VII Ka 559/20

<p>Sygn. akt VII Ka 559/20</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 24 września 2020 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Olsztynie VII Wydział Karny Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSO Dariusz Firkowski</p> <p>Protokolant: st. sekr. sądowy Marzena Wach</p> <p>przy udziale oskarżyciela publicznego kom. Agnieszki Szlachtowicz-Pelawskiej</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 24 września 2020 r</p> <p>sprawy: <strong> <!-- --> <span class="anon-block">T. S. (1)</span> </strong>, <span class="anon-block">ur. (...)</span> w <span class="anon-block">J.</span>, syna <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">G. z domu M.</span>,</p> <p>obwinionego z art. 54 kw w zw. z § 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z 31.03.2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii,</p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">O.</span> z dnia 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>I utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok,</p> <p>II koszty postępowania za II instancję ponosi Skarb Państwa.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VII Ka 559/20</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">O.</span> wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2020 r. w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> uniewinnił <span class="anon-block">T. S. (1)</span> od czynu z art. 54 kw polegającego na tym, że w dniu 10 kwietnia 2020 r. o godzinie 11:50 w <span class="anon-block">O.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> nie zastosował się do przepisów ograniczających przemieszczanie się osób.</p> <p>Powyższy wyrok zaskarżył Komendant <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">O.</span> i zarzucił mu błędną ocenę przepisów prawa materialnego, która miała istotny wpływ na treść orzeczenia. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie powyższego wyroku i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Wbrew stanowisku oskarżyciela publicznego uznać należy, ze Sąd Rejonowy poczynił co do istoty sprawy prawidłowe ustalenia faktyczne, które stały się podstawą wyroku uniewinniającego.</p> <p>Przede wszystkim nie ulega wątpliwości, że przepis art. 54 k.w. ma charakter blankietowy i odsyła do innych przepisów porządkowych o zachowaniu w miejscach publicznych wydanych z upoważnienia ustawy. W związku z tym warunkiem odpowiedzialności za wykroczenie z art. 54 k.w. jest naruszenie przepisów porządkowych, które zostały wydane tylko z upoważnienia ustawy.</p> <p>Zgodnie ze stawianym zarzutem niniejszej sprawie miało dojść do naruszenia przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, a konkretnie § 5 tego rozporządzenia, zgodnie z którym w okresie od dnia 1 kwietnia 2020 r. do dnia 11 kwietnia 2020 r. zakazywał na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej przemieszczania się osób przebywających na tym obszarze, z wyjątkiem przemieszczania się danej osoby w celu:</p> <p>1) wykonywania czynności zawodowych lub zadań służbowych, lub pozarolniczej działalności gospodarczej, lub prowadzenia działalności rolniczej lub prac w gospodarstwie rolnym, oraz zakupu towarów i usług z tym związanych;</p> <p>2) zaspokajania niezbędnych potrzeb związanych z bieżącymi sprawami życia codziennego, w tym uzyskania opieki zdrowotnej lub psychologicznej, tej osoby, osoby jej najbliższej w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 115;art. 115 § 11)">art. 115 § 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny</a> (Dz. U. z 2019 r. poz. 1950 i 2128), a jeżeli osoba przemieszczająca się pozostaje we wspólnym pożyciu z inną osobą - także osoby najbliższej osobie pozostającej we wspólnym pożyciu, oraz zakupu towarów i usług z tym związanych;</p> <p>3) wykonywania ochotniczo i bez wynagrodzenia świadczeń na rzecz przeciwdziałania skutkom COVID-19, w tym w ramach wolontariatu;</p> <p>4) sprawowania lub uczestniczenia w sprawowaniu kultu religijnego, w tym czynności lub obrzędów religijnych;</p> <p>5) wykonywania czynności związanych z realizacją zadań określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19951470713" title="Ustawa z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie - Dz. U. z 1995 r. Nr 147, poz. 713 ()">ustawie z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie</a> (Dz. U. z 2020 r. poz. 67 i 148) i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040690625" title="Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt - Dz. U. z 2004 r. Nr 69, poz. 625 ()">ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt</a> (Dz. U. z 2018 r. poz. 1967 oraz z 2020 r. poz. 148 i 285) oraz zakupu towarów i usług z nimi związanych.</p> <p>Przedmiotowe rozporządzenie zostało wydane na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082341570" title="Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - Dz. U. z 2008 r. Nr 234, poz. 1570 (art. 46 a;art. 46 b;art. 46 b pkt. 1;art. 46 b pkt. 2;art. 46 b pkt. 3;art. 46 b pkt. 4;art. 46 b pkt. 5;art. 46 b pkt. 6;art. 46 b pkt. 8;art. 46 b pkt. 9;art. 46 b pkt. 10;art. 46 b pkt. 11;art. 46 b pkt. 12)">art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi</a> (Dz.U. z 2019 r. poz. 1239 i 1495 oraz z 2020 r. poz. 284, 322, 374 i 567).</p> <p>Analiza wskazanej regulacji pozwala przyjąć, iż charakter normatywnego obowiązku, o którym mowa w przepisie § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii <strong> <!-- -->wykraczał </strong>poza granice upoważnienia ustawowego wynikającego z treści 46b pkt 12 cyt. ustawy, w myśl którego w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, Rada Ministrów w rozporządzeniu może ustanowić nakaz określonego przemieszczania się. W ocenie Sadu Okręgowego wniesiony przez oskarżyciela publicznego środek odwoławczy nie zawiera takiej argumentacji, która prawidłowość tego poglądu mogłaby skutecznie podważyć.</p> <p>Zauważyć należy, że na mocy § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii wskazano, iż w okresie od 1 kwietnia 2020 r. do 11 kwietnia 2020 r. zakazuje się na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej przemieszczania się osób przebywających na tym obszarze z wyjątkiem przewidzianych enumeratywnie w punktach 1-4 sytuacjach. Trafnie natomiast Sąd Rejonowy uznał, że wprowadzenie generalnego zakazu przemieszczania się jest daleko bardziej idącym uregulowaniem niż ( wynikający z ustawowego upoważnienia ) nakaz określonego sposobu przemieszczania się. <strong> <!-- -->Zakaz uregulowany w rozporządzeniu jest zatem znacznie szerszy niż delegacja ustawowa, która mu na to zezwala.</strong> </p> <p>Nie może zatem odpowiadać za popełnienie wykroczenia z art. 54 k.w. osoba, która naruszyła zakaz przemieszczania się wprowadzony w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31.03.2020 r. Przedmiotem bowiem ochrony art. 54 k.w. jest porządek i spokój w miejscach publicznych oraz zasady zachowania się tam zawarte w przepisach wydanych z upoważnienia ustawowego. Natomiast jak wykazano powyższe wydając w § 5 Rozporządzenia generalny zakaz przemieszczania przekroczono delegację ustawową, na podstawie której to Rozporządzenie zostało wydane.</p> <p>Uwzględniając powyższe, Sąd I instancji trafnie zakwestionował skuteczność wniosku o ukaranie złożonego przeciwko <span class="anon-block">T. S. (1)</span> albowiem zakaz zastosowany wobec niego w myśl § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii wykraczał poza granice upoważnienia ustawowego wynikającego z treści 46b <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082341570" title="Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - Dz. U. z 2008 r. Nr 234, poz. 1570 (pkt. 12)">pkt 12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi</a>, co spowodowało wyłączenie możliwości pociągnięcia go do odpowiedzialności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082341570" title="Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - Dz. U. z 2008 r. Nr 234, poz. 1570 (art. 54)">art. 54</a> k.w. Zaznaczyć również należy, iż jakakolwiek wykładnia rozszerzająca w tym zakresie nie może być przeprowadzona, gdyż w niniejszej sprawie chodzi o odpowiedzialność za wykroczenie, co nie byłoby zgodne z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082341570" title="Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - Dz. U. z 2008 r. Nr 234, poz. 1570 (art. 1;art. 1 § 1)">art. 1 § 1</a> k.w.</p> <p>Ponadto wskazać należy, że istotne wątpliwości budził sposób ustalenia przez organy ścigania, co było faktycznym powodem przemieszczania się obwinionego. <span class="anon-block">T. S.</span> podał, że przedmiotowego dnia pomagał znajomemu w piłowaniu drewna, z którą to czynnością kolega sam nie mógł sobie poradzić. Następnie obwiniony ze znajomym spożywał alkohol i po jego spożyciu zemdlał na ulicy. Nie sposób zatem całkowicie zakwestionować, że przemieszczanie się po mieście przez obwinionego nie było związane chociażby z zaspokajaniem niezbędnych potrzeb związanych z bieżącymi sprawami życia codziennego, Nie można bowiem zanegować, że powód dla którego obwiniony przemieszczał się po mieście był dla niego ważny i mieścił się w wyjątkach określonych w Rozporządzeniu z dnia 31.02.2020 r.</p> <p>Z pola widzenia Sądu Okręgowego nie może zniknąć również regulacja zawarta w art. 2§1 k.w. <span class="underline"> <!-- -->Zgodnie z tym przepisem jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia wykroczenia, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy.</span> </p> <p>W ocenie Sądu okregowego przepis ten powinien również znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie. Zauważyć należy, że w chwili zdarzenia obowiązywały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, które w § 5 wprowadzało generalny zakaz poruszania się na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (z wyjątkami), jednak <strong> <!-- -->w chwili orzekania przez Sądy zakaz ten już nie obowiązywał.</strong> Kolejne Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 r. utrzymywało zakaz przemieszczania się, jednak Rozporządzenie z dnia 19 kwietnia 2020 r. zakaz ten uchylało od dnia 19 kwietnia 2020 r. i od tego czasu zakaz przemieszczania się na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej nie obowiązuje. Zatem zgodnie z regulacją art. 2 § 1 k.w. do czynu zarzucanego <span class="anon-block">T. S. (3)</span> zastosowanie znajdą przepisy obecnie obowiązujące, które obecnie nie przewidują odpowiedzialności na wykroczenie z art. 54 k.w. za poruszanie się na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej.</p> <p>Dlatego nie kwestionując możliwej negatywnej oceny postępowania obwinionego w ówczesnym czasie i w kontekście podjętych wtedy działań profilaktycznych mających chronić społeczeństwo przed rozprzestrzenianiem się koronawirusa, stwierdzić równocześnie należy, że odpowiedzialność za wykroczenie z art. 54 k.w. musi znajdować uzasadnienie w obowiązujących przepisach, co w realiach tej sprawy nie ma miejsca. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego, zaskarżony wyrok należało uznać za prawidłowy, znajdował on bowiem oparcie faktyczne oraz prawne i jako taki w pełni zasługiwał na podzielenie.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, nie znajdując podstaw do uwzględnienia argumentacji podniesionej zażaleniem, zaskarżone orzeczenie należało jako słuszne utrzymać w mocy- <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1)">art.437§1kpk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 458;art. 458 pkt. 1;art. 458 pkt. 2;art. 458 pkt. 3)">art.458pkt 1-3 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 109;art. 109 § 2)">art.109§2 kpw</a>.</p> <p>Z uwagi natomiast na nieskuteczność środka odwoławczego pochodzącego od oskarżyciela publicznego kosztami postępowania za postępowanie odwoławcze należało obciążyć Skarb Państwa – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 119;art. 119 § 2)">art.119§2 kpw</a>.</p> </div>