>Na marginesie Sąd pragnie wskazać, iż sprawa rozpoznawała była w postępowaniu uproszczonym, gdzie <strong> <!-- -->rozszerzenie powództwa nie jest dopuszczalne </strong>(<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(4);art. 505(4) § 1)">art. 505(4) § 1</a> zd. I <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a>).</p> </div>