VIII U 1660/20
Sądy powszechne2020-09-21
Sygnatura
VIII U 1660/20
Data orzeczenia
2020-09-21
Rodzaj
REASONS
Sędziowie
Barbara Kempa (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Streszczenie
pobranie, nienależnego świadczenia - zobowiązuje do zwrotu
Treść orzeczenia
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt VIII U 1660/20</strong>
</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z dnia 13 maja 2020 r. , Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> stwierdził iż <span class="anon-block">D. G.</span> pobrał nienależne świadczenia za okres od 1.02.2019 r. do 28.02.2019 r. w łącznej kwocie 1029,80 zł z tytułu renty socjalnej i, w związku z powyższym, zobowiązał ubezpieczonego do zwrotu wskazanych nienależnie pobranych świadczeń.</p>
<p>/decyzja – k. 93 – 94 akt ZUS/</p>
<p>Odwołanie od w/w decyzji w dniu 22 czerwca 2020 r. złożył <span class="anon-block">D. G.</span> i wniósł o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że bezzasadnie stwierdzono nadpłatę świadczenia. Ubezpieczony wskazał iż jest zatrudniony w <span class="anon-block"> Zakładzie (...)</span> „Ja – Ty –My”i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie miesięczne w kwocie netto 1242,10 zł które wraz z kwota renty socjalnej nie przekracza kwoty stanowiącej podstawę zawieszenia tego świadczenia. Wnioskodawca podał iż jego pracodawca dokonał wypłat wynagrodzenia za styczeń w lutym, 2019 r. Podniósł , iż nie ma wpływu na opóźnienia w płatnościach, po stronie pracodawcy. W konsekwencji w lutym otrzymał zarówno wynagrodzenie za miesiąc styczeń i luty2019 r. Nie oznacza to, jednak, w jego ocenie, że w lutym osiągnął podwójny dochód. Dochód, w ujęciu rocznym, nie uległ zmianie, nie ma więc podstaw do zawieszenia i żądania zwrotu renty socjalnej.</p>
<p>/odwołanie – k. 3-4/</p>
<p>W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podnosząc, iż wnioskodawca nie kwestionuje okoliczności, iż w lutym 2019 r., osiągnięty przez niego przychód wyniósł 3375 zł.</p>
<p>/odpowiedź na odwołanie – k. 6/</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</em>
</strong>
</p>
<p>Decyzją z dnia 18 listopada 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał ubezpieczonemu <span class="anon-block">D. G.</span> rentę socjalną od 3 września 2015 r. na czas określony. Organ rentowy przyznając ubezpieczonemu rentę i w każdej następnej decyzji pouczył ubezpieczonego o treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 (art. 10;art. 10 ust. 6)">art. 10 ust. 6 ustawy o rencie socjalnej</a> i konieczności powiadomienia organu rentowego o wszelkich okolicznościach mających wpływ na prawo do renty.</p>
<p>/decyzja z 3.09.2015 r z pouczeniem – k. 15-16 akt ZUS, decyzja z 26.09.2018 r. z pouczeniem k. 21-24 akt ZUS, decyzja z 16.11.2018 r. z pouczeniem – k. 35- 38 akt ZUS/</p>
<p>Wnioskodawca od dnia 10.09.2018 r. jest zatrudniony w <span class="anon-block"> Zakładzie (...)</span> „Ja – Ty –My”</p>
<p>/ bezsporne umowa o pracę k. 31/32 akt ZUS/</p>
<p>Z tytułu zatrudnienia w 2019 r. wnioskodawcy wypłacono następujące sumy wynagrodzenia za pracę:</p>
<p>1. w styczniu 2019 -0 zł</p>
<p>2.w lutym 2019 r. wynagrodzenie za styczeń 2019 r. (w dniu 4.02.2019 r.) oraz za luty 2019 r. (w dniu 27.02.2019 r.). W konsekwencji w miesiącu lutym 2019 r. pracownik uzyskał przychód w kwocie 3375,00 zł.</p>
<p>3. w marcu 2019 r. -1687,50 zł</p>
<p>4. w kwietniu wynagrodzenie -1687,50 zł i premia 359,13 zł., razem przychód 2046,63 zł.</p>
<p>5. w maju -1687,50 zł,</p>
<p>6. w czerwcu 1988,20 zł w tym wynagrodzenie za czerwiec w kwocie 1701,66 zł brutto i premia za maj 286,54 zł,</p>
<p>7. w lipcu 1916,73 zł brutto w tym wynagrodzenie za pracę w kwocie <span class="anon-block"> (...)</span>,50 i premię 229,33 zł,</p>
<p>8. w sierpniu 1758,82 zł wynagrodzenie za pracę w kwocie <span class="anon-block"> (...)</span>,50 i premia 71,32 zł</p>
<p>/ wyjaśnienie rozbieżności k. 75-78, listy płac k. 79-86 akt ZUS/</p>
<p>Wynagrodzenie za styczeń 2019 r. ubezpieczony otrzymał w dniu 4 lutego 2019 r.</p>
<p>/ wyjaśnienie rozbieżności k. 75-78, listy płac k. 79-86 akt ZUS/</p>
<p>Ubezpieczony w w/w miesiącu lutym 2019 r. uzyskał przychód 3375,00 zł. (1687,50 zł x 2) przekraczający 70% przeciętego wynagrodzenia w 2019 r.</p>
<p>/ notatki w sprawie ujawnienia nadpłaty k. 87-90 akt ZUS//</p>
<p>Zaskarżoną decyzją z dnia 13 maja 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> zobowiązał <span class="anon-block">D. G.</span> do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 1 lutego 2019 r. do 28 lutego 2019 r. w kwocie 1029,80 zł z tytułu renty socjalnej.</p>
<p>/decyzja – k. 93 – 94 akt ZUS/</p>
<p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów w tym zaświadczeń zgromadzonych w aktach ZUS. Zgromadzonym dowodom Sąd dał wiarę, ich treść nie była kwestionowana przez wnioskodawcę.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje:</strong>
</p>
<p>Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.</p>
<p>Stan faktyczny sprawy jest pomiędzy stronami bezsporny. Wnioskodawca przyznał bowiem, że w 2019 r. był zatrudniony w <span class="anon-block"> Zakładzie (...)</span> „Ja – Ty –My”, osiągał dochody, z tego tytułu, oraz pobierał rentę socjalną.</p>
<p>Wnioskodawca podnosił jedynie w odwołaniu od decyzji, że w lutym 2019 r. otrzymał wynagrodzenie z opóźnieniem za dwa miesiące tj. za styczeń 2019 r. i za luty 2019 r. podał , ze nie oznacza to, że w lutym osiągnął podwójny dochód. Dochód w ujęciu rocznym nie uległ zmianie.</p>
<p>Zgodnie z Komunikatem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 listopada 2018 r. w sprawie granicznych kwot przychodu dla 2019 r. stosowanych przy zawieszaniu albo zmniejszaniu emerytur i rent (M.P. z 2018 r., poz. 1154.), że od dnia 1 grudnia 2018 r. kwota przychodu odpowiadająca 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za III kwartał 2018 r. ogłoszonego do celów emerytalnych wynosi 3206,20 zł.</p>
<p>Zgodnie <strong>
<!-- -->z </strong>
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 (art. 10;art. 10 ust. 1)">
<strong>
<!-- -->art. 10 ust. 1</strong> ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej</a> (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz.1300.), prawo do renty socjalnej zawiesza się w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.</p>
<p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 10 ust. 2;art. 10)">ust. 2 art. 10</a>, za działalność podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 6 ust. 1)">ust. 1</a>, uważa się zatrudnienie, służbę, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4;art. 6 ust. 1 pkt. 6)">art. 6 ust. 1 pkt 4 i 6 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, lub inną pracę zarobkową albo prowadzenie działalności pozarolniczej.</p>
<p>Zgodnie z ust. 4 art. 10, za przychód, o którym mowa w ust. 1, uważa się również kwoty pobranych zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego oraz wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, kwoty świadczenia rehabilitacyjnego i wyrównawczego, zasiłku wyrównawczego i dodatku wyrównawczego.</p>
<p>Stosownie do treści ust. 5, prawo do renty socjalnej ulega zawieszeniu w razie osiągania przychodu innego niż wymieniony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910800350" title="Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz. U. z 1991 r. Nr 80, poz. 350 (art. 9 ust. 1;art. 9 ust. 2;ust. 3;ust. 4)">ust. 1-4</a>, zaliczonego do źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910800350" title="Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz. U. z 1991 r. Nr 80, poz. 350 (art. 27)">art. 27 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych</a> (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), z zastrzeżeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910800350" title="Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz. U. z 1991 r. Nr 80, poz. 350 (art. 9;art. 9 ust. 1;art. 9 ust. 2)">art. 9 ust. 1 i 2</a>, lub osiągania przychodów z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, opodatkowanych na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.</p>
<p>Zgodnie z treścią ust. 6 art. 10, prawo do renty socjalnej zawiesza się za miesiąc, w którym zostały osiągnięte przychody, o których mowa w ust. 1-5a, w łącznej kwocie wyższej niż 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego do celów emerytalnych.</p>
<p>Stosownie do treści ust. 7 art. 10, osoba pobierająca rentę socjalną lub jej przedstawiciel ustawowy, są obowiązani niezwłocznie powiadomić organ wypłacający rentę socjalną o osiąganiu przychodu w kwocie powodującej zawieszenie prawa do renty socjalnej. Powiadomienie następuje w formie pisemnego oświadczenia. W przypadku, gdy składki na ubezpieczenia społeczne są odprowadzane przez płatnika składek, osoba pobierająca rentę socjalną jest obowiązana do przedstawienia zaświadczenia albo oświadczenia określającego kwotę przychodu.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że ubezpieczony w w/w miesiącu lutym 2018 r. osiągnął przychody z tytułu wynagrodzenia za pracę przekraczające 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego do celów emerytalnych. Uzyskał tytułem wynagrodzenia kwotę 3375,00 zł. (1687,50 zł x 2).</p>
<p>Nie ma racji wnioskodawca, twierdząc, że, otrzymane przez niego, w spornym miesiącu lutym 2019 r., kwoty wynagrodzenia nie powinny powodować zawieszenia renty, gdyż częściowo wypłacono mu je za wcześniejsze miesiące tj. za styczeń 2019 r. i za luty 2019 r.</p>
<p>Zgodnie z treścią w/w <strong>
<!-- -->przepisu art. 10 ust. 1 i ust. 2 wszelkie</strong> przychody uzyskane z zatrudnienia stanowią przychody, które są brane pod uwagę przy ustaleniach czy uzyskany przychód nie przekroczył 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Dlatego też wyliczenia dokonane przez organ rentowy są prawidłowe i brak jest podstaw do ich kwestionowania.</p>
<p>Zgodnie z dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 138;art. 138 ust. 1)">
<strong>
<!-- -->art. 138 ust. 1</strong> ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 53) w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031351268" title="Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 135, poz. 1268 (art. 15)">art. 15 ustawy o rencie socjalnej</a>, osoba, która nienależnie pobierała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu, przy czym za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 138 ust. 1)">ust 1</a> uważa się:</p>
<p>1.
świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności ustania lub zawieszenia prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;</p>
<p>2.
świadczenia przyznane lub wypłacane na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia. Ponadto za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust 1 uważa się również świadczenia wypłacone w przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie innej niż wskazana w decyzji tego organu.</p>
<p>Natomiast według ust. 4 nie można żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń za okres dłuższym niż 12 miesięcy, jeżeli osoba pobierająca świadczenie zawiadomiła organ rentowy o zajściu okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części a mimo to świadczenia były jej nadal wypłacane, w pozostałych zaś wypadkach – za okres dłuższy niż 3 lata z zastrzeżeniem ust. 5.</p>
<p>Na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 84)">
<strong>
<!-- -->art. 84 ustawy</strong> z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. z 2020 r., poz. 266) osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu, wraz z odsetkami, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego</p>
<p>A zatem, podstawą uznania świadczenia za nienależne jest zaistnienie okoliczności, powodujących ustanie lub zawieszenia prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Chodzi tu o okoliczności, które nie istniały w chwili przyznania świadczenia, natomiast powstały w czasie jego pobierania.</p>
<p>W świetle cytowanych przepisów, oraz na tle ustaleń faktycznych, poczynionych przez Sąd, decyzja organu rentowego, zobowiązująca skarżącego do zwrotu nienależnie pobranej renty socjalnej za miesiąc luty 2019 r. w kwocie 1029,80 zł., jest całkowicie zasadna. Fakt pobrania nienależnego świadczenia, po dokonaniu prawidłowego wyliczenia przez organ rentowy, wydaje się nie budzić żadnych wątpliwości.</p>
<p>Przepis art. 138 ust. 2 pkt 1 wyżej cytowanej ustawy uzależnia zwrot uznanego za nienależnie wypłacone świadczenie od prawidłowego pouczenia o skutkach pobierania świadczenia bez podstawy prawnej. Skarżący został o powyższym pouczony szczegółowo, w decyzji przyznającej mu prawo do renty socjalnej.</p>
<p>W związku z powyższym brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do uwzględnienia odwołania skarżącego w tym zakresie.</p>
<p>W świetle tych okoliczności Sąd Okręgowy, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477<sup>
<!-- -->14 </sup>§ 1 k.p.c.</a>, orzekł jak w sentencji.</p>
<p>J.L.</p>
</div>