VIII U 1067/19

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt</strong> VIII U 1067/19</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 25 września 2020 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na posiedzeniu niejawnym w składzie:</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="557"/> <col width="442"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek </strong> </p> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> </table> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu</strong> 25 września 2020 r. w Gliwicach</p> <p> <strong> <!-- -->sprawy </strong> <span class="anon-block">S. S.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko </strong> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->o </strong> wysokość emerytury</p> <p> <strong> <!-- -->na skutek odwołania </strong> <span class="anon-block">S. S.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->od decyzji </strong> Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia </strong> 25 kwietnia 2019 r. <strong> <!-- --> nr </strong> <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>1.  zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu prawo do przeliczenia emerytury na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 110 a)">art. 110a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> od dnia 1 marca 2019r.;</p> <p>2.  zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> na rzecz ubezpieczonego <span class="anon-block">S. S.</span> kwotę 180 zł ( sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p> <strong> <!-- -->(-)sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek</strong> </p> <p>Sygn. akt VIII U 1067/19</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z 25 kwietnia 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> odmówił ubezpieczonemu <span class="anon-block">S. S.</span> ponownego przeliczenia podstawy wymiaru emerytury na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 110 a)">art. 110a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, ponieważ nowo wyliczony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru na podstawie 20 lat kalendarzowych, w których ubezpieczony podlegał ubezpieczeniu, był niższy niż 250%.</p> <p>W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przeliczenia emerytury w oparciu o art. 110a ustawy emerytalno-rentowej. Ubezpieczony wskazywał, że w latach 1969-1979 osiągał wyższe wynagrodzenie niż przyjęte do wyliczeń w zaskarżonej decyzji przez organ rentowy. Nadto wnosił o zasądzenie od organu rentowego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Ubezpieczony <span class="anon-block">S. S.</span> <span class="anon-block">urodził się (...)</span> </p> <p>Decyzją z 9 września 1996 r. przyznano ubezpieczonemu emeryturę górniczą od 21 sierpnia 1996 r. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury organ rentowy przyjął wynagrodzenie z okresu od stycznia 1980 r. do grudnia 1986 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 325,22%, i zgodnie z przepisami został ograniczony do 250%.</p> <p>Ubezpieczony po nabyciu prawa do emerytury kontynuował zatrudnienie w <span class="anon-block"> KWK (...)</span> do 9 stycznia 1997 r.</p> <p>W dniu 11 marca 2019 r. ubezpieczony złożył wniosek o przeliczenie emerytury na podstawie art. 110a ustawy emerytalno-rentowej.</p> <p>Zaskarżoną decyzją z 25 kwietnia 2019 r. <span class="anon-block"> (...) Oddział</span> w <span class="anon-block">Z.</span> kolejny raz odmówił ubezpieczonemu ponownego przeliczenia podstawy wymiaru emerytury na podstawie art. 110a ustawy emerytalno-rentowej, ponieważ nowo wyliczony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru na podstawie 20 lat kalendarzowych, w których ubezpieczony podlegał ubezpieczeniu, był niższy niż 250%.</p> <p>Obliczony przez organ rentowy z 20 najkorzystniejszych lat z całego okresu zatrudnienia wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia wyniósł 241,34%. Za okres pracy od 10 czerwca 1969 r. do 31 grudnia 1979 r. organ rentowy przyjął wynagrodzenia minimalne ze względu na brak wykazów zarobków.</p> <p>W okresie od 10 czerwca 1969 r. do 27 października 1971 r. i od 14 listopada 1973 r. do 9 stycznia 1997 r. ubezpieczony pracował w <span class="anon-block"> KWK (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> jako elektromonter pod ziemią. W okresie od 28 października 1971 r. do 15 października 1973 r. ubezpieczony pełnił służbę wojskową.</p> <p>Ubezpieczony zawarł związek małżeński <span class="anon-block">(...)</span> r.</p> <p>Ustalono, że w okresie zatrudnienia od czerwca 1969 r. do grudnia 1979 r. ubezpieczony pracował w systemie zmianowym (na II i III zmianę) oraz co najmniej 1 niedzielę w miesiącu.</p> <p>Na podstawie opinii biegłego z zakresu rent i emerytur <span class="anon-block">K. S.</span> z 6 marca 2020 r. (k.63-69) Sąd ustalił, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia ubezpieczonego przekracza 250%.</p> <p>Biegły <span class="anon-block">K. S.</span> w opinii z 6 marca 2020 r. odtworzył miesięczne i roczne kwoty wynagrodzeń ubezpieczonego za okres od czerwca 1969 r. do grudnia 1979 r. na podstawie akt sprawy, akt rentowych, a także obowiązujących w tym okresie ponadzakładowych i zakładowych przepisów oraz układów zbiorowych pracy. Biegły w wyliczanych wynagrodzeniach ujął tylko te składniki wynagrodzenia, które bezwzględnie przysługiwały ubezpieczonemu według przepisów branżowych w górnictwie z uwzględnieniem Karty Górnika i deputatu węglowego oraz – zgodnie z zaleceniem Sądu – dodatki za pracę w systemie trzyzmianowym, a także dodatek za pracę w 1 niedzielę w miesiącu. Obliczony przez biegłego wskaźnik wysokości podstawy wymiaru zgodnie z art. 110a z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniom, tj. lat 1970, 1974-1975, 1980-1996, wyniósł 254,98%.</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o akta organu rentowego, akta osobowe ubezpieczonego z <span class="anon-block"> KWK (...)</span>, opinię biegłego z zakresu rent i emerytur <span class="anon-block">K. S.</span> z 6 marca 2020 r. (k.63-69), zeznania świadków <span class="anon-block">J. K.</span>, <span class="anon-block">G. O.</span> (nagranie z rozprawy z 15 stycznia 2020 r. k. 58) oraz przesłuchanie odwołującego (nagranie z rozprawy z 15 stycznia 2020 r. k. 58).</p> <p>Sąd ocenił zebrany materiał dowodowy jako kompletny i spójny, a poprzez to mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.</p> <p>Ubezpieczony nie kwestionował opinii biegłego.</p> <p> <span class="anon-block"> (...) Oddział</span> w <span class="anon-block">Z.</span> w pismach z 2 kwietnia 2020 r. i z 18 maja 2020 r. wniósł zastrzeżenia do opinii biegłego <span class="anon-block">K. S.</span>, podnosząc że kwestionuje przyjęcie składników wynagrodzenia, co do których nie ma pewności czy i w jakiej wysokości przysługiwały. W szczególności wskazywał, że przy odtwarzaniu wynagrodzenia ubezpieczonego w spornym okresie biegły nie dysponował ewidencją czasu pracy, a zatem przyjęcie, że ubezpieczony w tym czasie pracował na trzy zmiany, a w konsekwencji przyznanie dodatku za pracę na II i III zmianie oraz dodatku za pracę w 1 niedzielę w miesiącu, nie znajduje uzasadnienia.</p> <p>Sąd nie uwzględnił zastrzeżeń organu rentowego, albowiem powszechnie wiadomym jest, że górnicy w latach 60-tych i 70-tych pracowali w systemie 3‑zmianowym i przynajmniej 2 niedziele w miesiącu. Ponadto biegły w obliczeniach uwzględnił pewne składniki wynagrodzenia ubezpieczonego, które przysługiwały mu na podstawie przepisów branżowych w górnictwie oraz te dodatki, które zalecił Sąd, a których otrzymywanie przez ubezpieczonego zostało wykazane w toku postępowania innymi dowodami – m.in. zeznaniami świadków.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>W niniejszej sprawie bezsporne jest, że ubezpieczony od <span class="anon-block">(...)</span> r. jest uprawniony do emerytury górniczej obliczonej w oparciu o wynagrodzenie z okresu od stycznia 1980 r. do grudnia 1986 r., gdzie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 325,22% i zgodnie z przepisami został ograniczony do 250%.</p> <p>Przedmiotem sporu jest wysokość emerytury ubezpieczonego. Ubezpieczony złożył w dniu 11 marca 2019 r. wniosek o ponowne przeliczenie emerytury na podstawie art. 110a. ustawy o emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i zaskarżoną decyzją z 25 kwietnia 2019 r. ZUS odmówił mu przeliczenia podstawy wymiaru emerytury na tej podstawie, gdyż nowo wyliczony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru na podstawie 20 lat kalendarzowych, w których ubezpieczony podlegał ubezpieczeniu, był niższy niż 250%.</p> <p>Sąd wskazuje, iż ustawą z dnia 5 marca 2015 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 552) wprowadzono z dniem 1 maja 2015 r. zmiany w przepisach ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dodając m.in. art. 110a.</p> <p>Zgodnie z treścią art. 110a ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w art. 15, z uwzględnieniem art. 110 ust. 3, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 5, jest wyższy niż 250%. Zgodnie z ust. 2 ustalenie wysokości emerytury zgodnie z ust. 1 może nastąpić tylko raz.</p> <p>Należy podkreślić, że art. 110a znajduje zastosowanie do przeliczenia emerytur przyznanych na starych zasadach, tj. obliczonych w myśl art. 53 ustawy emerytalno-rentowej, gdzie bezpośredni wpływ na wysokość świadczenia ma kwota bazowa oraz wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia.</p> <p>Bezspornie ubezpieczony pobiera emeryturę obliczoną na starych zasadach. Nadto po uzyskaniu prawa do emerytury kontynuował zatrudnienie i wskazał podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne przypadającą w części po przyznaniu świadczenia, gdzie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 5, jest wyższy niż 250%. Ostatecznie bowiem, obliczony przez biegłego <span class="anon-block">K. S.</span> w toku postępowania sądowego – w tym na podstawie dokumentacji osobowej ubezpieczonego i przepisów branżowych w górnictwie – wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych wybranych z całego okresu zatrudnienia i przypadających w części po przyznaniu emerytury, tj. lat 1970, 1974-1975, 1980-1996, przekroczył 250%.</p> <p>Sąd w całości podzielił wnioski biegłego <span class="anon-block">K. S.</span> przedstawione w opinii z 6 marca 2020 r., albowiem sporządzona przez niego opinia jest precyzyjna, szczegółowo umotywowana, zaś biegły do odtworzenia wynagrodzenia ubezpieczonego z okresu zatrudnienia w <span class="anon-block"> KWK (...)</span> z lat 1969 – 1979 przyjął składniki wynagrodzenia wynikające z akt osobowych, akt emerytalnych ubezpieczonego oraz przepisów branżowych w górnictwie. Biegły w wyliczanych wynagrodzeniach ujął jedynie pewne składniki wynagrodzenia, czyli takie, które bezwzględnie przysługiwały ubezpieczonemu według przepisów branżowych w górnictwie z uwzględnieniem Karty Górnika i deputatu węglowego oraz – zgodnie z zaleceniem Sądu – dodatki za pracę w systemie trzyzmianowym, a także dodatek za pracę w 1 niedzielę w miesiącu. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru obliczony przez biegłego wyniósł 254,98%.</p> <p>Sąd dał wiarę zeznaniom świadków, którzy zgodnie wskazywali, że w latach 1961 – 1979 ubezpieczony pracował na II i III zmianie oraz co najmniej 1 niedzielę w miesiącu i z tego tytułu otrzymywał dodatki do pensji. Stąd też należało uwzględnić przy odtwarzaniu wynagrodzeń w spornym okresie dodatki za pracę w systemie zmianowym oraz co najmniej 1 niedzielę w miesiącu.</p> <p>Art. 110a ustawy, znajdzie zatem zastosowanie do ubezpieczonego, który spełnił wymagane w nim przesłanki.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, Sąd – na mocy 477^{<!-- -->14} <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 2)">§ 2 k.p.c.</a> – zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do prawo do ponownego ustalenia wysokości emerytury przy zastosowaniu art. 110a ustawy o emeryturach i rentach z FUS od 1 marca 2019 r., tj. od miesiąca złożenia wniosku.</p> <p>O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r., poz. 265).</p> <p> (-) sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek</p> </div>