V U 1571/19
Sądy powszechne2020-09-29
Sygnatura
V U 1571/19
Data orzeczenia
2020-09-29
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Urszula Sipińska-Sęk (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt V U 1571/19</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong>
</p>
<p>Dnia 29 września 2020 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->w następującym składzie:</strong>
</p>
<p>Przewodniczący: Sędzia Urszula Sipińska-Sęk</p>
<p>Protokolant: st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 17 września 2020 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie</p>
<p>
<strong>
<!-- -->sprawy z wniosku <span class="anon-block">R. K. (1)</span> </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->z udziałem <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->o podleganie ubezpieczeniom społecznym</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->na skutek odwołania <span class="anon-block">R. K. (1)</span> </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->z dnia 16 października 2019 r. sygn.: <span class="anon-block">(...)</span>
</strong>
</p>
<p>1.
<strong>
<!-- -->oddala odwołanie, </strong>
</p>
<p>2.
<strong>
<!-- -->zasadza od wnioskodawcy <span class="anon-block">R. K. (1)</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">T.</span> Kwotę 180,00 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt V U 1571/19</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block">Decyzją nr (...)</span> z dnia 16 października 2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span> stwierdził, że <span class="anon-block">R. K. (1)</span>, jako pracownik u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> , nie podlega od 8 lutego 2019 roku ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż <span class="anon-block">R. K. (1)</span> jest wspólnikiem dominującym posiadającym 95% udziałów <span class="anon-block"> Spółki (...)</span>, a w takiej sytuacji z perspektywy prawa ubezpieczeń <span class="anon-block"> (...) Spółkę (...)</span> należy traktować jako jednoosobową, a zatem tytułem do ubezpieczeń społecznych jest posiadanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z o.o., a nie umowa o pracę.</p>
<p>W odwołaniu pełnomocnik <span class="anon-block">R. K. (1)</span> wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i ustalenie, że <span class="anon-block">R. K. (1)</span>, jako pracownik u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span>, podlega od 8 lutego 2019 roku ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu.</p>
<p>Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">R. K. (1)</span> od 29 grudnia 2008 roku jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy w <span class="anon-block"> (...) Oddział</span> <span class="anon-block">B.</span> jako starszy operator <span class="anon-block">(...)</span>. Pracuje w systemie 3 zmianowym, 4 brygadowym po 8 godzin dziennie (4 dni zmiana nocna, 1 dzień wolny, 4 dni zmiana popołudniowa, 1 dzień wolny, 4 dni zmiana ranna, 2 dni wolne)</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: zeznania <span class="anon-block">R. K. (1)</span> – protokół rozprawy z 17 września 2020 roku)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">R. K. (1)</span> 23 stycznia 2009 roku ukończył Politechnikę <span class="anon-block"> (...)</span> Wydział <span class="anon-block">(...)</span> kierunek <span class="anon-block">(...)</span> i uzyskał tytuł zawodowy inżyniera.</p>
<p>W dniu 17 listopada 2011 roku ukończył studia niestacjonarne na Politechnice <span class="anon-block"> (...)</span> Wydział <span class="anon-block">(...)</span> kierunek <span class="anon-block">(...)</span> i uzyskał tytuł magistra inżyniera <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>W dniu 13 czerwca 2014 roku <span class="anon-block">R. K. (1)</span> ukończył dwusemestralne studia podyplomowe w zakresie <span class="anon-block">(...)</span> na <span class="anon-block"> Akademii (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: dyplom – k. 47 akt, 48 akt, świadectwo – k. 49 akt)</em>
</p>
<p>Od 7 kwietnia 2016 roku <span class="anon-block">R. K. (1)</span> rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej pod nazwą <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>. Przedmiotem działalności jest wykonywanie instalacji elektrycznych.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: wypis z <span class="anon-block"> (...)</span> k. 12 akt)</em>
</p>
<p>W dniu 4 maja 2016 roku <span class="anon-block">R. K. (1)</span> uzyskał kwalifikacje do instalowania systemów fotowoltaicznych, a w dniu 18 grudnia 2018 roku uprawnienie do instalowania pomp ciepła. <span class="anon-block">R. K. (1)</span> ma uprawnienia w zakresie eksploatacji i dozoru.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: certyfikaty – k. 13 -17akt)</em>
</p>
<p>W dniu 31 stycznia 2018 roku <span class="anon-block">R. K. (1)</span> oraz <span class="anon-block">Ł. K.</span> zawiązali <span class="anon-block"> Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">Ł.</span>. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 20 000zł. <span class="anon-block">R. K. (1)</span> ma w spółce 190 udziałów o łącznej wartości 19.000zł, a <span class="anon-block">Ł. K.</span> 10 udziałów o wartości 1000zł. Zarząd Spółki jest jednoosobowy składa się z Prezesa Zarządu, którym jest <span class="anon-block">Ł. K.</span>. W KRS jako jedyny wspólnik jest ujawniony wspólnik dominujący <span class="anon-block">R. K. (1)</span>.</p>
<p>Spółka zajmuje się wykonywaniem instalacji elektrycznych, wytwarzaniem energii elektrycznej, handlem energią elektryczną, wykonywaniem instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych i klimatyzacyjnych, wykonywaniem pozostałych instalacji budowlanych, wykonywaniem konstrukcji i pokryć dachowych, pozostałymi specjalistycznymi robotami budowalnymi. Głównie Spółka w spornym okresie wykonywała montaże paneli fotowoltaicznych i rekuperację.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: umowa Spółki – k. 5 akt ZUS, wypis z Krajowego Rejestru Sądowego – k. 95-99 akt ZUS, zeznania <span class="anon-block">R. K. (1)</span> – protokół rozprawy z 17 września 2020 roku)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">R. K. (1)</span> z uwagi na swoje stałe zatrudnienie w <span class="anon-block"> (...) Oddział</span> <span class="anon-block">B.</span> i obawę, że jego pracodawca może źle odebrać, że zarządza Spółką, uzgodnił z bratem <span class="anon-block">Ł. K.</span>, że to <span class="anon-block">Ł. K.</span> będzie pełnił w <span class="anon-block"> Spółce (...)</span> funkcję Prezesa. Jako Prezes <span class="anon-block">Ł. K.</span> zajmował się podpisywaniem wszystkich dokumentów Spółki oraz pozyskiwaniem klientów.</p>
<p>
<span class="anon-block">R. K. (1)</span> w <span class="anon-block"> Spółce (...)</span> od jej powstania zajmuje się pozyskiwaniem klientów oraz montażem paneli fotowoltaicznych, pomp ciepła i rekuperacji w wolnym od pracy zawodowej czasie. <span class="anon-block">R. K. (1)</span> sam decydował w jakim czasie będzie pracował i w jaki sposób będzie wykonywał prace. Czasem przy montażu pomagał mu brat <span class="anon-block">Ł. K.</span>. To <span class="anon-block">R. K. (1)</span> jednak nadzorował prace, gdyż się na tym znał.</p>
<p>W 2018 roku <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> poniosła stratę.</p>
<p>W 2019 roku Spółka miał około 20 montaży paneli, a w 2020 roku było już ok. 40 montaży.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: zeznania <span class="anon-block">R. K. (1)</span> – protokół rozprawy z 17 września 2020 roku, zeznania <span class="anon-block">Ł. K.</span> – protokół rozprawy z 17 września 2020 roku)</em>
</p>
<p>W dniu 18 czerwca 2018 roku <span class="anon-block">Ł. K.</span> działając w imieniu Spółki z oo <span class="anon-block"> (...)</span> udzielił <span class="anon-block">R. K. (1)</span> pełnomocnictwa do występowania w imieniu <span class="anon-block"> Spółki z o.o. (...)</span> we wszelkich sprawach związanych z prowadzoną przez spółkę działalnością, w szczególności do występowania w postępowaniach sądowych, egzekucyjnych, administracyjnych i arbitrażowych oraz zawierania umów.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: pełnomocnictwo z 18 czerwca 2018 roku – akta ZUS)</em>
</p>
<p>W dniu 8 lutego 2019 roku <span class="anon-block"> Spółka z o.o. (...)</span> reprezentowana przez Prezesa Zarządu <span class="anon-block">Ł. K.</span> podpisała umowę o pracę z <span class="anon-block">R. K. (1)</span>. Strony ustaliły, że <span class="anon-block">R. K. (2)</span> zostanie zatrudniony jako przedstawiciel handlowy i monter instalacji <span class="anon-block"> (...)</span> na ½ etatu z wynagrodzeniem 2250zł. na okres od 8 lutego 2019 roku do 31 marca 2020 roku.</p>
<p>
<span class="anon-block">R. K. (1)</span> jako pracownik Spółki został uprawniony do reprezentowania firmy przed klientami, do dokonywania wycen i przedstawiania ofert klientom oraz zawierania umów w imieniu spółki na wykonanie instalacji u klienta po uzyskaniu co najmniej ustnej akceptacji członka zarządu, dokonywania zgłoszeń instalacji do zakładu energetycznego, podpisywania protokołów odbiorów instalacji. Do jego obowiązków należało przygotowywanie akcji promocyjnych, pozyskiwanie klientów, dbanie o wizerunek formy, dokonywanie wycen prac, wykonywanie prac montażowych instalacji <span class="anon-block"> (...)</span> w szczególności instalacji fotowoltaicznych, pomp ciepła, rekuperacji i innych instalacji wraz z instalacjami pomocniczymi, dbałość o mienie</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: umowa o pracę – k. 9 akt, zakres czynności pracownika – k. 10-11 akt)</em>
</p>
<p>W dniu 9 lutego 2019 roku <span class="anon-block">R. K. (1)</span> uzyskał orzeczenie lekarskie o zdolności do pracy na stanowisku montera instalacji <span class="anon-block"> (...)</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: orzeczenie – k. 57 akt)</em>
</p>
<p>W dniach od 8 do 11 lutego 2019 roku <span class="anon-block">R. K. (1)</span> przeszedł instruktaż ogólny oraz stanowiskowy z zakresu bhp.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: karta szkolenia wstępnego – k. 74 akt)</em>
</p>
<p>W dniu <span class="anon-block">(...)</span> roku <span class="anon-block">R. K. (1)</span> urodził się syn <span class="anon-block">P. K. (1)</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: akt urodzenia – k. 78 akt)</em>
</p>
<p>Od 18 lutego 2019 roku do 3 marca 2019 roku <span class="anon-block">R. K. (1)</span> w <span class="anon-block"> Spółce (...)</span> korzystał z urlopu ojcowskiego na syna <span class="anon-block">P. K. (1)</span>.</p>
<p>W dniu 8 marca 2019 roku <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> złożyła do ZUS wniosek o wypłatę <span class="anon-block">R. K. (1)</span> zasiłku ojcowskiego za okres od 18 lutego 2019 roku do 3 marca 2019 roku.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: wniosek – k. 87-88 akt zaświadczenie – k. 83-84 akt, 86 akt)</em>
</p>
<p>W okresie od 16 września 2019 roku do 22 września 2019 roku <span class="anon-block">R. K. (1)</span> korzystał w <span class="anon-block"> Spółce (...)</span> z urlopu opiekuńczego na syna <span class="anon-block">P.</span>
<span class="anon-block">k.</span>.</p>
<p>W dniu 30 września 2019 roku <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> złożyła do ZUS wniosek o wypłatę zasiłku opiekuńczego <span class="anon-block">R. K. (1)</span> w okresie od 16 września 2019 roku do 22 września 2019 roku.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: wniosek o urlop – k. 77 akt, zaświadczenie – k. 79-80 )</em>
</p>
<p>W dniu 1 kwietnia 2020 roku <span class="anon-block"> Spółka z o.o. (...)</span> reprezentowana przez Prezesa Zarządu <span class="anon-block">Ł. K.</span> podpisała kolejną umowę o pracę z <span class="anon-block">R. K. (1)</span> na okres od 1 kwietnia 2020 roku do 31 marca 2021 roku. Strony ustaliły, że <span class="anon-block">R. K. (2)</span> zostanie zatrudniony jako przedstawiciel handlowy i monter instalacji <span class="anon-block"> (...)</span> na ½ etatu z wynagrodzeniem 2250zł.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: umowa o pracę – k. 125 akt)</em>
</p>
<p>W okresie od 1 grudnia 2018 roku do 31 grudnia 2019 roku <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> zatrudniała na podstawie umowy o pracę w wymiarze 1/16 etatu w charakterze sprzątaczki <span class="anon-block">A. K. (1)</span> za wynagrodzeniem miesięcznym 146,63zł. miesięcznie.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: umowa – k. 121 akt)</em>
</p>
<p>Od 1 lipca 2019 roku <span class="anon-block"> Spółka z o.o. (...)</span> zatrudnia na podstawie umowę o pracę w charakterze montera instalacji <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">P. K. (2)</span> w pełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem miesięcznym 3000zł., a od 1 października 2019 roku 3200zł.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: umowa o pracę – k. 122, 123 akt)</em>
</p>
<p>W okresie od 14 września 2020 roku do 27 września 2020 roku <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> zatrudniała na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w charakterze elektryka <span class="anon-block">A. K. (2)</span> za wynagrodzeniem miesięcznym 3000zł.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: umowa – k. 121 akt)</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy dokonał oceny dowodów i zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. </strong>
</p>
<p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1)">art. 6 ust. 1 pkt 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 1;art. 11;art. 11 ust. 1;art. 12;art. 12 ust. 1)">art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. z 2015 r. poz. 121 z późn. zm.) osoby pozostające w stosunku pracy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu oraz wypadkowemu. Art. 13 tej ustawy stanowi zaś w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6 ust. 1 pkt. 1)">punkcie 1</a>, że pracownicy podlegają wskazanym ubezpieczeniom społecznym od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku.</p>
<p>Z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej wynika zaś, że ubezpieczeniu takiemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą.</p>
<p>Z kolei według art. 8 ust. 1 ustawy systemowej, za pracownika uważa się osobę pozostają w stosunku pracy, zaś według art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.</p>
<p>W przedmiotowej sprawie <span class="anon-block">R. K. (1)</span> dysponował kilkoma tytułami podlegania ubezpieczeniom społecznym: stosunek pracy łączący go z <span class="anon-block"> (...)</span>(art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy systemowej), własna działalność gospodarcza (art. 6 ust 1 pkt 5 ustawy systemowej), zakwestionowany stosunek pracy z 8 lutego 2019 roku zawarty z bratem <span class="anon-block">Ł. K.</span> ( art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy systemowej) i zdaniem organu rentowego – status jednoosobowego wspólnika <span class="anon-block"> Spółki z o.o. (...)</span> (art. 6 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 8 ust. 6 ustawy systemowej)</p>
<p>Zbieg tytułów ubezpieczenia reguluje art. 9 ust. 1 ustawy systemowej, zgodnie z którym osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniem emerytalnym i rentowymi z innych tytułów (w tym na przykład art. 6 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej), są obejmowane ubezpieczeniami tymi tylko z tytułu ubezpieczenia wynikającego ze stosunku pracy. Wolą ustawodawcy pracowniczy tytuł ubezpieczenia wyprzedza zatem tytuł ubezpieczenia wynikający z prowadzenia działalności pozarolniczej.</p>
<p>Z przepisów tych wynika zatem, że podstawową przesłanką objęcia zakresem ubezpieczenia społecznego jest posiadanie statusu pracownika.</p>
<p>Organ rentowy zarzucił, że umowa o pracę z dnia 8 lutego 2019 roku jest nieważna, gdyż <span class="anon-block"> Spółkę (...)</span> należy traktować jako jednoosobową (z uwagi na posiadanie przez wnioskodawcę <span class="anon-block">R. K. (1)</span> 95% udziałów Spółki, co czyni z drugiego wspólnika <span class="anon-block">Ł. K.</span> dysponującego 5% udziałów wspólnikiem iluzorycznym), a co za tym idzie tytułem do ubezpieczeń społecznych jest posiadanie przez <span class="anon-block">R. K. (1)</span> statusu wspólnika jednoosobowej spółki z o.o., a nie umowa o pracę, co wywiódł z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 6;art. 8 ust. 6 pkt. 4)">art. 8 ust 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. ZUS stwierdził, że w sytuacji, gdy pracownik pozostaje większościowym, prawie jedynym udziałowcem w Spółce, brak jest podstaw do uznania realności tak nawiązanego stosunku pracy, z uwagi na brak stosunku podporządkowania pomiędzy większościowym udziałowcem a Spółką będącą pracodawcą, a nadto z uwagi na okoliczność, iż brak jest klasycznego podziału na pracodawcę i pracownika (skoncentrowanie dwóch ról w jednej osobie), a także brak jest przesunięcia majątkowego jeżeli chodzi o kwestię wypłaty wynagrodzenia.</p>
<p>Strona skarżąca podniosła z kolei, że <span class="anon-block">R. K. (1)</span>, pomimo że jest większościowym udziałowcem w Spółce, to nie wchodzi w skład Zarządu Spółki, gdyż tą reprezentuje <span class="anon-block">Ł. K.</span> jako Prezes Zarządu jednoosobowo. Skoro zaś wnioskodawca nie ma wpływu na zarządzanie Spółką, to między nim jako pracownikiem a Spółką istnieje stosunek podporządkowania, co oznacza, że umowa o pracę mogła być skutecznie zawarta. Zwłaszcza, że umowa o pracę nie dotyczyła czynności zarządzających, a wykonywania pracy fizycznej na rzecz Spółki.</p>
<p>Wbrew stanowisku organu rentowego przepis art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej w związku z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej nie wyłącza zawierania umowy o pracę na jakimkolwiek stanowisku z własną spółką w celu objęcia ubezpieczeniami społecznymi z tytułu pozostawania w stosunku pracy. Przepis art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej wskazuje jedynie tytuł ubezpieczenia (status jedynego wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością), natomiast o zbiegu tytułów rozstrzyga art. 9 ustawy systemowej.</p>
<p>Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 września 2016 r., III UK 226/15 stwierdził, iż sam fakt zatrudnienia jedynego wspólnika spółki z o.o. w tej spółce nie musi w każdym przypadku oznaczać nieważności umowy, na podstawie której do wskazanego zatrudnienia doszło. Jednakże, aby zatrudnienie jedynego wspólnika spółki z o.o. w tej spółce zostało uznane za zatrudnienie pracownicze, konieczne są ustalenia faktyczne potwierdzające, w oparciu o analizę treści stosunku prawnego łączącego takiego "pracownika" ze spółką oraz rzeczywiste zasady jego wykonywania, że stosunek ten spełnia przesłanki stosunku pracy. Jednocześnie Sąd Najwyższy wskazał, iż wysoce wątpliwy jest status pracowniczy jedynego wspólnika spółki z o.o., zatrudnionego w tej spółce na stanowisku wiążącym się z wykonywaniem zadań należących do zarządu spółki. W takich okolicznościach nie można bowiem mówić o nawiązaniu stosunku pracy, gdyż stosunek taki byłby pozbawiony zasadniczych elementów konstrukcyjnych wymaganych od tego typu stosunku, w szczególności zaś brak byłoby w nim cechy szeroko rozumianego podporządkowania pracownika w procesie świadczenia pracy. W przeciwnym razie należałoby dopuścić możliwość istnienia podporządkowania pracownika "samemu sobie", co pojęciowo jest wykluczone.</p>
<p>Aby zatem zawarta przez <span class="anon-block">Ł. K.</span> i <span class="anon-block">R. K. (1)</span> w dniu 8 lutego 2019 roku umowa była tytułem podlegania ubezpieczeniom społecznym musiałaby spełniać cechy umowy o pracę z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22)">art. 22 k.p.</a> Tylko bowiem stosunek spełniający wszystkie cechy wymienione w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22)">art. 22 k.p.</a> może stanowić ważny tytuł ubezpieczenia.</p>
<p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22§1 k.p.</a> przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Na treść stosunku pracy składają się zatem wzajemne prawa i obowiązki stron stosunku pracy (pracownika i pracodawcy). Zasadniczym elementem konstrukcyjnym stosunku pracy jest zobowiązanie pracownika do osobistego wykonywania pracy na rzecz pracodawcy za wynagrodzeniem. Kolejna cecha tego stosunku to zawłaszczanie wyniku pracy przez pracodawcę i wykonywanie pracy w warunkach podporządkowania czyli pod kierownictwem pracodawcy. Pracownik nie odpowiada jednak za wynik pracy, ale za samo staranne świadczenie pracy.</p>
<p>Fakt, że oświadczenia stron umowy zawierają określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22)">art. 22 k.p.</a> formalne elementy umowy o pracę, nie oznacza, że umowa taka jest ważna. Tak samo jak nie wystarczy sporządzenie umowy o pracę i stosownej dokumentacji oraz opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne za osobę zgłoszoną do ubezpieczenia, jak w przedmiotowej sprawie. Podleganie ubezpieczeniom społecznym jest uwarunkowane nie tyle opłacaniem składek ubezpieczeniowych, ale legitymowaniem się statusem pracownika rzeczywiście świadczącego pracę w ramach ważnego stosunku pracy.</p>
<p>Skarżący nie wykazał, aby służył mu status pracownika, gdyż nie przedstawiał dowodów na to, że świadczona przez niego praca na rzecz Spółki była wykonywana pod kierownictwem Spółki.</p>
<p>Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że wbrew supozycji skarżącego, <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> od początku była i jest zarządzana wyłącznie przez <span class="anon-block">R. K. (1)</span>, pomimo że w KRS jako Prezes Zarządu figuruje <span class="anon-block">Ł. K.</span>.. Jego brat <span class="anon-block">Ł. K.</span> został Prezesem Zarządu Spółki tylko dlatego, że <span class="anon-block">R. K. (1)</span> obawiał się, że jego pracodawca <span class="anon-block"> (...)</span> może źle odebrać fakt prowadzenia przez niego Spółki zoo <span class="anon-block"> (...)</span>. To <span class="anon-block">R. K. (1)</span> stał za powstaniem <span class="anon-block"> Spółki (...)</span>. W Spółkę włożył nie tylko pieniądze, ale przede wszystkim swoją wiedzę i umiejętności, czego nie miał <span class="anon-block">Ł. K.</span>. <span class="anon-block">R. K. (1)</span> ma wykształcenie wyższe, posiada tytuł magistra inżyniera <span class="anon-block">(...)</span>, ukończył studia podyplomowe w zakresie <span class="anon-block">(...)</span> na <span class="anon-block"> Akademii (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> oraz posiada kwalifikacje do instalowania systemów fotowoltaicznych, uprawnienie do instalowania pomp ciepła oraz uprawnienia w zakresie eksploatacji i dozoru. <span class="anon-block">Ł. K.</span> ma wykształcenie średnie techniczne elektryczne i ukończył kurs montażu paneli fotowoltaicznych. Przed objęciem funkcji Prezesa w <span class="anon-block"> Spółce (...)</span> pracował w różnych firmach w charakterze pracownika fizycznego. Wnioskodawca – jak wynika z jego zeznań - wprowadził do Spółki brata tylko po to, żeby to on formalnie stał na czele <span class="anon-block"> Spółki (...)</span>. Faktycznie wszystkie decyzje w Spółce podejmuje cały czas <span class="anon-block">R. K. (1)</span>. To on zarządza Spółką. <span class="anon-block">Ł. K.</span> pełnił tylko funkcje reprezentacyjne, nie wykonywał czynności zarządczych. Potwierdza to także okoliczność, że pół roku po powstaniu Spółki 18 czerwca 2018 roku <span class="anon-block">Ł. K.</span> działając w imieniu Spółki z oo <span class="anon-block"> (...)</span> udzielił <span class="anon-block">R. K. (1)</span> pełnomocnictwa do występowania w imieniu <span class="anon-block"> Spółki z o.o. (...)</span> we wszelkich sprawach związanych z prowadzoną przez spółkę działalnością oraz do zawierania umów. Takie pełnomocnictwo daje <span class="anon-block">R. K. (1)</span> już nie tylko faktyczne, ale i formalne uprawnienie do <span class="anon-block"> (...) Spółka (...)</span>. Dlatego Sąd odmówił wiary zeznaniom <span class="anon-block">R.</span> <span class="anon-block">K.</span>, w których twierdził, że nie zarządza on <span class="anon-block"> Spółką (...)</span> jako gołosłownym. <span class="anon-block">Ł. K.</span> – jak sam przyznał- jedynie podpisuje dokumenty firmowe. O tym, że <span class="anon-block">Ł. K.</span> nie podejmuje decyzji w Spółce świadczy dobitnie fakt, że nie posiadał on nawet wiedzy co do ilości zatrudnionych przez <span class="anon-block"> Spółkę (...)</span> pracowników, ani o ich wynagrodzeniach, a przecież to on ponoć miał podejmować decyzje kadrowe. Zeznał, że <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> zatrudniała oprócz wnioskodawcy trzech pracowników: <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">P. K. (2)</span>, podczas gdy pracownikiem Spółki z wymienionych przez niego trzech osób był tylko <span class="anon-block">P. K. (2)</span>. Nie wspomniał też, że <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> zatrudniała żonę <span class="anon-block">R. A.</span> <span class="anon-block">K.</span>. Z kolei <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">A.</span> byli pracownikami, z tym, że zatrudnionymi nie przez <span class="anon-block"> Spółkę (...)</span>, ale przez <span class="anon-block">R.</span> <span class="anon-block">K.</span> w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. <span class="anon-block">Ł. K.</span> nie wiedział także za jakim wynagrodzeniem został zatrudniony <span class="anon-block">P. K. (2)</span>. W ogóle także nie orientował się co do okoliczności i szczegółów zatrudnienia brata <span class="anon-block">R. K. (1)</span> w <span class="anon-block"> spółce (...)</span>. Nie wiedział w jakim wymiarze został zatrudniony, za jakim wynagrodzeniem, czy miał jakoś określone godziny pracy. <span class="anon-block">Ł. K.</span> wiedział tylko, że <span class="anon-block">R. K. (1)</span> miał zajmować się montażem paneli fotowoltaicznych w dogodnym dla niego czasie. Strony zeznały, że <span class="anon-block">R. K. (1)</span> pracował w <span class="anon-block"> Spółce (...)</span> w czasie wolnym od pracy w <span class="anon-block"> (...)</span>. Tymczasem z list obecności wynika, że od marca 2019 roku do czerwca 2019 roku <span class="anon-block">R. K. (1)</span> był w pracy w <span class="anon-block"> Spółce (...)</span> od poniedziałku do piątku. Jest to niemożliwe zważywszy na obowiązujący wnioskodawcę system pracy w <span class="anon-block"> (...)</span>. Przedłożone zatem do ZUS podpisane przez wnioskodawcę listy obecności zostały sporządzone wyłącznie na potrzeby sprawy, aby uwiarygodnić zatrudnienie <span class="anon-block">R. K. (1)</span>. Wszystko to świadczy o tym, że <span class="anon-block"> Spółką (...)</span> zarządzał faktycznie <span class="anon-block">R. K. (1)</span>, a nie widniejący w KRS Prezes Zarządu Spółki <span class="anon-block">Ł. K.</span>. To <span class="anon-block">R. K. (1)</span> decydował kiedy, gdzie i jak będzie wykonywał prace, sam organizował sobie prace. Nikt go nie nadzorował, nikomu nie podlegał. <span class="anon-block">Ł. K.</span> nie jest w ogóle zorientowany w sprawach <span class="anon-block"> Spółki (...)</span>, co świadczy o tym, że się nimi po prostu nie zajmuje.</p>
<p>Ponadto z umowy o pracę wynika, że zakres obowiązków wnioskodawcy został określony znacznie szerzej niż to opisał <span class="anon-block">Ł. K.</span>. Wnioskodawca jako pracownik miał bowiem nie tylko wykonywać prace fizyczne (montaż instalacji <span class="anon-block"> (...)</span>), ale także zarządzać Spółką. Był uprawniony do reprezentowania firmy przed klientami, do dokonywania wycen i przedstawiania ofert klientom oraz zawierania umów w imieniu spółki na wykonanie instalacji u klienta. Skoro zatem <span class="anon-block">R. K. (1)</span> nie tylko na podstawie pełnomocnictwa z 18 czerwca 2018 roku, ale także na podstawie umowy o pracę wykonywał czynności zarządzające w Spółce to oznacza, że w procesie pracy był podległy sam sobie, co wyklucza ważność zawartej umowy o pracę, z uwagi na brak podporządkowania pracownika charakterystycznego dla stosunku pracowniczego. Istota pracowniczego podporządkowania sprowadza się zawsze do tego, że pracownik nie ma samodzielności w określaniu bieżących zadań, ponieważ to należy do sfery pracodawcy organizującego proces pracy (wyrok Sądu Najwyższego z 18 lutego 2016 r., II PK 352/14). Tymczasem proces pracy w <span class="anon-block"> Spółce (...)</span> był i jest orgaznizowany przez <span class="anon-block">R. K. (1)</span>, a nie <span class="anon-block">Ł. K.</span>. <span class="anon-block">R. K. (1)</span> samodzielnie podejmuje decyzje we wszystkich sprawach Spółki. Strony nie przedstawiły jakichkolwiek dowodów na to, że <span class="anon-block">R. K. (1)</span> w pracy podlegał <span class="anon-block"> Spółce (...)</span>.</p>
<p>Dodatkowo należy podnieść, że w lutym 2019 roku nie istniała nawet potrzeba zatrudnienia pracownika przez <span class="anon-block"> Spółkę (...)</span>, gdyż sezon zimowy jest co do zasady sezonem martwym, jeśli chodzi o montaż instalacji <span class="anon-block"> (...)</span>. W lutym 2019 roku <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> zawarła tylko jedną umowę na dostawę i montaż ogniw fotowoltaicznych (umowa z 12 lutego 2019 roku w aktach ZUS). Nadto w 2018 roku Spółka nie miała dużo zleceń, gdyż - jak zeznał wnioskodawca – <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> rok zamknęła stratą. Zatem także kondycja finansowa Spółki nie przemawiała za zatrudnieniem nowego pracownika. <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> miała potrzebę zatrudnienia pracownika dopiero w lipcu 2019 roku, kiedy podpisała umowę o pracę z <span class="anon-block">P. K. (2)</span>. Potwierdza to 12 podpisanych przez Spółkę w lipcu 2019 umów załączonych do akt ZUS.</p>
<p>W świetle powyższego zaistniały prawne i faktyczne podstawy do przyjęcia, iż umowa o pracę z dnia 8 lutego 2019 roku jako nie odpowiadająca treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22)">art. 22 k.p.</a> jest nieważna na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58)">art. 58 k.c.</a>.</p>
<p>Czyni to prawidłowymi ustalenia ZUS w zaskarżonej decyzji, iż wnioskodawca z tytułu zawarcia umowy o pracę z płatnikiem składek, nie podlega ubezpieczeniom społecznym - emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i chorobowemu w okresie od 8 lutego 2019 roku</p>
<p>Dlatego Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477 <sup>
<!-- -->14 </sup>§ 1 k.p.c.</a>, orzekł jak w sentencji wyroku.</p>
<p>O kosztach procesu orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>
</p>
</div>