II SA/Wa 1493/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów oddala skargę UZASADNIENIE Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga M. K. na postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów znak [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: W dniu 18 kwietnia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) wydał wyrok w sprawie o sygnaturze akt I OSK 1460/18, w którym uchylił zaskarżony przez M. K. (zwany dalej: skarżący, wnioskodawca) wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1137/17 oddalający skargę, a także decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (zwana dalej: CK, organ) nr [...] z dnia [...] maja 2017 r., oraz poprzedzającą ją uchwałę nr [...] Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] (zwana dalej: RW) z dnia [...] października 2015 r. oraz odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania sądowego skarżącemu. Pismem z dnia [...] marca 2020 r. (data wpływu do organu – [...] marca 2020 r.) wnioskodawca, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zwrócił się do organu z wnioskiem o doręczenie uwierzytelnionych kopii wszystkich wystąpień, materiałów, protokołów, bądź innych dokumentów, w których występuje nazwisko M. K., wytworzonych po dniu wydania ww. wyroku NSA. Pismem znak [...] z dnia [...] marca 2020 r. organ wezwał skarżącego do wskazania ważnego interesu strony, o którym mowa w art. 73 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwana dalej: k.p.a.). W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący w piśmie z dnia [...] kwietnia 2020 r. (data wpływu do organu – [...] kwietnia 2020 r.) wyjaśnił, że jego żądanie nie odnosi się do akt wytworzonych w ramach postępowania administracyjnego, które według niego zostało już zakończone. Żądanie to zmierza do ochrony jego danych osobowych przed nielegalnym ich przetwarzaniem. Z tego też powodu nie zamierza powoływać się na ważny interes strony, o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a. Postanowieniem znak [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. CK, działając na podstawie art. 74 § 2 w zw. z art. 73 § 2 k.p.a., postanowiła o odmowie wydania skarżącemu uwierzytelnionych kopii wszystkich wystąpień, materiałów, protokołów, bądź innych dokumentów, w których występuje nazwisko prof. dr hab. M. K., wytworzonych po dniu wydania w sprawie o sygnaturze akt I OSK 1460/18 wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego tj. po 18 kwietnia 2019 r. Organ wyjaśnił, iż żądane dokumenty dotyczą postępowania administracyjnego, którego stroną jest skarżący. Ponieważ skarżący nie wykazał ważnego interesu w udostępnieniu ww. dokumentów, nie zostały spełnione przesłanki do wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów. Jednocześnie organ wskazał, że skarżący ma możliwość zapoznania się z aktami sprawy na każdym etapie postępowania (w siedzibie organu). W skardze złożonej na powołaną decyzję złożonej do sądu administracyjnego skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wydanemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 73 § 2 oraz art. 74 § 2 k.p.a., gdyż postanowienie na podstawie tych przepisów może być wydane wyłącznie na żądanie strony, a żądanie takie nie zostało przez skarżącego wniesione; 2. art. 123 § 1 k.p.a. poprzez jego wydanie poza ramami postępowania administracyjnego, gdyż takowe się nie toczy, ponieważ zostało prawomocnie zakończone uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2015 r. RW o odmowie dopuszczenia skarżącego do kolokwium habilitacyjnego we wznowionym przewodzie habilitacyjnym. Uzasadniając skargę skarżący podał, że w dniu [...] kwietnia 2008 r. CK wznowiła postępowanie w sprawie nadania wnioskodawcy stopnia doktora habilitowanego nauk [...] w zakresie [...], zakończonego uchwałą RW z dnia [...] lutego 1995 r. Po kilkukrotnych, nieudanych próbach zakończenia postępowania wznowionego, RW podjęła w dniu [...] października 2015 r. dwie uchwały, tj.: uchwałę nr [...] o odmowie dopuszczenia wnioskodawcy do kolokwium habilitacyjnego we wznowionym przewodzie habilitacyjnym i uchwałę nr [...] o uchyleniu uchwały RW z dnia [...] lutego 1995 r. o nadaniu skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk [...] w zakresie [...] i odmowie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk [...] w zakresie [...]. W wyniku kontroli sądowej, zwieńczonej wyrokiem NSA z dnia 18 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1460/18, uchylona została kluczowa uchwała nr [...]. Pozostała natomiast w obrocie prawnym uchwała nr [...], która ma przymiot prawomocności i która jest aktem kończącym postępowanie administracyjne, wznowione przez CK w dniu [...] kwietnia 2008 r. Istnienie w obrocie prawnym uchwały o odmowie dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego kończy procedurę i wyklucza możliwość kontynuowania postępowania habilitacyjnego. Obecnie nie ma żadnych podstaw prawnych do podejmowania jakichkolwiek czynności procesowych, w tym powoływania składu komisji habilitacyjnej, a o takiej czynności poinformowała skarżącego CK w piśmie z dnia [...] lutego 2020 r. Wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy o stopniach i tytule naukowych z 2003 r. oraz ustawy prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z 2018 r., jeśli osoba nie została dopuszczona do kolokwium habilitacyjnego wyłącznie ona ma prawo odwołać się od tej decyzji, a nie organ, który ją wydał. Jeżeli zatem nie toczy się obecnie postępowanie wznowione, gdyż zostało ono zakończone uchwałą nr [...] z dnia 13 października 2015 r., a żądanie skarżącego nie odnosiło się do akt wytworzonych w ramach zakończonego postępowania, to nie było podstaw do wydania postanowienia w oparciu o art. 74 § 2 w powiązaniu z art. 73 § 2 k.p.a. Przywołane przepisy zostały również naruszone poprzez to, że uprawnienia strony postępowania administracyjnego, wynikające z art. 73 § 2 k.p.a., mogą być zrealizowane wyłącznie na jej wniosek. Tymczasem wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2020 r. wyraźnie przywoływał inną podstawę prawną udostępnienia dokumentów, tj. art. 51 ust. 3 Konstytucji RP i nastawiony był na ochronę jego danych osobowych, nielegalnie przetwarzanych przez organy administracji. Brak podstaw do wykazania w tej sytuacji interesu prawnego, o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a. był już sygnalizowany w piśmie skarżącego z dnia 15 kwietnia 2020 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać uwzględniona. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dostęp strony do akt sprawy określony został w art. 73 § 1 i 1a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), zgodnie z którym strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Jak wynika z przywołanego przepisu, prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności te są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Przepis art. 73 § 2 k.p.a. stanowi, że strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Literalna treść przepisu nakazuje uznać za prawidłowe postępowanie Organu, polegające na zwróceniu się do Skarżącego o wskazanie ważnego interesu, o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a. W niniejszej sprawie, na wezwanie o przedstawienie ważnego interesu, pełnomocnik Skarżącego wystosował do organu pismo z dnia [...] kwietnia 2020 r. Wyjaśnił w nim, że jego żądanie nie odnosi się do akt wytworzonych w ramach postępowania administracyjnego, które według niego zostało już zakończone. Z tego też powodu nie zamierza powoływać się na ważny interes strony, o którym mowa w art. 73 § 2 kpa. Bezsporne jest zatem, że Skarżący nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku wykazania ważnego interesu strony, co w konsekwencji doprowadziło do wydania przez organ zaskarżonego postanowienia. Wnioskowane przez Skarżącego dokumenty dokumenty, wbrew jego twierdzeniom, dotyczą postępowania administracyjnego, którego stroną jest Wnioskodawca. Ponieważ Skarżący był stroną postępowania, podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był art. 73 k.p.a. Wbrew twierdzeniom wskazanym w Skardze, podstawy jego wydania nie stanowi art. 51 ust. 3 Konstytucji RP, ponieważ jest to przepis ogólny, którego szczegółową realizację stanowi prawo strony do dostępu do akt sprawy (art. 73 k.p.a.) jak prawo każdego do uzyskania informacji (patrz ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej). Jak wprost wynika z art. 51 ust. 5 Konstytucji, zasady i tryb gromadzenia oraz udostępniania informacji określa ustawa. Przykładami przepisów, które określają zasady i tryb gromadzenia oraz udostępniania informacji, są właśnie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 73 i 74. Zgodnie z ich treścią, strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Strona może żądać także uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione jej ważnym interesem (art. 73 § 2 k.p.a.). Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 74 § 2 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2007 r. sygn. I OSK 1319/06 wskazał, że uzasadnianie istnienia ważnego interesu strony li tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, czy to dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, czy to w celu wykorzystania ich w innych postępowaniach prawnych, jest niewystarczające. Żądając wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów należy jeszcze wykazać, że nie ma się samemu możliwości sporządzenia pożądanych odpisów z akt sprawy. W uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2018 r., sygn. I OPS 1/18, udzielono odpowiedzi na pytanie "czy w ramach udostępniania akt stronie, na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z posiadanych możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy?" NSA orzekł w niej, że w ramach udostępnienia akt stronie na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. Jak słusznie wskazuje doktryna (por. M. Bursztynowicz, M. Sługocka [w:] M. Bursztynowicz, M. Sługocka, Postępowanie administracyjne dla jednostek samorządu terytorialnego. Komentarz, Warszawa 2020, art. 73.) pojęcie "ważnego interesu strony", o którym stanowi art. 73 § 2 k.p.a., nie zostało w Kodeksie postępowania administracyjnego zdefiniowane, wobec czego rozpatrując zgłoszone na podstawie tego przepisu żądanie, organ administracji w każdym zindywidualizowanym przypadku powinien dokonać własnej oceny, czy w danej sprawie taki ważny interes zaistniał (może to być przykładowo sytuacja, gdy strona postępowania mieszka w znacznym oddaleniu od siedziby organu i przybycie do tej siedziby byłoby dla strony nadmiernie kłopotliwe organizacyjnie i kosztowo). Jak słusznie wskazuje M. Bursztynowisz w przywołanej wyżej publikacji, realizacja tego uprawnienia prowadzi de facto do wytworzenia nowych dokumentów, o wzmocnionej, z uwagi na ich uwierzytelnienie, mocy dowodowej, które mogą posłużyć stronie jako środki dowodowe, zwłaszcza poza postępowaniem, z którego pochodzą. Odmowa wydania wnioskodawcy uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy administracyjnej, ze względu na niewykazanie ważnego interesu, nie oznacza, że wnioskodawca nie może żądać zwykłych kopii takich dokumentów. Na marginesie należy także wskazać, że sytuacji Skarżącego nie zmieniałoby uznanie przedmiotowego wniosku za złożony w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, bowiem przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mogą stanowić podstawy do uzyskania informacji we własnej sprawie. Pisma składane w indywidualnych sprawach przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej i nie są udostępniane w tym trybie. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.